Geri

Çok büyük miktarlarda tazminat ödemeye mahkum edilen dergi yayın yönetmeninin adalete kavuşması – ve ifade özgürlüğünün korunması için yeni kuralların oluşturulması

Koprivica/Karadağ Davası   | 2011

Çok büyük miktarlarda tazminat ödemeye mahkum edilen dergi yayın yönetmeninin adalete kavuşması – ve ifade özgürlüğünün korunması için yeni kuralların oluşturulması

Avrupa mahkemesinin kararı benim için manevi bir tatmin ancak özgür gazeteciler için de bir teşviktir.

Veseljko Koprivica, tacno.net’den alıntıdır

Ön bilgiler

Veseljko Koprivica haftalık bir dergi olan Liberal adlı derginin genel yayın yönetmeniydi. 1994 yılında dergide, derginin özel muhabiri tarafından kaleme alınan ve belirli şahıslar hakkında iddialar öne süren, bir yazı yayınlandı.

Bay Koprivica söz konusu özel muhabirin haberlerine güveniyordu. Ancak iddiaların asılsız olduğu ortaya çıktı. Olayla ilgili şahıslardan biri Bay Koprivica’ya karşı iftira davası açtı. Karadağ mahkemeleri Bay Koprivicayı suçlu buldu ve Bay Koprivica’yı ve Liberal dergisinin kurucusunu yaklaşık olarak Bay Koprivica’nın emekli maaşının yirmi beş katı miktarında bir tazminat ödemeye mahkum etti.

AİHM kararı

AİHM, ifade özgürlüğünün korunabilmesi için iftira davalarındaki tazminat miktarlarının maruz kalınan zararla orantılı olması gerektiğine hükmetti.

Her ne kadar Bay Koprivica’nın mahkumiyeti haklı gerekçeye dayanıyorsa da, verilen orantısız ceza Bay Kopivica’nın ifade özgürlüğünü ihlal etmişti.

AİHM özellikle de takdir edilen tazminat ve masrafların, davacının o zamanki geliriyle karşılaştırıldığında çok yüksek olduğuna, yaklaşık olarak davacının emekli maaşının yirmi beş katına tekabül ettiğine hükmetti.

Avrupa İnan Hakları Mahkemesinin Kasım 2011 tarihli kararı - © fotoğraf  Veseljko Koprivica

Müteakip gelişmeler

Bu olaylardan sonra Karadağ Yüksek Mahkemesi 2011 yılında ifade özgürlüğü ile ilgili olarak Avrupa standartlarıyla ilgili bağlayıcı bir görüşü kabul etti. Buna göre, iftira davalarında takdir edilen tazminat Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlaryla uyumlu olacak ve gazetecileri demokrasiyi desteklemeye yönelik çalışmalarından caydıracak kadar yüksek olmayacaktır. Bu yasal görüş Karadağ’daki bütün mahkemeler için bağlayıcıdır.

Bay Koprivica ile ilgili hakaret davası kararı reddedildi. Dava yeniden açıldı ve hakkındaki iddia sonunda geri çekildi.


İlgili örnekler

Bir gazeteye yapılan hukuki saldırının, ifade özgürlüğü alanında reformlar yapma ihtiyacına dikkat çekmesi

Bir cumhurbaşkanlığı seçiminden önce The Day adlı gazetede iki başkan adayını eleştiren yazılar yayınlandı. Siyasiler gazete sahiplerine tazminat davası açıp davayı kazandılar. Strazburg Mahkemesi gazete sahiplerinin sadece görüş yayınladıkları için cezalandırıldıklarına, bunun da ifade özgürlüklerini ihlal ettiğine hükmetti. Dava Ukrayna’da ifade özgürlüğünün korunmasını sağlayacak reformlar...

Read more

Polis zulmü iddialarıyla ilgili yazı yazan gazeteciye dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğü konusunda reformlar yapılması

1980’li yılların başında Thorgeir Thorgeirson Reykjavik’te polis zulmü konusunda bir sorun olduğunu iddia ederek yazılar yazmıştı. Yazıları bir polis memuruna dava açılmasıyla ve kamuoyunda yer alan çeşitli iddialara dayanıyordu. Ancak Thorgeirson Reykjavik emniyet müdürlüğüne hakaretten mahkum edildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bunun Thorgeirson’ın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti...

