Back Пристап до информации и слобода на изразување: Нова програма за обука ги јакне капацитетите на правните професионалци, државните службеници и новинарите

Пристап до информации и слобода на изразување: Нова програма за обука ги јакне капацитетите на правните професионалци, државните службеници и новинарите

Одделението за соработка за слобода на изразување при Советот на Европа започнува со нова Програма за обука за пристап до информации во контекст на слободата на изразување. Оваа сеопфатна програма е наменета за три професионални целни групи: правни професионалци (вклучително судии, јавни обвинители и адвокати), државни службеници одговорни за управување со пристапот до информации, како и новинари и медиумски професионалци.

Курсот е модуларен и интерактивен, структуриран така што може да се прилагоди на националните контексти. Тој се темели на водечките европски стандарди, особено на членот 10 од Европската конвенција за човекови права и Конвенцијата на Советот на Европа за пристап до официјални документи (Тромсо конвенција), како и на релевантните национални правни рамки. Материјалите за обука се предвидени да се реализираат преку пристап со двајца обучувачи, обезбедувајќи истовремено меѓународна и домашна перспектива, преку комбинирање на експертиза во европската судска пракса и националното законодавство.

Содржините и практичните вежби се прилагодени на професионалната реалност на секоја целна група. Правните професионалци работат на напредна анализа на судска пракса и балансирање помеѓу пристапот до информации и правото на приватност. Државните службеници се фокусираат на добри административни практики, постапување по барања и проактивна транспарентност. Новинарите и медиумските актери се обучуваат за барање и користење официјални информации во рамки на одговорно новинарство и известување од јавен интерес.

Методологијата вклучува предавања, студии на случај, фасилитирани дискусии и практични вежби, со цел да се обезбеди активно учество и практична применливост за сите учесници. Програмата за обука поддржува и сесии за обука на обучувачи (Training-of-Trainers), овозможувајќи каскадни обуки за поширок опфат на корисници.

Материјалите за обука се јавни и можат да ги користат сите заинтересирани. Со цел да се обезбедат квалитет и доследност, од корисниците се бара единствено да го информираат Советот на Европа за начинот, времето и носителите на нивната употреба, да го наведат Советот на Европа како извор и да вклучат сертифицирани обучувачи, кои можат да бидат обучени преку програмите за обука на Советот на Европа.

Надлежните органи и институции во земјите членки на Советот на Европа се поканети да стапат во контакт со Одделението за соработка за слобода на изразување за поддршка при организирањето на сесиите за обука.

Овие материјали се подготвени во рамките на регионалната акција „Заштита на слободата на изразување и медиумите во Западен Балкан (PROFREX)“, спроведувана од Одделението за соработка за слобода на изразување при Советот на Европа. Акцијата PROFREX е дел од заедничката програма на Европската унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“.

Стразбург, Франција 29 мај 2026
  • Diminuer la taille du texte
  • Augmenter la taille du texte
  • Imprimer la page

Проектот „Заштита на слободата на изразување и слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“ им овозможува на институциите корисници и на граѓанските организации во Северна Македонија да напредуваат кон исполнување на нивните реформски агенди во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите, во согласност со европските стандарди.

Проектот се спроведува во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ која трае од 2023 до 2026 година и кој има за цел да придонесе за подобрена средина за остварување на правата на слобода на изразување, особено од страна на новинар(к)ите и медиумските актери, во поплуралистичка и побезбедна медиумска средина, и во согласност со стандардите утврдени во согласност со член 10 на Европската конвенција за човекови права.

 

Кои се целите и задачите на проектот?

  • Да се промовира слободата на изразување и слободата на медиумите и да се подобри примената на европските стандарди на темата;

  • Да се зајакне заштитата на новинар(к)ите и да се придонесе за создавање на овозможувачка, побезбедна и поплуралистичка медиумска средина;

  • Да се зајакнат вештините и знаењата на актерите кои се одговорни да ги применуваат стандардите за слобода на изразување, како дел од нивната секојдневна работа.

Кој има придобивки од проектот?

  • Независните државни органи во делот на регулирањето на медиумите (Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги) и пристап до информации и заштита на информации (Агенција за заштита на правото за слободен пристап до информации од јавен карактер и Агенција за заштита на лични податоци);

  • Здруженија на новинари и медиумски актери во Северна Македонија;

  • Професионалци/ки како што се суди(јк)и, обвинител(к)и, полицајци/ки, адвокат(к)и, радиодифузери и новинар(к)и;

  • Луѓето во Северна Македонија.

Како функционира проектот?

  • Обезбедување правни совети за подобрување на усогласувањето на правните и регулаторните рамки со релевантните европски стандарди;

  • преку подготовка на истражувањa и поддршка на политиките во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите;

  • преку подигање на свеста кај носителите на должности и имателите на права во однос на релевантните европски стандарди;

  • преку нудење на можност за градење на капацитети за различни професионални категории, вкотвени во европските стандарди и јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП);

  • преку олеснување на регионалниот дијалог и размена на добри практики, во синергија со регионалниот проект.

Што очекуваме да постигнеме?

  • Ќе се подобри правната рамка и ќе се зајакне судската примена на европските стандарди за слобода на изразување, пристап до информации, заштита на податоците и заштита на новинар(к)ите;

  • Регулаторното тело за медиуми, Агенцијата за заштита на личните податоци, Агенцијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер и јавниот радиодифузер да спроведуваат промени во нивните политики и практики во согласност со европските стандарди;

  • Безбедноста на новинар(к)ите да се зајакне во однос на справувањето со заканите и нападите, како резултат на воспоставените домашни правни механизми за заштита на слободата на изразување, во согласност со европските стандарди.

Кој е буџетот на проектот?

  • Вкупниот буџет на проектот е 680.000,00 евра.
  • Буџетот доделен за целокупната програма за Хоризонталниот инструмент изнесува приближно 41 милион евра (85% финансирано од Европската унија, 15% од Советот на Европа).

Како до повеќе информации?

 

За Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција
 

„Хоризонталниот иструмент за Западен Балкан и Турција 2023-2026“ е заедничка иницијатива на Европската Унија и Советот на Европа што им овозможува на корисниците на Западен Балкан и Турција да ги исполнат нивните реформски агенди во областа на човековите права, владеењето на правото и демократијата и да се усогласат со европските стандарди, што е исто така приоритет за процесот на проширување на ЕУ.


 

Александра Богдановска      Постара раководителка на проектот                                     +389 2 3100 323                     контакт

Симона Трајкоска             Проектна Асистентка                  +389 2 3100 336                    контакт