Nova studija, koju je naručio Savjet Evrope u okviru zajedničkog programa Evropska unije i Savjeta Evrope „Integracija Roma -faza III“, pokazuje da mnoge romske i egipćanske porodice u Podgorici i dalje žive u neadekvatnim i neformalnim stambenim uslovima, uprkos prethodnim nacionalnim i lokalnim naporima da se ovi izazovi prevaziđu.
Istraživanje je sprovedeno u saradnji sa Ministarstvom socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Crne Gore i Glavnim gradom Podgorica, a obuhvatilo je 172 domaćinstva (1.021 ispitanika). Utvrđeno je da domaćinstva u prosjeku imaju 5,94 člana, te da se mnoge porodice suočavaju sa teškim siromaštvom. Zabrinjava podatak da više od 40% anketiranih porodica živi u potpuno neadekvatnim stambenim uslovima sa lošom infrastrukturom, bez regulisanog boravišnog statusa ili ličnih dokumenata, što značajno ograničava njihov pristup zdravstvenoj zaštiti, socijalnoj zaštiti i drugim osnovnim uslugama.
Iako su u prethodnim godinama, kroz IPA projekte i Regionalni stambeni program, izgrađene 243 stambene jedinice, više od 1.000 Roma i Egipćana u Podgorici i dalje živi u podstandardnim i neformalnim naseljima. Takođe, Studija ukazuje na trajne izazove u oblasti obrazovanja i zapošljavanja, koji posebno pogađaju žene i mlade.
Na osnovu terenskog istraživanja, intervjua sa predstavnicima institucija, demografskih anketa i analize pravnog i urbanističkog okvira, studija pruža sveobuhvatnu procjenu stanja i predlaže konkretne, primjenjive preporuke. Među njima je i adaptacija pet postojećih opštinskih objekata u naselju Vrela Ribničkih, kako bi se obezbijedio adekvatan smještaj za nekoliko desetina porodica, uz procijenjenu investiciju od približno 1,23 miliona eura bez PDV-a. Dodatne preporuke odnose se na sistemsku pravnu podršku za regulisanje boravka i postupke sticanja državljanstva, jačanje inkluzije u obrazovanju, unapređenje ekonomskog učešća žena i poboljšanje pristupa informacijama o zdravstvenoj zaštiti.
Nalazi naglašavaju da rješavanje stambene nesigurnosti i socijalne isključenosti zahtijeva integrisan i održiv pristup, koji uključuje državno institucije, lokalnu samoupravu, međunarodne partnere i civilno društvo, uz jasne mehanizme upravljanja i transparentnu raspodjelu resursa.
Za više informacija, pročitajte studiju izvodljivosti.
