Geri

Gazetecilere karşı yapılan aşırı ölçüde polis operasyonları sonucunda medya kaynaklarını korumaya yönelik reformlar yapıldı

Ernst ve Diğerleri/Belçika Davası  | 2003

Gazetecilere karşı yapılan aşırı ölçüde polis operasyonları sonucunda medya kaynaklarını korumaya yönelik reformlar yapıldı

Bu dava Avrupa’da çalışan her gazeteci açısından sonuçları olan bir dava. Bu dava bilgilendirme özgürlüğünün ve Avrupa’da kalite ve doğru haberde profesyonel standartların muhafaza edilmesinin teyidi niteliğinde.

Renate Schroeder, Avrupa Gazeteciler Federasyonu Direktörü. 17 Temmuz 2003 tarihli IFEX
© fotoğraf Martine Ernst / Resistances / IGIHE / blog decès célèbres

Ön bilgiler

Martine Ernst, Alain Guillaume, René Haquin and Philippe Brewaeys gazeteciydiler. 1995 yılında bu gazetecilerin işyerleri, evleri ve arabalarının aranması için çok büyük bir operasyon düzenlendi. Operasyona 160 polis katıldı. Arama emri, aramanın nerede yapılabileceği ve el koyma işleminin ne amaçla yapıldığına dair bilgi verilmeksizin, görevlilere doküman ve eşyalara el koymada hemen hemen sınırsız bir yetki veriyordu.

Arama gizli bilgileri sızdıran devlet memurlarına karşı yasal işlem yapılmasıyla ilgiliydi. Ancak söz su gazetecilerin hiçbiri gizli bilgiler içeren yazılar yazmamışlardı. Gazeteciler her hangi bir suçlamayla suçlanmamışlardı ve aramanın nedeni de kendilerine açıklanmamıştı.

AİHM kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi arama ve el koyma operasyonunun orantısız olduğuna ve davacıların özel yaşam ve gazeteci olarak bilgi sağlama ve bilgi elde etme haklarının ihlal edildiğine hükmetti.

Müteakip gelişmeler

Belçika parlamentosu 2005 yılında medya kaynaklarının korunmasına yönelik bir yasa kabul etti. Bu yasayla çoğu durumda, gazetecilerin bilgi kaynaklarıyla ilgili bilgilerin – özellikle arama ve el koymalar yoluyla— araştırılması yasa dışı hale geldi.


İlgili örnekler

Emekli çiftin telefonlarının dinlenmesi üzerine özel yaşam konusunda reform yapılması

Jacques ve Janine Huvig daha önceleri manav dükkanı çalıştırmış olan emekli bir çift idi. Polis telefon hatlarına girdi ve görüşmelerini dinledi. O sıralarda soruşturmayı yapan yetkililer hemen hemen her hangi bir insanın telefonunu, her hangi bir neden için dinlemek üzere sınırsız yetkiye sahiptiler. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi insanların özel yaşamını korumak için bu konuda net yasal...

Read more

Yalnızca başkasının karıştığı bir trafik sorunu yüzünden polis baskınına maruz kalan iş adamına adalet sağlanması

Jürgen Buck’un Frankfurt yakınlarındaki küçük bir kasabada bir iş yeri vardı. Bir akşamüstü polis aniden evine ve işyerine baskın düzenledi. Jürgen olay nedeniyle kasabada kendisiyle ilgili, bir suça karıştığına dair kuşkular doğduğunu ve bunun da iş kaybına neden olduğunu iddia etti. Oysa baskın Jürgen’in oğlunun trafikte aşırı hız yapmasına ilişkin süreçte gereksiz bir adımdı. AİHM baskının...

Read more

Yanlış uygulamaları ve eksiklikleri haber vererek ortaya çıkaran hemşirenin işten atıldıktan sonra tazmin edilmesi

Brigitte Heinisch bir geriyatri hemşiresiydi. Çalıştığı yaşlılar evindeki uygulamaların hastaların yaşamını tehlikeye attığını iddia etti. İddialarını kamuya açıkladıktan sonra işten atıldı. Buna rağmen Alman mahkemeleri işten atılmasının yasal olduğuna hükmetti—bunun üzerine Bayan Heinisch Strazburg Mahkemesine başvurdu. Davası yeniden görüldü ve kendisine tazminat ödendi.

Read more

Şirketin yayının önlenmesinden sonra medyada çoğulculuğu korumak üzere yeni kuralların konması

İtalyan televizyonunda, sahipleri arasında çok fazla çeşitlilik olmayan az sayıda kanal hakim konumdaydı. Centro Europa 7 şirketi yeni kanallar kurmak istediğinde kendilerine yayın frekansı tahsis edilmedi. Şirket Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurarak yetkililerin İtalya’da medya gücünün belli bir yerde yoğunlaşmasını sağladıklarına dair şikayette bulundu. Dava sayesinde medyada...

