Geri

Dört yaşındaki bir kızın kötü muamele görmesinden sonra yapılan reformlar

Mubilanzila Mayeka ve Kaniki Mitunga/Belçika Davası   | 2006

Dört yaşındaki bir kızın kötü muamele görmesinden sonra yapılan reformlar

AİHM tarif edilen koşullarda gözaltında tutulmanın bu kız çocuğuna hatırı sayılır derecede rahatsızlık verdiğinden kuşku duymamaktadır. Kız çocuğunun gözaltına alınmasını emreden yetkililerin bu durumun onun üzerinde ciddi ruhsal etkileri olacağının farkında olmamaları da mümkün değildir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12 Ekim 2006 tarihli Kararı

Ön bilgiler

Dört yaşındaki Kongo vatandaşı Tabitha Mitunga 2002 yılında amcasıyla birlikte annesinin iltica hakkı aldığı Kanada’ya seyahat ediyordu. Yolculuk esnasında Belçika’ya giriş yapması için gerekli evrakları olmayan Tabitha Brüksel Havaalanında gözaltına alındı.

Tabitha Belçika makamlarınca yaklaşık iki ay boyunca gözaltında tutuldu. Amcasının yanından alınmıştı ve beraberinde ailesi ya da arkadaşları bulunmamaktaydı. Kendisine bakacak kimse belirlenmeden, yetişkinlerle aynı yerde gözaltında tutuldu. Sonunda Kongo Demokratik Cumhuriyetine sınır dışı edildi. Ancak annesine önceden bilgi verilmediğinden, ülkesine döndüğünde Tabitha’yı karşılayacak kimse yoktu.

AİHM kararı

AİHM gözaltında tutulmanın Tabitha üzerinde ciddi ruhsal etkiler yarattığı sonucuna vardı. Dahası, Tabitha, gittiği yerde karşılaşacağı durum göz önüne alınmadan sınır dışı edilmişti. Tutuklanması ve sınır dışı edilmesi – gerek Tabitha, gerekse annesi için insanlık dışı muamele oluşturdu ve özel yaşam haklarını ihlal etti. İhlaller Belçika’da refakatçisi olmayan küçük yaşta çocuklara nasıl davranılacağına ilişkin yasal hükümlerin bulunmamasından kaynaklanıyordu.

AİHM aynı zamanda uygun olmayan bir biçimde gözaltında tutulması ve buna karşı etkili bir itiraz yolu bulunmaması nedeniyle Tabitha’nın özgürlük hakkının da ihlal edildiğine hükmetti.

Müteakip gelişmeler

Tabitha sonunda, Belçika ve Kanada Başbakanlarının müdahalesiyle 2002 Ekim ayında Kanada’da annesiyle bir araya geldi.

Söz konusu dava 2004 yılında Strazburg Mahkemesinin önüne geldiğinde, refakatçisi olmayan çocuklar için kişisel bakıcı uygulaması başlatıldı. Bakıcının görevi çocuklar devlet koruması altındayken onların çıkarlarını korumaktı ve bakıcıların sınır dışı emrine itiraz hakkı bulunuyordu. Ayrıca, yasa 2007 yılında değiştirilerek hemen hemen bütün vakalarda refakatçisi olmayan çocukların gözaltı uygulamasına son verildi. Son olarak da 2012 yılında çıkarılan bir yasayla sınır dışı edilen refakatçisi olmayan çocukların sınır dışı edildikleri ülkede düzgün bir biçimde karşılanması ve ihtiyaçlarının giderilmesi koşulu getirildi.


İlgili örnekler

İskoçyalı anneler şikayetlerini Strazburg’a taşıdıktan sonra öğretmenler okulda çocuklara bedensel ceza uygulamaya son verdiler

Grace Campbell ve Jane Cosans çocuklarını bedensel ceza uygulamasına izin vermeyi sürdüren devlet okullarına gönderdiler. İki anne Strazburg mahkemesine başvurmuş, Mahkeme de bu durum nedeniyle annelerin çocuklarını kendi felsefi inanışlarına göre eğitme haklarının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Bundan kısa bir süre sonra Birleşik Krallık devlet okullarında bedensel ceza uygulamasını...

Read more

Cinsel istismara maruz bırakılan onaltı yaşındaki zihinsel özürlü kız için adaletin yerini bulması

Zihinsel özürlü olan Bn Y. Onaltıncı yaş gününün gecesi cinsel istismara maruz bırakılmıştı. Y.’nin babası saldırgana karşı ceza kovuşturması başlatmak istedi, ancak Hollanda yasalarına göre sadece mağdur ceza kovuşturması başlatabiliyordu. Y. içinde bulunduğu koşullar nedeniyle bunu yapamazdı ve sonuç olarak saldırgan adalet önüne çıkarılmadı. AİHM bu durumun Y.’nin temel haklarının ihlaline...

