Geri

Siyasi yolsuzluk mağduru olduğu öne sürülen bir hakimin görevine iade edilmesi

Oleksandr Volkov /Ukrayna Davası   | 2013

Siyasi yolsuzluk mağduru olduğu öne sürülen bir hakimin görevine iade edilmesi

Ukrayna aleyhine verilen en önemli kararlardan biri yakın zamanda görülen Oleksandr Volkov/Ukrayna Davasıdır. Çünkü bu dava, tüm insan hakları koruma sisteminin temel unsuru olan yargı bağımsızlığına ilişkindi.

Ganna Yudkivska, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki Ukrayna yargıcı
© fotoğraf Cудебно-юридическая газета «Суд инфо»

 

Ön bilgiler

Oleksandr Volkov bir Yüksek Mahkeme yargıcıydı. Yüksek Adalet Konseyi üyeleri Volkov’un görevden alınması için parlamentoya başvurdular. Bay Volkov hiçbir yanlış hareketinin olmadığını ve kendisiyle ilgili davanın düzmece olduğunu öne sürdü. Avukatı Bay Volkov’un yargı bağımsızlığını baltalamaya çalışan bir siyasi yolsuzluğun mağduru olduğunu öne sürdü.

Parlamento Volkov’un görevden alınması lehinde oy kullandı ve Bay Volkov 2010 yılında görevden alındı.

AİHM kararı

AİHM Bay Volkov’un görevden alınmasının yanlı ve manipüle edilmiş bir eylem olduğuna hükmetti. Yüksek Adalet Konseyi de Parlamento komisyonu da tarafsız davranmamıştı ve bu kurumların bazı üyeleri Bay Volkov’a karşı şahsen yanlı bir tutum içindeydiler. Görevinden alınmasıyla ilgili olarak Parlamento’da yapılan oylamada bazı üyeler, yasal olmayan bir biçimde orada bulunmayan üyelerin yerine oy kullanmışlardı. Görevden alınma mahkemede ele alındığında hakimler tarafsız bir tutum alamamış, davayı gereken biçimde incelememiş veya davayla ilgili anlamlı bir mukabelede bulunmamışlardı.

Görevden alınması Bay Volkov’un adil yargılanma hakkını ve özel ve aile yaşamı hakkını ihlal etmişti.

AİHM muhatap devletin davacının Yüksek Mahkeme yargıçlığı görevine mümkün olan en kısa zamanda iadesini sağlaması gerektiğine hükmetmiştir.

Avrupa İnsan hakları Mahkemesinin 9 Ocak 2013 tarihli Kararı

Müteakip gelişmeler

Bay Volkov 2 Şubat 2015’te yeniden Yüksek Mahkeme hakimliği görevine iade edildi. Davadan sonra Ukrayna hükümeti yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını iyileştirmek üzere, önemli yasama reformları ve kurumsal reformlar da yapmıştır:

  • Yargı bağımsızlığının yapısal olarak daha iyi korunması için anayasada değişiklikler yapılmış ve iki önemli yasa kabul edilmiştir;
  • Muhtemel siyasi etkileri azaltmak maksadıyla, Ukrayna adalet sisteminin yönetiminden sorumlu kurum olan Yüksek Adalet Kurulu yeniden düzenlenmiştir;  
  • Parlamentonun yargı disiplini ve hakimlerin kariyerleri üzerinde artık her hangi bir etkisi kalmamıştır;
  • Hakimlerin değerlendirilmesi ve uygulanacak disiplin tedbirleri konusunda objektif usuller oluşturulmuştur;
  • Savcıların hakimlere yönelik disiplin önlemleriyle ilgili yetkilerine kısıtlama getirilmiştir ve
  • Hakimleri görevden alma veya disiplin cezası verme kararlarına karşı etkili yargı denetimi getirilmiş ve temyiz usulleri oluşturulmuştur

Avrupa Konseyi Ukrayna’da bağımsız ve tarafsız yargıyı destekleme gayretlerini izlemeye devam etmektedir.