Back Թմրամիջոցների կանխարգելման ոլորտում հավասարը հավասարին կրթություն. նոր մոտեցում՝ ավելի անվտանգ քրեակատարողական միջավայրի ձևավորման համար

Թմրամիջոցների կանխարգելման ոլորտում հավասարը հավասարին կրթություն. նոր մոտեցում՝ ավելի անվտանգ քրեակատարողական միջավայրի ձևավորման համար

Հայաստանի քրեակատարողական համակարգում առաջին անգամ ներդրվել է թմրամիջոցների կանխարգելման ոլորտում հավասարը հավասարին կրթության մեթոդը՝ ազատությունից զրկված անձանց համար մշակված հատուկ «Դասընթացավարների պատրաստման» ծրագրի միջոցով, որը կենտրոնացած էր վնասի նվազեցման և վերականգնման վրա։ Դասընթացը տեղի է ունեցել «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում մայիսի 25-27-ը։

«Նուբարաշեն» և «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկների տասը դատապարտյալներ դարձան իրենց հիմնարկներում և Հայաստանում առաջին հավասարը հավասարին կրթողները։ Այսուհետ նրանք հնարավորություն կունենան աջակցելու այլ ազատությունից զրկված անձանց իրազեկման բարձրացմանը՝ թմրամիջոցների օգտագործման հետ կապված ռիսկերի, առկա աջակցության ծառայությունների և ազատությունից զրկման պայմաններում առողջության համար առավել անվտանգ ընտրությունների վերաբերյալ։

Հայաստանի թմրամիջոցների կանխարգելման ազգային ռազմավարության առաջնահերթություններին համահունչ՝ նախաձեռնությունը նպաստում է քրեակատարողական հիմնարկներում թմրամիջոցների կանխարգելման նկատմամբ առողջապահական և մարդու իրավունքների վրա հիմնված մոտեցման խթանմանը։ Այն նաև աջակցում է կամավոր բուժման, հոգեսոցիալական աջակցության և վերականգնողական ծառայությունների հասանելիության բարելավմանը։

Հավասարը հավասարին կրթությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ քրեակատարողական միջավայրում, որտեղ խարանը, մասնագիտացված հոգեսոցիալական ծառայությունների սահմանափակ հասանելիությունը և ոչ ֆորմալ բանտային ենթամշակույթը հաճախ խոչընդոտում են ազատությունից զրկված անձանց օգնություն փնտրելու հարցում։ Հիմնվելով վստահելի հաղորդակցության վրա և միաժամանակ պահպանելով էթիկական սահմաններն ու ինստիտուցիոնալ չեզոքությունը՝ հավասարը հավասարին կրթությունը հանդիսանում է վերականգնողական և առողջապահական ծառայությունների կարևոր լրացում։

Եռօրյա դասընթացի ընթացքում մասնակիցները ձեռք բերեցին գործնական հմտություններ մի շարք առանցքային ոլորտներում, այդ թվում՝ թմրամիջոցների օգտագործման ռիսկերի վերաբերյալ իրազեկում, վնասի նվազեցման սկզբունքներ, գերդոզավորման ճանաչում և արձագանքում, ՄԻԱՎ-ի և հեպատիտի փոխանցման կանխարգելում ազատազրկման պայմաններում, տրավմայի նկատմամբ զգայուն հաղորդակցություն, մոտիվացիոն հաղորդակցության տեխնիկաներ, գաղտնիության պահպանում և անվտանգ ուղղորդում մասնագիտական ծառայություններին։

Դասընթացը նաև նպաստեց քրեակատարողական հիմնարկում կառուցվածքային և հոգեբանորեն անվտանգ ուսումնական միջավայրի ձևավորմանը։ Որպես ժամանակավոր «առողջության և ուսուցման գոտի» նախագծված այս տարածքը մասնակիցներին հնարավորություն տվեց անվտանգ և խորությամբ անդրադառնալ զգայուն թեմաներին այնպիսի միջավայրում, որը առանձնացված էր պատժիչ դինամիկայից և կենտրոնացած էր ուսուցման, վստահության և պատասխանատվության վրա։

Դասընթացից հետո ստեղծվել է վերահսկման և աջակցության մեխանիզմ՝ ապահովելու համար, որ հավասարը հավասարին կրթողների կողմից իրականացվող գործունեությունը լինի անվտանգ, կայուն և համապատասխան մասնագիտական չափանիշներին։

Միջոցառումը իրականացվեց Եվրոպայի խորհրդի «Ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանության հետագա ամրապնդում» ծրագրի շրջանակում։ Ծրագիրը աջակցում է ազգային իշխանություններին՝ շարունակաբար զարգացնելու քրեակատարողական բարեփոխումները, բանտային առողջապահությունը և ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանությունը։ Ծրագիրը ֆինանսավորվում է Եվրոպայի խորհրդի 2023-2026 թվականների՝ Հայաստանի համար գործողությունների ծրագրի շրջանակներում։

 

 

ԱՐՄԱՎԻՐ 25-27 ՄԱՅԻՍԻ, 2026թ․
  • Diminuer la taille du texte
  • Augmenter la taille du texte
  • Imprimer la page
Ո՞րն է ծրագրի նպատակը

