Bu proje, Anayasa Mahkemesinin'nin insan hakları alanındaki kararlarının bireysel başvuru mekanizması kapsamında etkin bir şekilde uygulanmasını ve ilgili paydaşların AYM içtihadı ve bireysel başvuru mekanizması hakkında daha fazla farkındalık kazanmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Programın amacı ve hedefi nedir?

  İnsan hakları alanındaki Avrupa standartlarının cinsiyet eşitliğini de içerir şekilde, etkin biçimde uygulanmasına katkıda bulunmak.

Projenin Faaliyetleri Neler?

 Gerçekleştirilecek karşılaştırmalı araştırmanın verileri ışığında, ilk derece mahkemeleri ve kamu kurumlarının AYM içtihadına uygun kararlar vermesi amacına hasredilecek bir yol haritası hazırlanması
 Kararların icrasının izlenmesi ile ilgili hali hazırda var olan mekanizmanın güçlendirilmesi ve bir izleme modeli geliştirilmesi; bu mekanizmanın iyileştirilmesi amacıyla Yargıtay, Danıştay, İstinaf Mahkemeleri ve diğer paydaşların koordinasyonunda bir IT platformu oluşturulması; derece mahkemeleri tarafından AYM kararlarına yapılan atıfların takip edilebilmesi amacıyla bir veri toplama mekanizmasının geliştirilmesi
 Bireysel başvuru sistemindeki gelişmelerin tespiti ve AYM içtihadının insan hakları ihlallerinin önlenmesi üzerindeki etkisinin niteliksel olarak incelenebilmesi için izleme mekanizması çıktılarının inceleneceği bir envanter analizi metodu geliştirilmesi
 AİHM ve AYM içtihadında tespit edilen insan hakları meseleleri nazara alınarak, toplumsal cinsiyet eşitliğini de içerir şekilde, çeşitli insan hakları kategorilerinde olmak üzere hakim, savcı, avukat, mahkemeler, barolar ve diğer paydaşlara yönelik eğitimler verilmesi
 Eğiticilerin eğitimi programı geliştirilmesi
 Bireysel başvuru sisteminin anayasa yargısında uygulanması, anayasa mahkemelerinin kararlarının kamu kurumları tarafından uygulanması ile icrası mekanizmaları hakkında iyi uygulamalara ilişkin yayın, çalışma ve öneriler hazırlanması 
 Avukatların AYM’nin güncel içtihadı hakkında bilgiye erişebilmeleri amacıyla alternatif iletişim ve görünürlük kanallarının yaratılması
 AİHM Yazı İşleri Dairesinde görevli hukukçularla düzenli toplantılar gerçekleştirilmesi
 AYM’nin AİHS’in etkin uygulanması ve işleyişi konusunda kapasitesinin geliştirilmesi amacıyla Avrupa Enstitüleri, AB üye devletlerindeki eş düzey mahkemeler nezdinde görevlendirme ve çalışma ziyaretleri gerçekleştirilmesi
 İstinaf Mahkemeleri ve yüksek yargı mercileriyle bireysel başvurulara ilişkin verilmiş kararlar hakkında belirli temalarda yuvarlak masa toplantılarının düzenlenmesi

Proje Bilgileri

 Süre: 48 ay (17 Eylül 2021 – 16 Haziran 2026)
 Bütçe: 5 500 000 EUR
 Finansman: Avrupa Birliği (%90) ve Avrupa Konseyi (%10)

Projenin beklenen sonuçları

  Anayasa Mahkemesi kararlarının icrasının izlenmesi mekanizmasının AB iyi uygulamalarına uygun olarak güçlendirilmesi, proje paydaşları ve yararlanıcılarının iyileştirilmiş bir izleme olanağına kavuşması;

 Yargıç, savcı ve ilgili kamu görevlileri ile avukatların AİHM ve AYM içtihadından haberdar olmaları ve bu kararları uygulayabilecek duruma gelmeleri;

 Anayasa Mahkemesi kararlarının, bu kararların uygulanmasındaki aksaklıkları ve insan hakları alanındaki boşlukları saptaması ve bu sorunları etkin şekilde ele alması;

 Bu alandaki AB uzmanlığının aktarımı, Türk mahkemeleri ile Avrupa ve üye devletler nezdindeki paydaşlar ve AİHM arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi;

 Anayasa Mahkemesi kararlarının temel hakların korunmasındaki rolüne ilişkin olarak kamuoyu ve kamu kurumlarının bilincinin geliştirilmesi.

Projeden kimler faydalanıyor?
  • Anayasa Mahkemesi (AYM)
  • Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK)
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)
  • Kamu Denetçiliği Kurumu
  • Sivil Toplum Örgütleri (STK)
  • Tüm Yargı Mercileri
  • Türkiye Barolar Birliği (TBB)
  • Barolar
  • Adalet Akademisi
  • Hakim ve Savcılar Kurulu (HSK)
  • Bakanlıklar
  • Kolluk Birimleri
  • AYM Yargıçları ve Hukuk Danışmanları
  • Derece Mahkemeleri Hakimleri ve İdari Personeli
  • Avukatlar ve Genel Kamu