Read more

Bir kamu yetkilisiyle ilgili eleştiri yayınladığı için çok büyük para cezasına çarptırılan şahsın adalete kavuşması

Zoran Lepojić bir belediye başkanının kamu parasını heba ettiğini iddia eden bir yazı yayınladı. Belediye Başkanı Zoran Lepojić’e karşı hakaret davası açtı ve Zoran Lepojić ortalama maaşın sekiz katından fazla bir miktarı tazminat olarak ödemeye mahkum edildi. Strazburg Mahkemesi bu cezanın makul sınırları aştığına ve Bay Lepojić’in ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Sırbistan Yüksek...

Read more

Bir çocuğun banyoda gizlice filminin çekilmesi ve özel yaşam yasalarında reform yapılması

Eliza Söderman üvey babasının kendisini soyunurken kaydetmek üzere gizli kamera kullandığını öğrendiğinde 14 yaşındaydı. Olaya polis müdahale etti ancak eylemleri İsveç yasalarına göre suç sayılmadığından suçlanmadan beraat etti. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bn Söderman’ın özel yaşam hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava bu alanda yasak reformlar yapılması gereğine dikkat çekti.

Read more

Gazetecilere dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğünü korumaya yönelik reformlar yapılması

Matti Paloaro ve Pentti Eerikäinen gazeteciydiler. Kamu parasını suiistimal eden ve daha sonra hapis cezasına çarptırılan bir iş kadınının davasıyla ilgili haber yaptılar. İş kadını davasıyla ilgili haber yaparak özel yaşam hakkını ihlal ettikleri gerekçesiyle gazetecileri dava etti. İş kadını Fin mahkemelerinde açtığı davayı kazandı – ancak Strazburg Mahkemesi gazeteciler lehinde karar verdi.

Read more

Soru sorduğu için mahkum edilen gazeteci AİHM’de açtığı davayı kazanır

Portekiz futbolundaki yolsuzluk iddialarına ilişkin bir haber programında José Manuel Colaço Mestre konuğuna o dönemde aynı zamanda hem Porto Futbol Kulübünün Başkanı hem de Portekiz Futbol Liginin Başkanı olan Bay Pinto de Costa’nın iki şapkalı rolüyle ilgili sorular sordu. Bu sorular nedeniyle gerek Bay Colaço Mestre gerekse işvereni Portekiz mahkemelerince ceza suçu oluşturan hakaret...

Read more

Senatörün hükümeti eleştirmesi üzerine hapis cezası alması

Senatör Miguel Castells hükümetin bir dizi cinayeti soruşturmadığını iddia eden bir makale yazdı. Castells hükümete hakaretten bir yıl hapse mahkum oldu. AİHM Bay Castells’in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. İspanya Anayasa Mahkemesi daha sonra İspanya’da ifade özgürlüğüne daha fazla koruma sağlamak üzere içtihatlarında değişiklik yaptı.

Read more

Gazetenin ifade özgürlüğü zaferinin reformlara yol açması

1988 yılında Bladet Tromsø gazetesi bir devlet denetçisinin bazı fok balığı avcılarının av ihlali iddialarını yayınladı. Norveç mahkemeleri gazeteyi iftira ve karalama yapmakla suçladı ve yayınlarında hükmet raporlarına çok fazla bel bağladıklarını öne sürdüler. Strazburg Mahkemesi bunun gazetenin ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğine hükmetti, karar ifade özgürlüğünü korumaya yönelik...

Read more

Özel yaşamla ilgili dava açılmasından sonra suçsuz insanların DNA kayıtlarının imha edilmesi

Sheffield’lı iki şahsın polis tarafından DNA örnekleri alınır. Şahıslarla ilgili suçlamalar kaldırılır. Ancak Britanya yasalarına göre polis DNA örneklerini süresiz olarak saklayabilmektedir. Strazburg Mahkemesi suçsuz insanların DNA örneklerinin saklanmasının bu insanların özel yaşam hakkını ihlal ettiğine hükmeder.

Read more

Broşürlerine polis tarafından el konulan hayvan hakları savunucuları için adaletin sağlanması

Elina Goussev ve Michael Marenk kürk ticaretini protesto ediyorlardı. Polis evlerini arayarak kampanya malzemelerine el koydu. Strazburg Mahkemesi, evraka el koyma uygulamasının hangi gerekçelerle yapılabileceği Fin yasalarında açık bir biçimde yer almadığından, bu durumun davacıların ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Dava AİHM’ne intikal ettikten sonra keyfi el koymaları önlemek üzere...