Read more

Siyasetçinin eşcinsel düşmanı davranışını eleştiren derginin para cezasına çarptırılması

Mladina dergisi parlamento görüşmelerinde kullandığı eşcinsel düşmanı ifadeleri nedeniyle bir parlamenteri eleştiren bir makale yayınladı. Politikacı eleştirinin kendisini rencide ettiğini öne sürerek dergiye dava açtı. Slovenya mahkemeleri dergi aleyhine karar vererek dergiyi tazminat ödemeye mahkum etti. AİHM bunun derginin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Karar ifade özgürlüğünü...

Read more

Sovyet baskı rejimi mağdurları için adaletin yerini bulması

Babaları Sovyet yetkililerince öldürüldüğünde Klaus on bir, Yuri dokuz yaşındaydı. Daha sonra anneleri Sovyet çalışma kampına sürülmüş, ailelerinin apartman dairesine el konmuş ve Klaus ile Yuri Sovyet makamlarınca çok kötü şartlar altında gözaltına alınmışlardı. Ancak buna rağmen milli mahkemeler Kiladze kardeşlere adalet sağlamayı reddetmişlerdi.

Read more

Gazetecinin siyasi yolsuzluk iddialarıyla ilgili haber yapması üzerine kendisine dava açılmasından sonra ifade özgürlüğü hakkının daha iyi koruması

2000 yılı Temmuz’unda Ilnar Gorelishvili çeşitli pahalı mülkleri olan bir siyasiyle ilgili bir yazı yazdı. Yazıda mütevazı bir maaşla kamu hizmetinde çalışırken bunları nasıl satın alabildiğini sorguladı. Siyasi, gazeteciye hakaret davası açtı ve kazandı. AİHM Gürcü yasalarının Bn. Gorelishvili’nin görüşlerini bildirme hakkını gereken biçimde koruyamadığına hükmetti.

Read more

Gazetecilere dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğünü korumaya yönelik reformlar yapılması

Matti Paloaro ve Pentti Eerikäinen gazeteciydiler. Kamu parasını suiistimal eden ve daha sonra hapis cezasına çarptırılan bir iş kadınının davasıyla ilgili haber yaptılar. İş kadını davasıyla ilgili haber yaparak özel yaşam hakkını ihlal ettikleri gerekçesiyle gazetecileri dava etti. İş kadını Fin mahkemelerinde açtığı davayı kazandı – ancak Strazburg Mahkemesi gazeteciler lehinde karar verdi.

Read more

Soru sorduğu için mahkum edilen gazeteci AİHM’de açtığı davayı kazanır

Portekiz futbolundaki yolsuzluk iddialarına ilişkin bir haber programında José Manuel Colaço Mestre konuğuna o dönemde aynı zamanda hem Porto Futbol Kulübünün Başkanı hem de Portekiz Futbol Liginin Başkanı olan Bay Pinto de Costa’nın iki şapkalı rolüyle ilgili sorular sordu. Bu sorular nedeniyle gerek Bay Colaço Mestre gerekse işvereni Portekiz mahkemelerince ceza suçu oluşturan hakaret...

Read more

Senatörün hükümeti eleştirmesi üzerine hapis cezası alması

Senatör Miguel Castells hükümetin bir dizi cinayeti soruşturmadığını iddia eden bir makale yazdı. Castells hükümete hakaretten bir yıl hapse mahkum oldu. AİHM Bay Castells’in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. İspanya Anayasa Mahkemesi daha sonra İspanya’da ifade özgürlüğüne daha fazla koruma sağlamak üzere içtihatlarında değişiklik yaptı.

Read more

Gazetenin ifade özgürlüğü zaferinin reformlara yol açması

1988 yılında Bladet Tromsø gazetesi bir devlet denetçisinin bazı fok balığı avcılarının av ihlali iddialarını yayınladı. Norveç mahkemeleri gazeteyi iftira ve karalama yapmakla suçladı ve yayınlarında hükmet raporlarına çok fazla bel bağladıklarını öne sürdüler. Strazburg Mahkemesi bunun gazetenin ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğine hükmetti, karar ifade özgürlüğünü korumaya yönelik...

Read more