Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)

Back Вештачката интелигенција и човековите права: Зајакнување на заштитата на личнните податоци во Северна Македонија

Irena BABUSHKOVSKA

Modified 4 Months ago.

Вештачката интелигенција и човековите права: Зајакнување на заштитата на личнните податоци во Северна Македонија

Бидејќи вештачката интелигенција (ВИ) брзо стана составен дел од секојдневниот живот, системите за ВИ сè повеќе се потпираат на огромни количини на лични податоци, покренувајќи важни прашања за приватноста, транспарентноста, отчетноста и заштитата на основните права. Во овој контекст, беше организирана еднодневна обука за ВИ и заштита на лични податоци за вработените во Агенцијата за заштита на лични податоци на Северна Македонија, која ги обедини експерт(к)ите и практичар(к)ите со цел да се разгледаат новите регулаторни и практични предизвици.

Активноста, организирана во рамки на заедничкиот проект на Европската унија и Советот на Европа „Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“, имаше за цел зајакнување на институционалните капацитети на домашните чинители за справување со предизвиците поврзани со вештачката интелигенција во контекст на дигиталниот и регулаторниот развој.

Активноста беше фокусирана на импликациите од примената на вештачката интелигенција врз заштитата на личните податоци во рамки на европската регулаторна рамка, со посебен акцент на Актот на ЕУ за вештачка интелигенција и на Рамковната конвенција за вештачката интелигенција и човековите права, демократијата и владеењето на правото од 2024 година. Преку сесии водени од експерт(к)и, учесниците/чките дискутираа како домашните органи за заштита на личните податоци можат да обезбедат усогласеност со европските стандарди, истовремено штитејќи ги личните податоци и основните човекови права во контекст на системите базирани на вештачка интелигенција.

Клучните теми на дискусија ги опфатија регулирањето на високоризичните системи на вештачка интелигенција, барањата за транспарентност и отчетност, проценките на влијанието врз заштитата на личните податоци, согласноста, автоматизираното донесување одлуки, како и ризиците од алгоритамска пристрасност. Дискусиите, исто така, ја разгледаа поврзаноста меѓу вештачката интелигенција и Општата регулатива за заштита на личните податоци, при што беше истакната клучната улога на органите за заштита на личните податоци во надзорот и спроведувањето на овие стандарди на домашно ниво.

Обуката ја спроведоа меѓународни консултант(к)и од Холандската агенција за заштита на личните податоци, кои го споделија своето експертско знаење и практично искуство во областа на управувањето со вештачката интелигенција и заштитата на личните податоци. Нивниот придонес им овозможи на учесниците/чките значајни сознанија за предизвиците при имплементацијата и добрите практики, а воедно поттикна и можности за идна соработка меѓу холандските и македонските органи за заштита на личните податоци.

Оваа активност е беше организирана од Советот на Европа во рамките на проектот „Заштита на слободата на изразување и на слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“, дел од заедничката програма на Советот на Европа и ЕУ Horizontal Facility за Западен Балкан и Турција 2023-2026.

Скопје, Северна Македонија 20 јануари 2026

Diminuer la taille du texte
Augmenter la taille du texte
Imprimer la page

Проектот „Заштита на слободата на изразување и слободата на медиумите во Северна Македонија (ПРО-ФРЕКС)“ им овозможува на институциите корисници и на граѓанските организации во Северна Македонија да напредуваат кон исполнување на нивните реформски агенди во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите, во согласност со европските стандарди.

Проектот се спроведува во рамките на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“ која трае од 2023 до 2026 година и кој има за цел да придонесе за подобрена средина за остварување на правата на слобода на изразување, особено од страна на новинар(к)ите и медиумските актери, во поплуралистичка и побезбедна медиумска средина, и во согласност со стандардите утврдени во согласност со член 10 на Европската конвенција за човекови права.

Кои се целите и задачите на проектот?

Да се промовира слободата на изразување и слободата на медиумите и да се подобри примената на европските стандарди на темата;
Да се зајакне заштитата на новинар(к)ите и да се придонесе за создавање на овозможувачка, побезбедна и поплуралистичка медиумска средина;
Да се зајакнат вештините и знаењата на актерите кои се одговорни да ги применуваат стандардите за слобода на изразување, како дел од нивната секојдневна работа.

Кој има придобивки од проектот?

Независните државни органи во делот на регулирањето на медиумите (Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги) и пристап до информации и заштита на информации (Агенција за заштита на правото за слободен пристап до информации од јавен карактер и Агенција за заштита на лични податоци);
Здруженија на новинари и медиумски актери во Северна Македонија;
Професионалци/ки како што се суди(јк)и, обвинител(к)и, полицајци/ки, адвокат(к)и, радиодифузери и новинар(к)и;
Луѓето во Северна Македонија.

Како функционира проектот?

Обезбедување правни совети за подобрување на усогласувањето на правните и регулаторните рамки со релевантните европски стандарди;
преку подготовка на истражувањa и поддршка на политиките во областа на слободата на изразување и слободата на медиумите;
преку подигање на свеста кај носителите на должности и имателите на права во однос на релевантните европски стандарди;
преку нудење на можност за градење на капацитети за различни професионални категории, вкотвени во европските стандарди и јуриспруденцијата на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП);
преку олеснување на регионалниот дијалог и размена на добри практики, во синергија со регионалниот проект.

Што очекуваме да постигнеме?

Ќе се подобри правната рамка и ќе се зајакне судската примена на европските стандарди за слобода на изразување, пристап до информации, заштита на податоците и заштита на новинар(к)ите;
Регулаторното тело за медиуми, Агенцијата за заштита на личните податоци, Агенцијата за заштита на правото за слободен пристап до информациите од јавен карактер и јавниот радиодифузер да спроведуваат промени во нивните политики и практики во согласност со европските стандарди;
Безбедноста на новинар(к)ите да се зајакне во однос на справувањето со заканите и нападите, како резултат на воспоставените домашни правни механизми за заштита на слободата на изразување, во согласност со европските стандарди.

Кој е буџетот на проектот?

Вкупниот буџет на проектот е 680.000,00 евра.
Буџетот доделен за целокупната програма за Хоризонталниот инструмент изнесува приближно 41 милион евра (85% финансирано од Европската унија, 15% од Советот на Европа).

Како до повеќе информации?

За Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција

„Хоризонталниот иструмент за Западен Балкан и Турција 2023-2026“ е заедничка иницијатива на Европската Унија и Советот на Европа што им овозможува на корисниците на Западен Балкан и Турција да ги исполнат нивните реформски агенди во областа на човековите права, владеењето на правото и демократијата и да се усогласат со европските стандарди, што е исто така приоритет за процесот на проширување на ЕУ.