Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)

Back Судиите во Северна Македонија ги зајакнуваат вештините за слобода на изразување

Irena BABUSHKOVSKA

Modified 6 Days ago.

Судиите во Северна Македонија ги зајакнуваат вештините за слобода на изразување

Основниот суд во Гостивар беше домаќин на активност за градење капацитети на тема „Заштита на честа и угледот во контекст на правото на слобода на изразување според член 10 од Европската конвенција за човекови права (ЕКЧП)“. Активноста, поддржана од Европската унија и Советот на Европа, ги собра судиите од Основните судови во Кичево, Тетово и Гостивар и беше организирана во соработка со Академијата за судии и јавни обвинители.

Обуката им овозможи на учесниците да ги продлабочат своите знаења и да разменат искуства во однос на примената на европските стандарди и судската пракса на Европскиот суд за човекови права поврзана со слободата на изразување и нејзините дозволени ограничувања. Дискусиите беа насочени кон воспоставување рамнотежа помеѓу слободата на изразување и заштитата на честа, угледот и приватноста, со посебен акцент на член 10 од ЕКЧП, релевантната судска пракса на Европскиот суд и домашната правна рамка. Учесниците, исто така, се осврнаа на улогата на медиумите како јавни чувари, правниот тест за оценување на ограничувањата на слободата на изразување, како и критериумите применливи во случаи што се однесуваат на клевета, навреда и заштита на угледот.

Преку практични примери и анализа на судска пракса, обуката дополнително поттикна размислување за важноста на принципот на пропорционалност и судското образложение при одлучување по предмети што вклучуваат судир на права и интереси. Посебно внимание беше посветено на обезбедување судските одлуки да ја гарантираат и слободата на изразување како темел на демократското општество и легитимната заштита на правата и угледот на другите.

Овој настан претставува втора активност во серијата активности за градење капацитети планирани за 2026 година, при што следуваат уште две сесии во Штип и Битола. Тој е дел од континуираните напори на акцијата ПРО-ФРЕКС за зајакнување на капацитетите на судските институции и поддршка на доследната примена на европските стандарди поврзани со слободата на изразување и заштитата на човековите права во Северна Македонија.

Оваа иницијатива ја спроведува Одделението за соработка за слобода на изразување во рамките на акцијата „Заштита на слободата на изразување и медиумите во Северна Македонија“ (PRO-FREX), како дел од заедничката програма на Европската унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“.

Гостивар, Северна Македонија 26 мај 2026

Diminuer la taille du texte
Augmenter la taille du texte
Imprimer la page

Проектот „Заштита на слободата на изразување и слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“ им овозможува на институциите корисници и на граѓанските организации во Северна Македонија да напредуваат кон исполнување на нивните реформски агенди во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите, во согласност со европските стандарди.

Проектот се спроведува во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ која трае од 2023 до 2026 година и кој има за цел да придонесе за подобрена средина за остварување на правата на слобода на изразување, особено од страна на новинар(к)ите и медиумските актери, во поплуралистичка и побезбедна медиумска средина, и во согласност со стандардите утврдени во согласност со член 10 на Европската конвенција за човекови права.

Кои се целите и задачите на проектот?

Да се промовира слободата на изразување и слободата на медиумите и да се подобри примената на европските стандарди на темата;
Да се зајакне заштитата на новинар(к)ите и да се придонесе за создавање на овозможувачка, побезбедна и поплуралистичка медиумска средина;
Да се зајакнат вештините и знаењата на актерите кои се одговорни да ги применуваат стандардите за слобода на изразување, како дел од нивната секојдневна работа.

Кој има придобивки од проектот?

Независните државни органи во делот на регулирањето на медиумите (Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги) и пристап до информации и заштита на информации (Агенција за заштита на правото за слободен пристап до информации од јавен карактер и Агенција за заштита на лични податоци);
Здруженија на новинари и медиумски актери во Северна Македонија;
Професионалци/ки како што се суди(јк)и, обвинител(к)и, полицајци/ки, адвокат(к)и, радиодифузери и новинар(к)и;
Луѓето во Северна Македонија.

Како функционира проектот?

Обезбедување правни совети за подобрување на усогласувањето на правните и регулаторните рамки со релевантните европски стандарди;
преку подготовка на истражувањa и поддршка на политиките во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите;
преку подигање на свеста кај носителите на должности и имателите на права во однос на релевантните европски стандарди;
преку нудење на можност за градење на капацитети за различни професионални категории, вкотвени во европските стандарди и јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП);
преку олеснување на регионалниот дијалог и размена на добри практики, во синергија со регионалниот проект.

Што очекуваме да постигнеме?

Ќе се подобри правната рамка и ќе се зајакне судската примена на европските стандарди за слобода на изразување, пристап до информации, заштита на податоците и заштита на новинар(к)ите;
Регулаторното тело за медиуми, Агенцијата за заштита на личните податоци, Агенцијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер и јавниот радиодифузер да спроведуваат промени во нивните политики и практики во согласност со европските стандарди;
Безбедноста на новинар(к)ите да се зајакне во однос на справувањето со заканите и нападите, како резултат на воспоставените домашни правни механизми за заштита на слободата на изразување, во согласност со европските стандарди.

Кој е буџетот на проектот?

Вкупниот буџет на проектот е 680.000,00 евра.
Буџетот доделен за целокупната програма за Хоризонталниот инструмент изнесува приближно 41 милион евра (85% финансирано од Европската унија, 15% од Советот на Европа).

Како до повеќе информации?

За Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција

„Хоризонталниот иструмент за Западен Балкан и Турција 2023-2026“ е заедничка иницијатива на Европската Унија и Советот на Европа што им овозможува на корисниците на Западен Балкан и Турција да ги исполнат нивните реформски агенди во областа на човековите права, владеењето на правото и демократијата и да се усогласат со европските стандарди, што е исто така приоритет за процесот на проширување на ЕУ.