Geri

Gazetecilere dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğünü korumaya yönelik reformlar yapılması

Eerikäinen ve diğerleri/Finlandiya Davası   | 2009

Gazetecilere dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğünü korumaya yönelik reformlar yapılması

söz konusu makalenin en can alıcı yerindeki genel tema, yani kamu parasının suiistimal edilmesi konusu—haklı olarak kamuyu ilgilendiren bir konuydu…

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Şubat 2009 tarihli kararı

Ön bilgiler

Matti Paloaro ve Pentti Eerikäinen gazeteciydiler. Sosyal Sigortalar Kurumunu ve sigorta şirketlerini yanıltmakla suçlanan bir iş kadınına karşı açılan davadan söz eden bir makale yazmışlardı. İş kadını daha sonra dolandırıcılıktan yaklaşık iki yıl hapse mahkum edilmişti. İş kadını mahkumiyetinden önce gazetecilere dava açtı. Fin mahkemeleri kadını haklı bularak, gazetecilerin kadının dolandırıcılıkla suçlandığını yazıp kimliğini açıklamakla kadının özel yaşam hakkını ihlal ettiğine hükmettiler. Gazeteciler kadına tazminat olarak 3364 Euro’ya tekabül eden bir miktar para ve dava masraflarını ödemek zorunda kaldılar.

AİHM kararı

AİHM gazetecilerin haberinin kamuya açık bir dava sürecinde yer alan maddi bilgilere dayalı olduğuna hükmetti. Haber haklı olarak kamuyu ilgilendiren bir konu olan – kamuya ait paraların suiistimaliydi. Gazeteciler açık bir biçimde kadına karşı sadece bir suçlama atfedildiğini belirtmiş, kadının suçlu olduğunu söylememişlerdi.

AİHM, Fin mahkemelerinin, gazetecileri yeterli gerekçe göstermeksizin tazminat ödemeye mecbur etmelerinin gazetecilerin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti.

Müteakip gelişmeler

2013 Ekim’inde Fin yasalarında değişiklik yapılarak AİHM’nin ifade özgürlüğüyle ilgili içtihatları dikkate alındı.

Bu alanda yapılan reformlar halen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesince izlenmektedir.


İlgili örnekler

Gazetecilere karşı yapılan aşırı ölçüde polis operasyonları sonucunda medya kaynaklarını korumaya yönelik reformlar yapıldı

Polis tarafından devlete ait bilgilerin kimin tarafından sızdırıldığını belirlemeyi amaçlayan çok büyük bir arama ve el koyma operasyonunda dört gazeteci hedef alındı. Strazburg Mahkemesi operasyonun yeterli gerekçeye sahip olmadığına ve orantısız olduğuna hükmetti. Dava gazetecilerin ve haber kaynaklarının korunmasına yönelik yeni yasaların çıkarılmasını tetikledi.

Read more

Bir gazeteye yapılan hukuki saldırının, ifade özgürlüğü alanında reformlar yapma ihtiyacına dikkat çekmesi

Bir cumhurbaşkanlığı seçiminden önce The Day adlı gazetede iki başkan adayını eleştiren yazılar yayınlandı. Siyasiler gazete sahiplerine tazminat davası açıp davayı kazandılar. Strazburg Mahkemesi gazete sahiplerinin sadece görüş yayınladıkları için cezalandırıldıklarına, bunun da ifade özgürlüklerini ihlal ettiğine hükmetti. Dava Ukrayna’da ifade özgürlüğünün korunmasını sağlayacak reformlar...

Read more

Çok büyük miktarlarda tazminat ödemeye mahkum edilen dergi yayın yönetmeninin adalete kavuşması – ve ifade özgürlüğünün korunması için yeni kuralların oluşturulması

Emekli gazeteci Veseljko Koprivica hakaret davasını kaybettikten sonra mahkeme tarafından çok büyük miktarlarda tazminat ödemesine karar verildi. Strazburg Mahkemesi takdir edilen tazminatın aşırı yüksek olması nedeniyle Bay Koprivica’nn ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. Karadağ Yüksek Mahkemesinin verdiği bir karara göre de, hakaret davalarında takdir edilen tazminat miktarının...

Read more

Polis zulmü iddialarıyla ilgili yazı yazan gazeteciye dava açılmasını müteakiben ifade özgürlüğü konusunda reformlar yapılması

1980’li yılların başında Thorgeir Thorgeirson Reykjavik’te polis zulmü konusunda bir sorun olduğunu iddia ederek yazılar yazmıştı. Yazıları bir polis memuruna dava açılmasıyla ve kamuoyunda yer alan çeşitli iddialara dayanıyordu. Ancak Thorgeirson Reykjavik emniyet müdürlüğüne hakaretten mahkum edildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bunun Thorgeirson’ın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti...

Read more

Siyasetçinin eşcinsel düşmanı davranışını eleştiren derginin para cezasına çarptırılması

Mladina dergisi parlamento görüşmelerinde kullandığı eşcinsel düşmanı ifadeleri nedeniyle bir parlamenteri eleştiren bir makale yayınladı. Politikacı eleştirinin kendisini rencide ettiğini öne sürerek dergiye dava açtı. Slovenya mahkemeleri dergi aleyhine karar vererek dergiyi tazminat ödemeye mahkum etti. AİHM bunun derginin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Karar ifade özgürlüğünü...

