Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)

Back Советот на Европа започна нова програма за обука за заштита на новинар(к)ите од злоупотреба на правни механизми

Irena BABUSHKOVSKA

Modified 6 Months ago.

Советот на Европа започна нова програма за обука за заштита на новинар(к)ите од злоупотреба на правни механизми

Советот на Европа започна нова Програма за обука за справување со стратешки тужби против учество на јавноста (SLAPP), како дел од неговите континуирани напори за заштита на слободата на изразување и заштита на новинар(к)ите и другите лица кои јавно изнесуваат информации од јавен интерес.

Оваа практична обука е наменета за суди(јк)и, јавни обвинител(к)и, адвокат(к)и и други правни професионалци/ки, со цел да им помогне да препознаат, соодветно реагираат и се справат со SLAPP тужбите во согласност со европските стандарди. Обуката се заснова на клучните меѓународни рамки, вклучително и Препораката CM/Rec(2024)2 на Советот на Европа и Директивата (ЕУ) 2024/1069, кои имаат за цел заштита на лицата вклучени во јавни настапи од злоупотреба на правните постапки.

Програмата, развиена во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа – „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“, веќе е спроведена преку неколку иницијативи во земјите од Западен Балкан и беше истакната како иновативна алатка на неколку значајни настани — Втората европска анти-SLAPP конференција (14 ноември 2024 година, Стразбур) и Регионалната размена на тема „Справување со SLAPP тужбите на Западен Балкан“ (15 ноември 2024 година, Стразбур).

Материјалите од програмата се достапни за бесплатно преземање и можат да се прилагодат на специфичните потреби и контексти на различни земји.

Сите се охрабруваат целосно да ги искористат овие ресурси. За да се обезбеди квалитет и усогласеност при спроведувањето, корисниците/чките треба:

да го информираат Советот на Европа кога ги користат материјалите;
да го наведат Советот на Европа како извор; и
да вклучат сертифицирани обучувач(к)и во спроведувањето на обуките.

Со почитување на овие добри практики, се придонесува за одржување на највисоките стандарди и обезбедување на најголем можен ефект од програмата.

Во Северна Македонија, проектот Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија – ПРОФРЕКС (дел од заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Horizontal Facility за Западен Балкан и Турција 2023-2026“) е имплементиран од Одделот за соработка на слобода на изразување.

Стразбург, Франција 10 ноември 2025

Diminuer la taille du texte
Augmenter la taille du texte
Imprimer la page

Проектот „Заштита на слободата на изразување и слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“ им овозможува на институциите корисници и на граѓанските организации во Северна Македонија да напредуваат кон исполнување на нивните реформски агенди во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите, во согласност со европските стандарди.

Проектот се спроведува во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ која трае од 2023 до 2026 година и кој има за цел да придонесе за подобрена средина за остварување на правата на слобода на изразување, особено од страна на новинар(к)ите и медиумските актери, во поплуралистичка и побезбедна медиумска средина, и во согласност со стандардите утврдени во согласност со член 10 на Европската конвенција за човекови права.

Кои се целите и задачите на проектот?

Да се промовира слободата на изразување и слободата на медиумите и да се подобри примената на европските стандарди на темата;
Да се зајакне заштитата на новинар(к)ите и да се придонесе за создавање на овозможувачка, побезбедна и поплуралистичка медиумска средина;
Да се зајакнат вештините и знаењата на актерите кои се одговорни да ги применуваат стандардите за слобода на изразување, како дел од нивната секојдневна работа.

Кој има придобивки од проектот?

Независните државни органи во делот на регулирањето на медиумите (Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги) и пристап до информации и заштита на информации (Агенција за заштита на правото за слободен пристап до информации од јавен карактер и Агенција за заштита на лични податоци);
Здруженија на новинари и медиумски актери во Северна Македонија;
Професионалци/ки како што се суди(јк)и, обвинител(к)и, полицајци/ки, адвокат(к)и, радиодифузери и новинар(к)и;
Луѓето во Северна Македонија.

Како функционира проектот?

Обезбедување правни совети за подобрување на усогласувањето на правните и регулаторните рамки со релевантните европски стандарди;
преку подготовка на истражувањa и поддршка на политиките во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите;
преку подигање на свеста кај носителите на должности и имателите на права во однос на релевантните европски стандарди;
преку нудење на можност за градење на капацитети за различни професионални категории, вкотвени во европските стандарди и јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП);
преку олеснување на регионалниот дијалог и размена на добри практики, во синергија со регионалниот проект.

Што очекуваме да постигнеме?

Ќе се подобри правната рамка и ќе се зајакне судската примена на европските стандарди за слобода на изразување, пристап до информации, заштита на податоците и заштита на новинар(к)ите;
Регулаторното тело за медиуми, Агенцијата за заштита на личните податоци, Агенцијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер и јавниот радиодифузер да спроведуваат промени во нивните политики и практики во согласност со европските стандарди;
Безбедноста на новинар(к)ите да се зајакне во однос на справувањето со заканите и нападите, како резултат на воспоставените домашни правни механизми за заштита на слободата на изразување, во согласност со европските стандарди.

Кој е буџетот на проектот?

Вкупниот буџет на проектот е 680.000,00 евра.
Буџетот доделен за целокупната програма за Хоризонталниот инструмент изнесува приближно 41 милион евра (85% финансирано од Европската унија, 15% од Советот на Европа).

Како до повеќе информации?

За Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција

„Хоризонталниот иструмент за Западен Балкан и Турција 2023-2026“ е заедничка иницијатива на Европската Унија и Советот на Европа што им овозможува на корисниците на Западен Балкан и Турција да ги исполнат нивните реформски агенди во областа на човековите права, владеењето на правото и демократијата и да се усогласат со европските стандарди, што е исто така приоритет за процесот на проширување на ЕУ.