Kasım 2021 ile Haziran 2022 arasındaki dönemde Türkiye’de gerçekleştirilen ROMACTED Ortak Programının II. Aşaması, Toplum Eylem Grupları, Kurumsal Çalışma Grupları ve Belediye Görev Gücü kurulması aktivitelerine odaklanmıştır ve Türkiye'nin yerel yetkililer ve topluluk üyeleri, faydalanıcı kuruluşlar arasında iş birliğini başlatmak ve Romanlarla ilgili politikalar geliştirmek amacıyla dokuz pilot belediyede uygulanmaktadır: Akhisar/Manisa, Canik/Samsun, Edirne, Ereğli/Zonguldak, Gömeç/Balıkesir, Konak/İzmir, Muratlı/Tekirdağ, Şişli/istanbul ve Uzunköprü/Edirne.
Geçtiğimiz aylarda, Sahada çalışan on ROMACTED kolaylaştırıcısı, Roman toplulukları ile aktif olarak etkileşime girmiştir. Bunun sonucunda, yerel Roman topluluklarının hakiki ihtiyaçlarını ve önceliklerini belirleyen Toplum İhtiyaç Analizleri hazırlanmıştır. Her bir belediyede Toplum Eylem Grubu faaliyetlerine aktif olarak yirmi topluluk üyesi katılmakta olup bu kişilerden yaklaşık sekizi kadındır.
Her bir pilot belediye nezdinde ulaşılan temel sonuçlar aşağıda sunulmaktadır:
EDİRNE BELEDİYESİ
Avrupa Parlamentosu'nun Brüksel'deki Roman Haftasında, Edirne Belediye Başkanı, 2022 yılının En Roman Dostu Belediye Başkanı ödülüne layık görülmüştür.
Edirne'de bir Toplum Eylem Grubu üyesi, üniversiteye giriş sınavını başarıyla kazanarak Beden Eğitimi ve Spor Meslek Yüksekokuluna kayıt yaptırmış ve Programın II. Aşaması sırasında kurulan ROMACTED Çocuk Evi’nin koordinatörü olmuştur.
Çocukların spor yoluyla güçlendirilmesi erken gelişim için büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle Trakya Üniversitesi ve Beden Eğitimi ve Spor Meslek Yüksekokulu Daire Başkanlığı tarafından desteklenen, aynı zamanda Edirne Belediyesi, Edirne İl Gençlik ve Spor Müdürlüğü, Cumhuriyet İl Müdürlüğü, yerel Roman Sivil Toplum Örgütü ve ROMACTED Programı ile ortaklaşa yürütülen program ile Roman genç kızlar basketbol takımına katılmıştır.
Pandeminin ilk aşamasında okulu bırakan doksan sekiz öğrenci ek derslerden yararlanmıştır. Edirne Belediyesi ve ROMACTED Programı ortaklığında yürütülen kurslar, Çocuk Hakları Derneği ve Roman Gençlik Derneği'nin desteğiyle Trakya Üniversitesi’ndeki gönüllü eğitimciler ve öğrencileri tarafından verilmiştir.
UZUNKÖPRÜ BELEDİYESİ / EDİRNE
Uzunköprü'de her yıl düzenlenen belediye futbol turnuvasında, Roman genç takımına sponsor olunmuştur. Edirne Belediyesi ve ROMACTED Programının katkılarıyla on yedi adet üniforma üretilmiştir. Büyük bir motivasyon ve başarı gösteren takım, turnuvada altmış dört takım arasından üçüncü sırada yer almıştır.
Toplum Eylem Grubu üyeleri tarafından iki Roman gençlik derneği kurulmuştur Ayrıca, Belediye'de farklı hizmet birimleri için iki Toplum Eylem Grubu üyesi işe alınmıştır. Uluslararası Romanlar Günü, ROMACTED Programı desteğiyle ilk kez Uzunköprü'de kutlanmıştır. Saha ziyaretleri ve bir sempozyum düzenlenmiş ve bu faaliyetlere alışılmıştan daha geniş bir topluluğun katılımı sağlanmıştır.
Roman dili Uzunköprü'de yaygın olarak konuşulmakta ve kullanılmaktadır. Bu amaçla Roman Sivil Toplum Örgütleri tarafından "Roman Dilinin Kaybolmasına İzin Verme" adlı bir belgesel hazırlanmıştır ve bu yıl yayınlanacaktır.
