Back Աջակցելով հավասար հնարավորություններին՝ լսելի դարձնելով եզդի և ասորի ազգային փոքրամասնությունների ձայները

Աջակցելով հավասար հնարավորություններին՝ լսելի դարձնելով եզդի և ասորի ազգային փոքրամասնությունների ձայները

2026 թ. մայիսի 19-ին Եվրոպայի խորհրդի «Հավասարության խթանումը և խտրականության բացառումը Հայաստանում» ծրագիրը կազմակերպեց տարածաշրջանային այց Արմավիր, Հայաստան՝ տեղական եզդիական և ասորական համայնքների ներկայացուցիչների հետ հանդիպելու և քննարկումներ անցկացնելու նպատակով։

Հանդիպումները կենտրոնացած էին կրթության հասանելիության, հասարակությունում գենդերային դերերի և հավասարության, փոքրամասնությունների լեզուների և մշակույթների պահպանման, խտրականության և ատելության դեմ պայքարի և եզդի ու ասորի երիտասարդներին առնչվող հարակից հարցերի վրա։ Մասնակիցների թվում էին ուսուցիչներ, ուսանողներ, համայնքային ներկայացուցիչներ և ծնողներ, որոնք կիսվեցին թե՛ մասնագիտական, թե՛ անձնական փորձով՝ կապված Հայաստանում փոքրամասնությունների համայնքների վիճակի հետ։

Քննարկման զգալի մասը նվիրված էր եզդի աղջիկների և կանանց կրթության և աշխատանքի հասանելիության խոչընդոտներին։

 Մասնակիցները նշեցին, որ չնայած սոցիալական վերաբերմունքը աստիճանաբար բարելավվում է, հաստատված սեռային նորմերն ու ավանդույթները շարունակում են սահմանափակել աղջիկների կրթական և աշխատանքի հնարավորությունները, հատկապես գյուղական համայնքներում։ Մասնակիցները նաև նշեցին, որ լրատվամիջոցների ներկայացումները հաճախ միակողմանի են և ամրապնդում են ազգային փոքրամասնությունների մասին հնացած պատկերացումները՝ ներկայացնելով եզդիներին միայն գյուղական կամ գյուղատնտեսական համատեքստում։ Միջոցառման ընթացքում մասնակիցները ընդգծեցին նաև եզդի հավատքի վերաբերյալ վնասակար կարծրատիպերն ու սխալ պատկերացումները, այդ թվում՝ այլ հավատքների հետ սխալ ըմբռնվող կապերն ու խտրական արտահայտությունները։

Ծրագիրը կշարունակի սերտ համագործակցությունը Հայաստանի ազգային փոքրամասնությունների և պետական հաստատությունների հետ՝ խթանելով բազմազանությունն ու հանդուրժողականությունը Եվրոպական ստանդարտներին և քաղաքականությանը համապատասխան համատեղ ջանքերի և բարեփոխումների միջոցով՝ ամենախոցելի խմբերին դրական փոփոխություններ բերելու նպատակով։

Սույն միջոցառումը Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» համատեղ ծրագրի մի մասն է, որը համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից և իրականացվում է Եվրոպայի խորհրդի կողմից՝ «Հավասարության խթանումը և խտրականության բացառումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակներում։

ԱՐՄԱՎԻՐ, ՀԱՅԱՍՏԱՆ 19 ՄԱՅԻՍԻ, 2026թ․
  • Diminuer la taille du texte
  • Augmenter la taille du texte
  • Imprimer la page
Ո՞րն է ծրագրի նպատակը