Read more

Sovyet baskı rejimi mağdurları için adaletin yerini bulması

Babaları Sovyet yetkililerince öldürüldüğünde Klaus on bir, Yuri dokuz yaşındaydı. Daha sonra anneleri Sovyet çalışma kampına sürülmüş, ailelerinin apartman dairesine el konmuş ve Klaus ile Yuri Sovyet makamlarınca çok kötü şartlar altında gözaltına alınmışlardı. Ancak buna rağmen milli mahkemeler Kiladze kardeşlere adalet sağlamayı reddetmişlerdi.

Read more

Gazetecinin siyasi yolsuzluk iddialarıyla ilgili haber yapması üzerine kendisine dava açılmasından sonra ifade özgürlüğü hakkının daha iyi koruması

2000 yılı Temmuz’unda Ilnar Gorelishvili çeşitli pahalı mülkleri olan bir siyasiyle ilgili bir yazı yazdı. Yazıda mütevazı bir maaşla kamu hizmetinde çalışırken bunları nasıl satın alabildiğini sorguladı. Siyasi, gazeteciye hakaret davası açtı ve kazandı. AİHM Gürcü yasalarının Bn. Gorelishvili’nin görüşlerini bildirme hakkını gereken biçimde koruyamadığına hükmetti.

Read more

Soru sorduğu için mahkum edilen gazeteci AİHM’de açtığı davayı kazanır

Portekiz futbolundaki yolsuzluk iddialarına ilişkin bir haber programında José Manuel Colaço Mestre konuğuna o dönemde aynı zamanda hem Porto Futbol Kulübünün Başkanı hem de Portekiz Futbol Liginin Başkanı olan Bay Pinto de Costa’nın iki şapkalı rolüyle ilgili sorular sordu. Bu sorular nedeniyle gerek Bay Colaço Mestre gerekse işvereni Portekiz mahkemelerince ceza suçu oluşturan hakaret...

Read more

Senatörün hükümeti eleştirmesi üzerine hapis cezası alması

Senatör Miguel Castells hükümetin bir dizi cinayeti soruşturmadığını iddia eden bir makale yazdı. Castells hükümete hakaretten bir yıl hapse mahkum oldu. AİHM Bay Castells’in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. İspanya Anayasa Mahkemesi daha sonra İspanya’da ifade özgürlüğüne daha fazla koruma sağlamak üzere içtihatlarında değişiklik yaptı.

Read more

Gazetenin ifade özgürlüğü zaferinin reformlara yol açması

1988 yılında Bladet Tromsø gazetesi bir devlet denetçisinin bazı fok balığı avcılarının av ihlali iddialarını yayınladı. Norveç mahkemeleri gazeteyi iftira ve karalama yapmakla suçladı ve yayınlarında hükmet raporlarına çok fazla bel bağladıklarını öne sürdüler. Strazburg Mahkemesi bunun gazetenin ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğine hükmetti, karar ifade özgürlüğünü korumaya yönelik...

Read more

Yazdığı makale nedeniyle para cezasına çarptırılan şahsın adalete kavuşması

Isaak Grinberg yerel valiyi eleştiren bir değerlendirme yazısı kaleme almıştır. Vali Bay Grinberg’e hakaret davası açarak para cezası ödetmiştir. Strazburg Mahkemesi Bay Grinberg’in kamuda tanınan biri hakkında bir değer yargısında bulunduğu için cezalandırıldığına hükmetmiştir. Bu durum Bay Grinberg’in ifade özgürlüğünün ihlaline neden olmuştur. Bay Grinberg’e 1120 € tazminat ödenmesine karar...

Read more

Gazetecinin haber kaynağını açıklamayı reddedince para cezasına çarptırılmasının ardından medyaya daha fazla koruma sağlanması

Gazeteci William Goodwin’e bir şirketle ilgili haber sızdırılmıştı. Şirket sızıntının kaynağına dava açmak istedi – ancak Bay Goodwin kaynağını açıklamadı. Birleşik Krallık mahkemeleri Bay Goodwin’e mahkemeye hakaretten 5000 sterlin tutarında para cezası verdi. Strazburg Mahkemesi bu durumun gazetecinin bilgi alma ve bilgi verme hakkını ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Yasal mücadele sonucunda radyo ve televizyonda devlet tekelinin kaldırılması

1970’li ve 80’li yıllarda Avusturyalılar yerel Radyo ve TV istasyonları açmak istediler. Ancak Avusturya Yayın Kurumunun tekeli nedeniyle Avusturya yasaları bunu yasakladı. Strazburg Mahkemesi yasağın orantısız olduğuna ve ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Karar yayın kurallarının özgürleşmesini sağladı.

Read more

Küçük siyasi partiler için daha adil televizyon yayını

Küçük siyasi partilerle ilgili haberler televizyonlarda hemen hemen hiç yer almıyordu ve televizyon reklamı vermeleri de yasaktı. Strazburg Mahkemesi bu durumun Emekliler Partisine televizyonlardan mesajlarını iletme imkanı bırakmayarak, partinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Daha sonra siyasi içerikli yayın kurallarında değişiklik yapılarak, devlet televizyonunun TV haberlerinde...

Read more

Emekli memura makul ölçülerin ötesinde cezalar verilmesi üzerine yapılan reformlar

Sofija Tešić’in 170 Euro kadar bir emekli aylığı vardı. İftira davasını kaybettikten sonra borcunu ödemesi için her ay aylığının üçte ikisi kesiliyor – ilaç alacak parası kalmıyordu. Strazburg Mahkemesi bunun orantısız olduğuna hükmetti. Sırp mahkemeleri hakaret davası tazminatlarını sınırlayacak şekilde içtihatlarında değişiklik yaptılar. Aynı zamanda tazminatın uygulanmasına ilişkin usullerde...

Read more