CANİK BELEDİYESİ /SAMSUN
Canik/Samsun'da yedi Roman vatandaş, Belediye bünyesinde temizlik hizmetleri, haberleşme hizmetleri ve taşeronluk firmaları gibi farklı birimlerde işe alınmıştır. Ayrıca, on beş Roman vatandaş özel bir şirkette işe alınmıştır. Belediye hastanesinde, on sekiz tane yaşlı kadın bakım hizmeti kursları açılmıştır ve toplum hizmeti merkezi işlevsel hale getirilmiştir.
KONAK BELEDİYESİ / İZMİR
ROMACTED kolaylaştırıcıları tarafından hazırlanan Roman halkının (devlete bağlı sosyal güvencesi olmadan çalışan) sosyal güvenlik raporu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmuştur. T.C. Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı uzmanları, yaz sonunda TBMM Genel Kurulu'na sunulacak yasa teklifi üzerinde çalışmalara başlamıştır.
Dört Roman kökenli futbol takımı kurulmuştur. T.C. İçişleri Bakanlığı ve Sivil Toplum Genel Müdürlüğü tarafından ekiplere kaynak tahsisi için çaba sarf edilmiştir. Takımların ihtiyaçları şu şekilde sıralanabilecektir: altyapı; forma ve teknik ekipman temini; turnuvalara katılım için ulaşım desteği; insan kaynaklarına destek; ve diğer temel ihtiyaçlar.
AKHİSAR BELEDİYESİ/ MANİSA
T.C. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulmakta olan mesleki eğitime devam etme fırsatı Ocak ayında yapılan Toplum Eylem Grup toplantılarında toplum üyelerine duyurulmuştur. Üyeler başvurmaları için teşvik edilmiştir. Sonuç olarak, Toplum Eylem Grubu üyesi bir kadın bu fırsattan yararlanmış ve "kuaför olmayı hayal ettiğini" paylaşmıştır. Bahsi geçen üye ilgili bölüme kayıt yaptırmış ve program kapsamında kuaför olarak işe alınmıştır.
T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, okullar arası başarı ve fırsat açıklarının azaltılması ve eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi için gerekli tüm hazırlıkların tamamlandığı "Temel Eğitimde 10.000 Okul Projesi"ni hayata geçirilmiştir. Proje kapsamında bir yıl içerisinde 3.000 anaokulunun ve 40.000 anasınıfının açılması hedeflenmektedir. Kurumsal çalışma grubu toplantıları sırasında 5-6 yaş arası Roman çocukların bu sınıfa yerleştirilmesine karar verilmiştir. Hacı İshak Mahallesi'nde Toplum Eylem Grubu üyeleri tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda 5-6 çocuk okula kayıt edilmiştir.
Akhisar Belediyesi bünyesinde düzenlenen kurumsal çalışma grubu toplantılarında, Roman kadınlara istihdam olanakları yaratmak ve yoksul vatandaşların (Romanlar dâhil) sosyal ve temel ihtiyaçlarının karşılanabileceği pazarlar oluşturmak amacıyla bir proje hazırlanmasına karar verilmiştir. Her mahallede toplanma merkezlerinin olması, her merkezde altı kişiye istihdam imkânı sağlanması, sosyal mağazalar aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine kıyafet sağlanması, iş sektöründen bağış talep edilmesi, takas yapmak isteyenlere fırsat yaratılması ve bu merkezlere gelir getiren farklı faaliyetlerin düşünülmesi gibi çok sayıda fikir dile getirilmiştir. Proje teklifinin Araştırma ve Geliştirme birimi tarafından hazırlanmasına ve eş finansman aranmasına karar verilmiştir. Ayrıca, projenin asgari süresinin iki yıl olması planlanmıştır.
Akhisar Belediyesi, Kayalıoğlu Roman Mahallesi için bir sosyal konut projesini hayata geçirmeye çalışmaktadır. Proje henüz başlangıç aşamasında olmasına rağmen parselleme ve imar çalışmalarına başlanmıştır. Bu gelişme, Roman toplumunun barınma ihtiyacının önceliklendirildiği birinci Toplum Eylem Grubu toplantısının somut bir çıktısıdır.