Ծրագիրը նպաստում է ազգային շահագրգիռ կողմերի և գործընկերների գիտելիքների խորացմանը և նրանց միջև համագործակցության ընդլայնմանը՝ խտրականության և ատելության դեմ առավել լավ պայքար տանելու նպատակով։ Ծրագիրը ուժեղացնելու է ատելության խոսքի դեմ պայքարի ազգային միջոցները, նաև շարունակելու է աշխատանքը պետական կառույցների հետ՝ խտրականության և ատելության հիմքով հանցագործություններին ներպետական բարեփոխումներին համահունչ արձագանքելու համար։ Միաժամանակ, ծրագիրը համագործակցելու է ոչ պետական շահագրգիռ կողմերի և տեղական կառույցների հետ, որպեսզի վերջիններս առավել համապարփակ ըմբռնեն հավասարություն և բազմազանություն հասկացությունները և առավել հասանելի լինեն խոցելի խմբերի համար։ Ազգային ծրագրի համագործակցությունը տարածաշրջանային ծրագրի հետ կնպաստի լավագույն փորձի փոխանակմանը՝ տարածաշրջանային հարթակի ձևավորման միջոցով։

Նպատակն է բարելավել պետական և ոչ պետական կառույցների գործունեությունը խտրականության, ատելության և ռասիզմի դեմ պայքարելու ուղղությամբ՝ եվրոպական չափանիշներին համապատասխան:

Ծրագիրը իրականացվում է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի համատեղ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրային ձևաչափի երրորդ փուլի ընթացքում՝ 2023-2027 թթ.-ին։ Ծրագիրը հիմնվում է Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման առաջին՝ 2015-2018 և երկրորդ՝ 2019-2023 փուլերի հավասարության խթանման և հակախտրականության ոլորտում արձանագրած արդյունքների հիման վրա։

Որքա՞ն է ծրագրի տեվողությունը

Ծրագրի տևողությունն է 2023 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը։

Որքա՞ն է ծրագրի բյուջեն

► Ընդհանուր բյուջեն կազմում է 300 000 եվրո։
► Ծրագրի ձևաչափի ընհանուր բյուջեն կազմում է 19.3 միլիոն եվրո (Ծրագիրը 80%-ով ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և 20%-ով՝ Եվրոպայի խորհրդի կողմից)։

Ովքե՞ր են ծրագրի շահառուները

► Արդարադատության նախարարություն, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն, դատական և իրավապահ մարմիններ
► Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ
► Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ
► Լայն հասարակություն

Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը

Քաղաքականության/օրենսդրական աջակցության, կարողությունների զարգացման և իրազեկության բարձրացման գործողությունների համակցությամբ:

Ի՞նչ արդյունքի ենք ակնկալում հասնել

► Հայաստանում խտրականության, ատելության և ռասիզմի դեմ պայքարի օրենսդրական դաշտը համահունչ է եվրոպական չափանիշներին:
► Պետական կառույցները և Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը բարելավում են իրենց գիտելիքները խտրականության և ատելության խոսքի վերաբերյալ՝ եվրոպական չափանիշներին համապատասխան:
► Իրենց մանդատի շրջանակներում պետական կառույցները և իրավապահ մարմինները բարելավում են իրենց արձագանքները խտրականության և ատելության դեմ պայքարում:
► Հայաստանի լայն հասարակությունը բարձրացնում է խտրականության և ատելության բացասական հետևանքների մասին իր իրազեկվածության մակարդակը։

Հավելյալ տեղեկություններ

►Ծրագիրն իրականացվում է Եվրոպայի խորհրդի Խտրականության դեմ պայքարի  վարչության Խտրականության դեմ պայքարի համագործակցության բաժնի կողմից (Ժողովրդավարության հարցերով գլխավոր տնօրինություն)։
Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման Վեբկայք՝ http://partnership-governance-eu.coe.int/

Էլ-հասցե՝ [email protected] 

► Երևանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակ Վեբկայք՝ https://www.coe.int/yerevan
Էլ-հասցե՝ [email protected] 

 

TEDx ելույթներ․ բոլորս տարբեր ենք, բոլորս՝ հավասար։

Բոլորս տարբեր ենք, բոլորս՝ հավասար։

TEDxYerevanSalon 2026-ի շրջանակում մենք անդրադարձանք տարբեր մշակույթներով, հայացքներով, վարքագծով և կենսափորձով ձևավորված աշխարհին, որտեղ հավասարությունը չի կարող պայմանավորված լինել ծագման, համոզմունքների, կարողությունների, սեռի կամ ինքնության միատեսակությամբ։