Read more

Polise yardım etmeye çalışan adama polis zulmü uygulandığı iddiasının soruşturulmaması

Cvetan Trajkoski tehlikeli bir durumu haber vermek üzere polise gitti. Burada daha sonra anlaşıldığı kadarıyla aracını yanlış yere park ettiği için, iddia edildiğine göre bir grup polis memuru tarafından dövüldü. AİHM yetkililerin saldırı iddiasını gereken biçimde soruşturmadığına hükmetti. Bu ve diğer davalar sonucunda polis zulmü iddialarının gereken biçimde soruşturulmasını sağlamaya yönelik...

Read more

Çocuklarını tek başına büyüten kadınların – ve çocuklarının -- haklarıyla ilgili kilometre taşı niteliğindeki davayı kazanan kadın

Paula Marckx bir bebeği doğduğunda evli değildi. Paula evli olmadığı için bebeğinin kendi çocuğu olarak tanınmayacağını, tanınmasının ancak yasal bir süreçten geçtikten sonra gerçekleşebileceğini şaşkınlıkla öğrendi. Bu süreçten sonra bile kızı eksik bir sosyal statüye sahip olacaktı ve Paula’nın mirasçısı olamayacaktı. AİHM bunun aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti – bunun sonucunda...

Read more

20 yıl boyunca haklarından mahkum edilen binlerce “silinmiş” insana adalet sağlanması

1992 yılı Şubat ayında Slovenya’da 25.671 kişi otomatik olarak bu ülkede oturma haklarından yoksun bırakıldılar. Ana Mezga dahil—pek çok insan kişisel mallarını kaybetti veya aileleri parçalandı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararından sonra yasada değişiklik yapıldı ve bir tazminat sistemi oluşturuldu.

Read more

Çocuk istismarı mağdurlarına adaletin sağlanması

Dört çocuk anne babalarının bakımı altındayken korkunç bir ihmale ve duygusal istismara maruz kaldılar. Strazburg Mahkemesi yerel yönetimin istismardan haberdar olduğuna ve çocukları koruyacak tedbirler alacak yetkiye sahip olduğuna ancak yerel yönetimin dört buçuk yıl boyunca bunu sağlamadığına hükmetti. Çocuklar tazminata hak kazandılar. Bu tazminat ileride görecekleri psikolojik tedavi için...

Read more

Çocukların ebeveynlerinin yoksul olması nedeniyle ebeveynlerinin elinden alınmasından sonra reform yapılması

Emílie Wallová ve Jaroslav Walla’nın beş çocuğu anne babanın çocuklara bakacak parası olmadığı gerekçesiyle aileden alındı. Strazburg Mahkemesi çocukların bu şartlar altında aileden alınmasının ebeveynin aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Yeni yasalarla çocukların ebeveynlerinin parasal durumu nedeniyle bakımevlerine yerleştirilmeleri yasaklandı.

Read more

Yetkili makamların polis zulmüne dair iddiaları soruşturmamasından sonra adaletin yerini bulması

Aleksandr Mihhailov – hem kamuya açık alanda, daha sonra da kendine geldikten sonra karakolda polis memurlarınca şiddetle dövüldüğünü iddia etmişti. Strazburg Mahkemesi müteakip soruşturmanın bağımsız bir soruşturma olmayıp örneğin ilgili kanıtların toplanmaması gibi ciddi noksanlıklar içerdiğine hükmetti. Soruşturmaların daha bağımsız bir biçimde yürütülebilmesi için reformlar yapıldı.

Read more

Polisin diş teknisyenine kötü muamelesinden sonra tutuklulara daha iyi koruma sağlanması

Vladimir Kummer bir diş teknsyeniydi. Bir gece iddiaya göre sokağa idrarını yaparken görüldü. Polis kendisini bir hücreye koydu. Kummer burada duvara prangalanmıştı ve iddiaya göre dövülmüştü. Strazburg Mahkemesi Bay Kummer’in onur kırıcı muameleye maruz bırakıldığına ve düzgün bir soruşturma yapılmadığına hükmetti. Olay sonucunda ileride bu tür muamelenin yapılmaması için önemli değişiklikler...

Read more

Yeni annesinin bekar olması nedeniyle hassas konumdaki çocuğun tüm koşullarıyla evlat edinilmesine izin verilmemesi

Jeanne Wagner uluslar arası bir aracı kuruluşun yardımıyla Peru’daki bir yetimhaneden bir çocuğu evlat edindi. Ancak Avrupa’ya döndükten sonra Lüksemburg mahkemeleri Jeanne’in evli olmaması nedeniyle çocuğu tüm haklarıyla evlat edinmesini reddetti. AİHM bunun adil olmadığına ve aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Evlat edinme tanındı ve bekar anne veya babanın evlat edinmesi önündeki...

Read more

Suçsuz bir adama karşı yapılan şiddet içeren saldırıdan sonra polis zulmünü önlemeye yönelik reformlar yapılması

Polis diğer yolcuların yarattığı bir karışıklığa müdahale için geldiğinde Artur Mrozowski trenle evine gidiyordu. Bay Mrozowski ayıktı, saldırgan değildi ve sakindi ancak bir polis memuru yüzüne copla vurarak üç dişini kaybetmesine neden oldu. Yapılan soruşturmada polisin herhangi bir hatası olmadığı belirlendi ancak AİHM Bay Mrozowski lehine karar verdi. Bu ve diğer davalardan sonra polis...

