„Nasilje ne poznaje granice, ali ne poznaje ih ni naša empatija.“ Riječi jedne od učesnica oslikavaju duh ovogodišnje Regionalne ljetne škole u Trebinju bolje od bilo kojeg programskog koncepta.
U simuliranom suđenju, 30 studenata i studentkinja prava iz cijele regije Zapadnog Balkana sjedi pred panelom pravnih stručnjaka. Jedni predstavljaju aplikanticu pred Evropskim sudom za ljudska prava, drugi državu, dok treća grupa nastupa kao amicus curiae. Predstavljaju suprotstavljene argumentacije, pozivaju se na sudsku praksu Evropskog suda i brane svoje stavove.
Predmet koji su razmatrali zasnovan je na stvarnoj praksi Evropskog suda. U središtu je žena koja je bila izložena uznemiravanju putem interneta ali nije dobila adekvatnu zaštitu. Studenti moraju odgovoriti na teško pitanje: je li država propustila da ispuni svoju obavezu da spriječi i odgovori na tehnološki posredovano nasilje nad ženama?
Samoj simulaciji su prethodila tri dana predavanja, angažiranih diskusija, razgovora uz kafu o pravnim stajalištima i dugih sati provedenih u pripremanju predstavki. Studenti iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, sa Kosova*, iz Sjeverne Makedonije i Srbije sa sobom su donijeli različite perspektive, ali su brzo otkrili da su izazovi o kojima razgovaraju izuzetno slični u cijeloj regiji.
Regionalna ljetna škola, koju Vijeće Evrope organizira svake godine, okuplja buduće pravnike kako bi se upoznali s evropskim sistemom zaštite ljudskih prava i radom Evropskog suda za ljudska prava. Ovogodišnji program bio je posvećen digitalnom i seksualnom nasilju nad ženama, s posebnim fokusom na tehnološki posredovano nasilje i zaštitu koju pružaju Evropska konvencija o ljudskim pravima i Istanbulska konvencija.
Tokom ljetne škole od 6. do 10. jula 2026., učesnici su analizirali cyber-uhođenje, online uznemiravanje, doxing, dijeljenje intimnih sadržaja bez pristanka i sadržaje generisane umjetnom inteligencijom, kao i deepfake materijale. Proučavali su razvoj sudske prakse Evropskog suda i pozitivne obaveze država da spriječe, istraže i procesuiraju nasilje nad ženama, te su primjenjivali ove standarde na stvarne pravne scenarije.
Regionalna ljetna škola organizirana je u sklopu projekata Vijeća Evrope Podrška dosljednoj nacionalnoj primjeni Evropske konvencije o ljudskim pravima i olakšavanje izvršenja presuda Evropskog suda za ljudska prava u Bosni i Hercegovni - Faza II i Borba protiv digitalnog i seksualnog nasilja nad ženama u Bosni i Hercegovini, u suradnji sa zajedničkim programom Evropske unije i Vijeća Evrope „Horizontal Facility za Zapadni Balkan i Tursku“ i sljedećim projektima: Jačanje mehanizama zaštite ljudskih prava u Srbiji, Za konsolidiran i efikasniji sistem besplatne pravne pomoći (BPP) u Sjevernoj Makedoniji, Osnaživanje odgovornosti u pravosudnom sistemu i unapređenje prava žrtava u Crnoj Gori, Jačanje kapaciteta albanskog pravosuđa da bolje primjenjuje standarde pravana na slobodu i sigurnost - koji se finansira putem Fonda za ljudska prava (Human Rights Trust Fund), a koji okuplja osam zemalja članica Vijeća Evrope: Finsku, Irsku, Luksemburg, Nizozemsku, Norvešku, Njemačku, Švicarsku, Ujedinjeno Kraljevstvo – i Jačanje pravosudne zaštite ljudskih prava (Kosovo*).
* Svako spominjanje Kosova, bilo da se odnosi na teritoriju, institucije ili stanovništvo, u ovom dokumentu ima se smatrati da je u skladu sa Rezolucijom Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija 1244 i bez prejudiciranja statusa Kosova.