Ծրագիրը նպատակ ունի շարունակական աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանի իշխանություններին՝ քրեակատարողական, ոստիկանության և քրեակատարողական առողջապահության բարեփոխումների հետագա ընդլայնման և ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված ջանքերում: Այս նախաձեռնության միջոցով Եվրոպայի խորհուրդը տրամադրում է ռազմավարական ուղղորդում և գործնական աջակցություն ինչպես քաղաքականության, այնպես էլ գործառնական մակարդակներում: Այս աջակցությունը կոչված է օգնելու իշխանություններին հասնել քրեակատարողական և ոստիկանական բարեփոխումների իրենց նպատակներին և նպաստել ինստիտուցիոնալ պրակտիկայի զգալի փոփոխություններին՝ ապահովելով մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշներին և լավագույն փորձին համապատասխանեցումը:

Ծրագիրը Եվրոպայի Խորհրդի աջակցության շարունակությունն է, որը տրամադրվում է Հայաստանի իշխանություններին 2015 թվականից ի վեր: Այն հիմնված է 2015 թվականից ի վեր ձեռք բերված արդյունքների վրա, մասնավորապես՝ «Առողջապահության և մարդու իրավունքների պաշտպանության բարձրացում Հայաստանում քրեակատարոական հիմնարկներում» (2019-2022) և  «Ազտությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանության ամրապնդում» (2023-2024 թթ.) ծրագրերի վրա՝ նպատակ ունենալով խորացնել համագործակցության ոլորտները և աջակցել Հայաստանի իշխանություններին՝ քրեակատարողական, ոստիկանության և քրեակատարողական առողջապահական բարեփոխումների հետագա ընդլայնման գործում։

 Սկիզբ՝ 2025 թ․ հունվարի 1

 Տևողություն՝ 24 ամիս

 ֆինանսավորում՝ 600,000 եվրո, Եվրոպայի խորհրդի Հայաստանի համար իրականացվող գործողությունների 2023–2026 թվականների ծրագրին աջակցող դոնորներ

Կոնտակտային անձ` Դիանա Ղազարյան, ծրագրի ավագ պատասխանատու

 

Ովքե՞ր են ծրագրի շահառուները
  • Արդարադատության նախարարություն
  • Առողջապահության նախարարություն
  • Ներքին գործերի նախարարություն
  • Քրեակատարողական ծառայություն
  • Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն
  • Իրավական կրթության և վերականգնողական ծրագրերի իրականացման կենտրոն
  • քաղաքացիական հասարակություն
  • ազատությունից զրկված անձինք
  • լայն հասարակություն
Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը

Ծրագիրն իրականացման ողջ ընթացքում հետևելու է Եվրոպայի խորհրդի հիմնական սկզբունքներին: Բոլոր գործողությունները կհամապատասխանեն Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների չափանիշներին և պատշաճ ուշադրություն կդարձվի ազատությունից զրկված անձանց արժանապատվությանը, առողջությանը, անվտանգությանը և բարեկեցությանը:

  • «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոնը» պետք է էլ ավելի ամրապնդի ինստիտուցիոնալ կարողությունները՝ քրեակատարողական համակարգում որակյալ առողջապահական ծառայություններ ապահովելու, ինչպես նաև առողջապահության տրամադրման տարբեր թեմաներով բուժաշխատողների և ոչ բուժաշխատողների գիտելիքների և հմտությունների հետագա բարելավման ուղղությամբ ։
  • Համակարգված և համակողմանի աշխատանք է պահանջվում Քրեակատարողական ծառայության համար՝ ամրապնդելու քրեակատարողական անձնակազմի կարողությունները ուղղված  դատապարտյալների բարդ կարիքները բավարարելու համար վերականգնողական գործիքներ ու ծրագրեր և ազատությունից զրկված անձանց պատժի անհատական ​​պլաններ կիրառելո ուղղությամբ:
  • Հետագա միջոցներ կձեռնարկվեն ոստիկանության ենթակա հաստատություններում վատ վերաբերմունքից պաշտպանելու և ոստիկանության գործունեության ընթացքում տվյալների պաշտպանության չափանիշներին օրենսդրության համապատասխանությունը ապահովելու ուղղությամբ։ Այս երաշխիքների կիրառմամբ Ծրագիրը ձգտում է ամրապնդել վստահությունը իրավապահների նկատմամբ և պաշտպանել ազատությունից զրկված անձանց իրավունքները:
  • Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների ներգրավումը կարևոր դեր կխաղա ամբողջական և ներառական մոտեցման ապահովման գործում՝ խթանելով համագործակցությունը պետական ​​հաստատությունների և հասարակական դերակատարների միջև՝  կայուն և ազդեցիկ փոփոխություններ ստեղծելուն նպատակով:

 

Ի՞նչ արդյունքի ենք ակնկալում հասնել
  • Քրեակատարողական բժշկության կենտրոնի ինստիտուցիոնալ և կադրային կարողությունների հետագա հզորացում՝ քրեակատարողական համակարգի շրջանակներում որակյալ առողջապահական և գերատեսչական համագործակցություն ապահովելու համար
  • Քրեակատարողական ծառայության գործառնական կարողությունների բարձրացում՝ ազատությունից զրկված անձանց, այդ թվում՝ խոցելի խմբերի համար վերականգնողական միջավայր ստեղծելու համար
  • Իրավական կրթության և վերականգնողական ծրագրերի իրականացման կենտրոնի կարողությունների բարելավում
  • Քրեակատարողական հիմնարկներում մարդու իրավունքների պաշտպանության արդյունավետ միջոցների և երաշխիքների հետագա ամրապնդում
  • Եվրոպական չափանիշներին համապատասխան դաժան վերաբերմունքի, կարգավորող դաշտի և ազատությունից զրկված անձանց տվյալների պաշտպանության երաշխիքների բարելավում։