Read more

Bir annenin çocuklarıyla birlikte olma mücadelesi sonucunda aile yaşamı hakkının daha iyi korunması

Yetkililer M.D.’nin eskiden birlikte olduğu insanın M.D.’nin çocuklarını dövdüğünü ve kendisinin de çocuklarını korumadığını öğrendiklerinde, M.D. çocuklarının velayetini kaybetti. M.D. bundan sonra çocuklarını döven kişiyle ilişkisini sona erdirdi ve çocuklarını yeniden geri almaya çalıştı. Ancak Malta yasaları uyarınca çocuklarının velayetini ebediyen kaybetti bunu milli mahkemelerde temyiz...

Read more

Devletin zorla adını değiştirdiği yaşlı kadın için adaletin yerini bulması

Devlet – elli yıldır kullanmakta olduğu adını -- zorla değiştirdiğinde, Tiborné Daróczy 71 yaşındaydı. Bayan Daróczy adının, kaybettiği eşiyle arasında güçlü bir bağ oluşturduğuna inanıyordu. Adının zorla değiştirilmesini istemiyordu. AİHM Bayan Daróczy’nin lehine karar verdi ve Macar makamları daha sonra Bayan Daróczy’nin eski adını muhafaza etmesine izin verdi.

Read more

Polis şiddetiyle ilgili iddiaların soruşturulmaması

Štip’teki bir barda çıkan kavgadan sonra bardaki herkes polis tarafından gözaltına alındı. Pejrusan Jasar’ın ifadesine göre, hücreye konduktan sonra bir polis memuru kendisini feci bir şekilde dövdü. Bay Jasar yetkililere başvurarak şikayetçi oldu ancak savcı soruşturma girişiminde bulunmadı. AİHM bunun Bay Jasar’ın temel haklarını ihlal ettiğine hükmetti—bunun soncunda bir dizi reform yapıldı.

Read more

Evlilik dışında doğan çocukların babaları için velayet haklarının iyileştirilmesi

Horst Zaunegger’ın bir kızı vardı ve kendisi kızının annesinden ayrılmıştı. Alman yasaları çocuğunun ortak velayetini elde etme şansını sınırlıyordu çünkü Horst Zaunegger ve anne hiç evlenmemişlerdi. Horst Zaunegger Strazburg’da davayı kazandıktan sonra Bay Zaunegger gibi babalara daha fazla haklar sağlamak üzere yasada değişiklik yapıldı.

Read more

Evlilik dışı doğan çocukların babalarına adil velayet hakkının verilmesi

Avusturya yasalarına göre evlilik dışı doğan çocukların velayeti, çok az istisna dışında otomatik olarak anneye veriliyordu. Oysa evlilik dahilinde doğan bir çocuğun velayeti çocuğun yüksek menfaatleri göz önüne alınarak kararlaştırılıyordu. Bay Sporer Strazburg Mahkemesinde bunun adil olmadığını başarılı bir şekilde savundu – bu da Avusturya yasalarında değişiklik yapılması sonucunu doğurdu.

Read more

Çocuğunun velayetini kaybeden kadın için adaletin yerini bulması

Kocasıyla ilişkisinin bitmesinden sonra çocuklarının velayeti Verica Šobota-Gajić’e verilmişti. Ancak eski eşi oğullarını kaçırdı. Yetkililerin harekete geçmemesi nedeniyle Bn Verica Šobota-Gajić çocuklarının velayetini yeniden ancak 6 yıl sonra ele geçirebildi. Dava sayesinde çocukların velayetinin doğru insanlara verilmesi sağlandı.

Read more

Bir kız çocuğunun, babasının kızı olarak resmen tanınmasının mümkün olmaması üzerine yapılan reformlar

Nessa Williams-Johnston yasal olarak babasının kızı olarak tanınamıyordu çünkü babası daha önce Nessa’nın annesinden başka bir kadınla evliydi. Strazburg Mahkemesi ailenin lehine karar verdikten sonra Nessa’nın durumundaki çocuklara gereken yasal statünün verilmesini sağlayacak yeni yasalar kabul edildi.

Read more

Çocuğundan ayrı olan bir kadının davası

María Iglesias Gil eski kocasından çocuk yaptığında çocuğun velayeti kendisine verilmişti. Ancak eski koca çocuğu ABD’ye götürdü. Bayan İglesias İspanyol mahkemelerine başvurduğunda mahkeme uluslar arası tutuklama emri çıkartmayı reddetti ve davayı kapattı. Strazburg Mahkemesi kararın Bayan Iglesias Gil’in aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Mahkemenin belirlediği çocuk yardımının on üç yıl boyunca ödenmemesi üzerine yasal reformlar yapılması

Snežana Boucke’nin evlilikten olma, Kristina adlı bir kız bebeği vardı. Babaya çocuk yardımı ödeme emri tebliğ edildi. Yetkililer mahkeme kararının uygulatılmasını sağlayamadı ve ödemeler 13 yıl boyunca yapılmadı. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bn. Boucke’nin mahkeme kararlarının uygulatılması hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava sonucunda mahkeme kararlarının uygulatılması alanında önemli...

Read more