Read more

Devlet gözetlemesinin sınırlanması ve bilgiye erişim hakkı

R.V. bir posta memuruydu. Diğer 200 kişi ile birlikte – iddiaya göre Barış Hareketine bağlı olmaları nedeniyle güvenlik birimlerince gizli gözetlemeye alındı. Avrupa İnsan Hakları Komiserliği Hollanda yasalarının davacıları gereken biçimde korumadığı ve özel yaşam haklarını ihlal ettiği sonucuna vardı. Gizli gözetlemenin hangi durumlarda ve hangi koşullara bağlı olarak yapılabileceğinin açık...

Read more

İntihar girişimine ait kamera görüntülerinin kamunun izlemesi maksadıyla kullanımı

Yerel yönetime ait kapalı devre televizyon kameraları intihar girişiminde bulunan bir şahsın görüntülerini kaydeder. Yerel yönetim daha sonra resim ve görüntüleri basına verir ve bu görüntüler daha sonra gazetelerde ve televizyon yayınlarında yer alır. Strazburg Mahkemesi görüntülerin medyaya verilmesinin şahsın özel yaşamını gereksiz bir biçimde ihlal ettiğine hükmeder.

Read more

Yazdığı makale nedeniyle para cezasına çarptırılan şahsın adalete kavuşması

Isaak Grinberg yerel valiyi eleştiren bir değerlendirme yazısı kaleme almıştır. Vali Bay Grinberg’e hakaret davası açarak para cezası ödetmiştir. Strazburg Mahkemesi Bay Grinberg’in kamuda tanınan biri hakkında bir değer yargısında bulunduğu için cezalandırıldığına hükmetmiştir. Bu durum Bay Grinberg’in ifade özgürlüğünün ihlaline neden olmuştur. Bay Grinberg’e 1120 € tazminat ödenmesine karar...

Read more

Gazetecinin haber kaynağını açıklamayı reddedince para cezasına çarptırılmasının ardından medyaya daha fazla koruma sağlanması

Gazeteci William Goodwin’e bir şirketle ilgili haber sızdırılmıştı. Şirket sızıntının kaynağına dava açmak istedi – ancak Bay Goodwin kaynağını açıklamadı. Birleşik Krallık mahkemeleri Bay Goodwin’e mahkemeye hakaretten 5000 sterlin tutarında para cezası verdi. Strazburg Mahkemesi bu durumun gazetecinin bilgi alma ve bilgi verme hakkını ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Bir avukatın telefon görüşmelerinin dinlenmesinden sonra özel yaşamla ilgili yasalar güçlendirilmiştir

Yetkililer avukat Hans Kopp’un gizli görüşmelerini dinlemişti. Strazburg Mahkemesi İsviçre yasalarında yetkililerin gizli görüşmeleri dinlemeleriyle ilgili gerekli sınırlamaları sağlamadığına hükmetti. Bu da Bay Kopp’un özel yaşama saygı hakkını ihlal etmiş daha sonra bu konuda daha güçlü yasal koruma getirilmişti.

Read more

Yasal mücadele sonucunda radyo ve televizyonda devlet tekelinin kaldırılması

1970’li ve 80’li yıllarda Avusturyalılar yerel Radyo ve TV istasyonları açmak istediler. Ancak Avusturya Yayın Kurumunun tekeli nedeniyle Avusturya yasaları bunu yasakladı. Strazburg Mahkemesi yasağın orantısız olduğuna ve ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Karar yayın kurallarının özgürleşmesini sağladı.

Read more

Küçük siyasi partiler için daha adil televizyon yayını

Küçük siyasi partilerle ilgili haberler televizyonlarda hemen hemen hiç yer almıyordu ve televizyon reklamı vermeleri de yasaktı. Strazburg Mahkemesi bu durumun Emekliler Partisine televizyonlardan mesajlarını iletme imkanı bırakmayarak, partinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Daha sonra siyasi içerikli yayın kurallarında değişiklik yapılarak, devlet televizyonunun TV haberlerinde...

Read more

Emekli memura makul ölçülerin ötesinde cezalar verilmesi üzerine yapılan reformlar

Sofija Tešić’in 170 Euro kadar bir emekli aylığı vardı. İftira davasını kaybettikten sonra borcunu ödemesi için her ay aylığının üçte ikisi kesiliyor – ilaç alacak parası kalmıyordu. Strazburg Mahkemesi bunun orantısız olduğuna hükmetti. Sırp mahkemeleri hakaret davası tazminatlarını sınırlayacak şekilde içtihatlarında değişiklik yaptılar. Aynı zamanda tazminatın uygulanmasına ilişkin usullerde...

Read more