Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)

Back Унапредување на европските стандарди за слобода на изразување: партнери и корисници дискутираат за напредокот

Irena BABUSHKOVSKA

Modified 2 Months ago.

Унапредување на европските стандарди за слобода на изразување: партнери и корисници дискутираат за напредокот

Четвртиот состанок на Управниот комитет на акцијата „Protecting Freedom of Expression and of the Media in North Macedonia (PRO-FREX)“ се одржа во Скопје, собирајќи клучни претставници од јавните институции, граѓанското општество и меѓународните партнери, со цел да се направи преглед на постигнатиот напредок и да се утврдат идните приоритети.

Имплементирана во рамките на заедничката програма на Европската унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ акцијата продолжува да ја поддржува Северна Македонија во усогласувањето на нејзината правна и институционална рамка со европските стандарди за слобода на изразување, слобода на медиумите и пристап до информации. Учесниците на состанокот се осврнаа на тригодишниот напредок, нагласувајќи значајни подобрувања во јакнењето на институционалните капацитети за заштита на новинарите и создавање побезбедна медиумска средина. Дискусиите се фокусираа на тоа како акцијата придонесува новинарите и медиумските професионалци да ја зајакнат слободата на изразување во секојдневната пракса. Беше истакнато дека насочената поддршка за актерите на терен довела до подобро усогласување со европските стандарди и подобрена заштита на новинарите.

Клучните резултати презентирани на состанокот вклучуваат:
• Зајакнати капацитети на судии, јавни обвинители и адвокати за слобода на изразување, говор на омраза и заштита на новинарите, со надминување на планираните цели;
• Унапредено знаење на медиумските професионалци за етичко известување и справување со SLAPP случаи;
• Подобрени институционални одговори во однос на пристап до информации и заштита на лични податоци, вклучително и усогласување со Тромсо Конвенцијата;
• Континуирани напори за зајакнување на медиумската регулација и справување со новите предизвици, како што е вештачката интелигенција во медиумскиот простор.

Во одннос на 2026 година, членовите на Управниот комитет ги разгледаа и одобрија клучните приоритети, вклучувајќи:
• Понатамошно зајакнување на напорите за обезбедување заштита и безбедност на новинарите;
• Промовирање на инклузивни и достапни медиумски услуги;
• Унапредување на целокупната медиумска средина и регулаторните практики;
• Продолжување на поддршката за градење капацитети на клучните чинители и институции.

Состанокот заврши со потврдена заложба од сите засегнати страни за продолжување на заедничката работа во насока на обезбедување отпорна, транспарентна и права-заснована медиумска средина во Северна Македонија, во согласност со стандардите на Советот на Европа и европскиот интегративен пат на земјата.

Скопје, Северна Македонија 1 април 2026

Diminuer la taille du texte
Augmenter la taille du texte
Imprimer la page

Проектот „Заштита на слободата на изразување и слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“ им овозможува на институциите корисници и на граѓанските организации во Северна Македонија да напредуваат кон исполнување на нивните реформски агенди во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите, во согласност со европските стандарди.

Проектот се спроведува во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ која трае од 2023 до 2026 година и кој има за цел да придонесе за подобрена средина за остварување на правата на слобода на изразување, особено од страна на новинар(к)ите и медиумските актери, во поплуралистичка и побезбедна медиумска средина, и во согласност со стандардите утврдени во согласност со член 10 на Европската конвенција за човекови права.

Кои се целите и задачите на проектот?

Да се промовира слободата на изразување и слободата на медиумите и да се подобри примената на европските стандарди на темата;
Да се зајакне заштитата на новинар(к)ите и да се придонесе за создавање на овозможувачка, побезбедна и поплуралистичка медиумска средина;
Да се зајакнат вештините и знаењата на актерите кои се одговорни да ги применуваат стандардите за слобода на изразување, како дел од нивната секојдневна работа.

Кој има придобивки од проектот?

Независните државни органи во делот на регулирањето на медиумите (Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги) и пристап до информации и заштита на информации (Агенција за заштита на правото за слободен пристап до информации од јавен карактер и Агенција за заштита на лични податоци);
Здруженија на новинари и медиумски актери во Северна Македонија;
Професионалци/ки како што се суди(јк)и, обвинител(к)и, полицајци/ки, адвокат(к)и, радиодифузери и новинар(к)и;
Луѓето во Северна Македонија.

Како функционира проектот?

Обезбедување правни совети за подобрување на усогласувањето на правните и регулаторните рамки со релевантните европски стандарди;
преку подготовка на истражувањa и поддршка на политиките во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите;
преку подигање на свеста кај носителите на должности и имателите на права во однос на релевантните европски стандарди;
преку нудење на можност за градење на капацитети за различни професионални категории, вкотвени во европските стандарди и јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП);
преку олеснување на регионалниот дијалог и размена на добри практики, во синергија со регионалниот проект.

Што очекуваме да постигнеме?

Ќе се подобри правната рамка и ќе се зајакне судската примена на европските стандарди за слобода на изразување, пристап до информации, заштита на податоците и заштита на новинар(к)ите;
Регулаторното тело за медиуми, Агенцијата за заштита на личните податоци, Агенцијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер и јавниот радиодифузер да спроведуваат промени во нивните политики и практики во согласност со европските стандарди;
Безбедноста на новинар(к)ите да се зајакне во однос на справувањето со заканите и нападите, како резултат на воспоставените домашни правни механизми за заштита на слободата на изразување, во согласност со европските стандарди.

Кој е буџетот на проектот?

Вкупниот буџет на проектот е 680.000,00 евра.
Буџетот доделен за целокупната програма за Хоризонталниот инструмент изнесува приближно 41 милион евра (85% финансирано од Европската унија, 15% од Советот на Европа).

Како до повеќе информации?

За Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција

„Хоризонталниот иструмент за Западен Балкан и Турција 2023-2026“ е заедничка иницијатива на Европската Унија и Советот на Европа што им овозможува на корисниците на Западен Балкан и Турција да ги исполнат нивните реформски агенди во областа на човековите права, владеењето на правото и демократијата и да се усогласат со европските стандарди, што е исто така приоритет за процесот на проширување на ЕУ.