Skupština Crne Gore je usvojila Zakon o zaradama nosilaca pravosudnih funkcija. Zakon, koji će se primjenjivati od 1. januara 2027. godine, uspostavlja jedinstven okvir kojim se uređuju zarade, druga prava i penzionisanje sudija i državnih tužilaca i tužiteljki, uključujući sudije Ustavnog suda.
Novi pravni okvir donosi veću jasnoću i predvidljivost u pogledu materijalnog statusa nosilaca i nositeljki pravosudnih funkcija. Jedan od ključnih rezultata jeste i jedinstveno uređivanje pitanja sticanja uslova za starosnu penziju. Prema novom Zakonu, nosioci pravosudnih i ustavnosudskih funkcija ostvaruju pravo na starosnu penziju sa navršenih 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja. Time se zamjenjuje raniji fragmentirani pravni okvir, koji je dovodio do različitih tumačenja i pravnih sporova u vezi sa prestankom pravosudne funkcije po osnovu penzionisanja.
Zakon takođe odgovara na preporuke Venecijanske komisije iz 2024. godine, koje su se odnosile na jasno uređivanje starosne granice za penzionisanje sudija i tužilaca i uspostavljanje odgovarajućeg okvira za njihov materijalni status, kao važnih garancija finansijske nezavisnosti pravosuđa, a polazeći od posebnog statusa sudija i državnih tužilaca i tužiteljki.
Od 2025. godine, u okviru projekta „Osnaživanje odgovornosti u pravosudnom sistemu i unapređenje prava žrtava u Crnoj Gori“ koji predstavlja dio zajedničkog programa Evropske unije i Savjeta Evrope Horizontal Facility za Zapadni Balkan i Tursku, Komponenta 1 je pružala ciljanu podršku Radnoj grupi za izradu Zakona kroz angažovanje eksperta, facilitaciju sastanaka, podršku u prevođenju, kao i izradu sveobuhvatnog referentnog dokumenta o relevantnim evropskim i međunarodnim standardima u ovoj oblasti, uključujući mišljenja Venecijanske komisije, praksu Evropskog suda za ljudska prava i standarde Konsultativnog vijeća evropskih sudija i Konsultativnog vijeća evropskih tužilaca.
Usvajanje Zakona predstavlja konkretan rezultat u sprovođenju reforme pravosuđa u Crnoj Gori, koji doprinosi većoj pravnoj sigurnosti sudija, sutkinja, državnih tužilaca i državnih tužiteljki, jasnijem uređenju pitanja sticanja uslova za odlazak u starosnu penziju, regulisanja pitanja zarada u pravosuđu u funkciji postizanja većih institucionalnih garancija nezavisnosti pravosuđa.
