Ինչպե՞ս բացահայտել վնասակար ուղերձները նախքան դրանց արմատավորվելը, և ինչպե՞ս ստեղծել համայնքներ, որտեղ մարդիկ իրենց իսկապես ապահով են զգում։ Սրանք հեշտ հարցեր չեն, սակայն Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանից ժամանած 20 երիտասարդները, անցկացնելով Վրաստանում երկու օր, աշխատեցին այս խնդիրների շուրջ։

Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից՝ «Կասեցրո՛ւ ատելությունը, տարածի՛ր սերը 2.0» (Block the Hatred, Share the Love 2.0) նախաձեռնության շրջանակներում համախմբված Եվրոպական երիտասարդ դեսպանները (ԵԵԴ)՝ Հայաստանից, Վրաստանից, Ադրբեջանից և Մոլդովայի Հանրապետությունից, ինչպես նաև Վրաստանի տարբեր շրջաններից ժամանած երիտասարդները, ուսումնասիրեցին, թե ինչպես է ձևավորվում ատելության խոսքը, ինչպես է այն տարածվում և, որ ամենակարևորն է, թե ինչպես կարելի է հակազդել դրան։

Քննարկումները հիմնված էին Արևմտյան Բալկանների և Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանի Եվրոպական երիտասարդ դեսպանների միջև նախկինում տեղի ունեցած հանդիպումների վրա՝ դրդելով մասնակիցներին անցնել իրազեկվածությունից գործնական քայլերի։

«Տարածաշրջանային սեմինարները կարող են հզորացնել մարդու իրավունքներով տարված երիտասարդներին։ Եվրոպական երիտասարդ դեսպանները ակտիվ և նվիրված քաղաքացիներ են, իսկ նրանց համար գաղափարներ փոխանակելու, փորձով կիսվելու և կարողությունները զարգացնելու հարթակ ապահովելը կարող է նպաստել ավելի իրազեկ և ուժեղ հասարակության ձևավորմանը», - նշեց Վրաստանից Եվրոպական երիտասարդ դեսպան Անի Գոգոխիան։

Մասնակիցները սովորեցին բացահայտել խտրական բնույթի պատումները, հետևել, թե ինչպես է վնասակար բովանդակությունը տարածվում ինչպես առցանց, այնպես էլ օֆլայն միջավայրերում, ինչպես նաև փորձարկեցին ներառական հաղորդագրությունների կազմումը, որոնք կարող են իրապես հասնել մարդկանց։ Խմբային և մասնակիցների միջև իրականացվող աշխատանքները նրանց օգնեցին կիրառել այդ գիտելիքները իրական կյանքում՝ իրենց ուժեղացնելով գործնական գործիքներով՝ իրենց համայնքներում և ողջ տարածաշրջանում իրազեկվածությունը բարձրացնելու ու բազմազանությունը խթանելու համար։ Միջոցառման ընթացքում շեշտը դրված էր գործնական կողմի վրա. խնդիրը ոչ միայն հասկանալու, այլև դրան արձագանքելու համար անհրաժեշտ հմտություններն ու գործիքները զարգացնելու վրա։

Հայաստանյան մասնակից Լիլիթ Սոֆյանը տարբեր տեսակետների հետ առնչվելը բնորոշեց որպես իր փորձի ամենաազդեցիկ կողմերից մեկը։ «Նման միջոցառումները հիանալի հնարավորություն են՝ համախմբելու տարբեր երկրներից և մշակութային միջավայրերից եկած երիտասարդներին՝ ստեղծելով տարածք փոխըմբռնման, երկխոսության և տեսակետների փոխանակման համար», - ասաց նա։

Թերևս ամենակարևորն այն է, որ մասնակիցները վերադարձան իրենց երկրներ՝ իրենց հետ տանելով մի բան, որն ավելի դժվար է չափել, քան հմտությունները կամ գիտելիքները. դա նպատակասլացության և համերաշխության նոր զգացումն էր։ Մոլդովայի Հանրապետությունից Նիկոլետա Պլամադեալան սա շատ հստակ ձևակերպեց. «Մենք գիտակցում ենք անվտանգ միջավայրեր ստեղծելու կարևորությունը, որտեղ յուրաքանչյուր ոք իրեն հարգված և արժևորված է զգում, - ասաց նա։ - Մենք մոտիվացված ենք՝ շարունակելու խթանել ներառականությունը և կառուցել ավելի հանդուրժող հասարակություններ»։

Միջոցառումը կազմակերպվել է «Հավասարության և խտրականության բացառման խթանում. դեպի ավելի դիմակայուն և ներառական հասարակություններ» և «Վրաստանում ատելության խոսքի դեմ պայքար» ծրագրերի շրջանակում, որոնք հանդիսանում են Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» համատեղ ձևաչափի մաս։