Այս զրույցների նպատակն էր ամրապնդել մարդու իրավունքների, արդարության և համատեղ պատասխանատվության վերաբերյալ Հայաստանում ձևավորված հավաքական ընկալումը՝ անցում կատարելով պասիվ հանդուրժողականությունից դեպի ավանդույթների վերաիմաստավորում՝ մարդկային արժանապատվության, հավասարության և օրենքի գերակայության տեսանկյունից։

Տարբեր ոլորտների բանախոսները համախմբվեցին՝ ցույց տալու, թե ինչպես կարող է բազմազանության արժևորումը ամրապնդել համայնքները և նպաստել առավել արդար ապագայի կերտմանը։

 

 

 

Ապրիլի 22-ին Արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը խոսեց այն մասին, որ իրական փոփոխությունը սկսվում է այն ժամանակ, երբ կանայք դադարում են բացառություն լինելուց և դառնում են ընդունված նորմ։

Երբ համակարգերը ձևավորվում են արդարության, արժանիքների, համագործակցության և ընտրության ազատության հիման վրա, հավասարությունը դառնում է ոչ թե ձգտում, այլ իրականություն։

 

 

Դպրոցներն ու համալսարանները որպես ինքնության պահպանման տարածքներ։ Սա այն տեսակետն է, որը Ազգային ժողովի մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Ռուստամ Բաքոյանը ներկայացրեց միջոցառմանը։

Մշակութային ինքնությունը չի կարող գոյատևել միայն ժառանգության շնորհիվ։ Այն պահանջում է հասանելի կրթություն։ Այս առնչությամբ նա ընդգծեց, որ լեզուն մշակութային գոյատևման բանալին է, և իրական մշակութային շարունակականությունը հնարավոր է ապահովել, եթե յուրաքանչյուր սերունդ կարողանա ապրել և փոխանցել իր մշակութային ժառանգությունը։

 

 

Հայաստանի արժանի աճի հետևում թաքնված է չօգտագործված ռեսուրս՝ այն մարդկանց տաղանդը, էներգիան և ներուժը, որոնց համակարգը կարող է թողնել իր հետևում։

TEDxYerevanSalon բեմում Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության քաղաքական, մամուլի և տեղեկատվության բաժնի ղեկավարի տեղակալ Թոմաշ Օստրոպոլսկին փաստեց, որ մարդու իրավունքները ոչ միայն բարոյական շքեղություն են, այլև ամենագործնական ռազմավարությունը՝ կառուցելու այն անվտանգ և բարգավաճ երկիրը, որին մենք բոլորս ձգտում ենք։

 

TEDxYerevanSalon-ում «Հավասար իրավունքներ, հավասար հնարավորություններ» ՀԿ-ի նախագահ Անուշ Ասլանյանը պատմեց իր անկախությունը գտնելու պատմությունը։ Այն ոչ թե մեկուսացման մեջ է, այլ ինքդ քեզ գտնելու և լինելու հանգիստ ու հետևողական ընտրության միջոցով։

Եվ այս ընտրությունը ոչ միայն ազատագրում է ձեզ։ Այն դանդաղորեն փոխում է ձեր շրջապատի մարդկանց՝ աշխարհը դարձնելով մի փոքր ավելի ներառական՝ փոքր քայլերով, մեկ փոփոխություն՝ մյուսի հետևից։

«Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» (ԳԼԿ) ծրագիրը Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի համատեղ նախաձեռնությունն է՝ Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանում լավ կառավարումն ամրապնդելու համար:
ԳԼԿ-ն տրամադրում է նպատակային աջակցություն Արևելյան գործընկերության երկրներին՝ մարդու իրավունքների, իրավունքի գերակայության և ժողովրդավարության ոլորտներում իրենց օրենսդրությունն ու պրակտիկան եվրոպական չափանիշներին մոտեցնելու համար: Այն աջակցում է, մասնավորապես, Արևելյան գործընկերության երկրների ներպետական բարեփոխումներին՝ արդարադատության ամրապնդման, տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի, հավասարության ապահովման և խտրականության բացառման, կանանց համար արդարադատության հասանելիության խթանման և կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի նպատակով: