Geri

Yasal mücadele sonucunda transcinsiyet hakları güçlendi

B/Fransa Davası   | 1992

Yasal mücadele sonucunda transcinsiyet hakları güçlendi

Genelde bakıldığında, söz konusu kadın, her gün özel yaşama saygı hakkıyla uyumlu olmayan bir durumla karşı karşıya kalmaktadır

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin 25 Mart 1992 tarihli Kararı

Ön bilgiler

Bayan B doğduğunda nüfus kaydına erkek olarak işlenmişti ancak daha çok küçük yaştan başlamak üzere kadın davranışlarını benimsedi. Aidiyet duygularının verdiği rahatsızlıkla depresyon atakları geçirdi. Hastaneye kaldırıldığında doktorlar kendisine dişilik hormonu tedavisi önerdiler. Bunun sonucunda söz konusu bireyin göğüsleri gelişti ve birey dişi görünümüne büründü—bundan sonra da kadın gibi giyinmeye başladı. Bayan B daha sonra erkeklik organlarını aldırmak üzere tedavi gördü ve bunların yerine kadınlık organları yaptırdı.

Bayan B’nin daha sonra bir erkekle ilişkisi oldu ve bu erkekle evlenmek istedi. Ancak bunu yapamadı çünkü yetkili makamlar kendisine kadın kimliği vermeyi reddettiler. Bunun reddedilmesi sonucunda Bayan B, görünürdeki cinsiyetiyle yasal cinsiyeti arasındaki uyumsuzluğu açıklamadan sınır ötesine seyahat edemedi, kimlik kontrollerinden geçemedi, iş başvurusunda bulunamadı veya kimlik gösterilmesinin gerekli olduğu pek çok gündelik işlemleri gerçekleştiremedi.

AİHM kararı

Bayan B günlük yaşamında, özel yaşama saygı ile uyumlu olmayan bir durumla karşı karşıya kalmıştır. Bu da Bayan B’nin temel haklarının ihlaline yol açmıştır.

Müteakip gelişmeler

Yargıtay 1992’de fiziksel görünümlerini sosyal kimlikleriyle uyumlu hale getirmek için tıbbi ve cerrahi tedavi gören transcinsiyet yeni toplumsal cinsiyetlerini yansıtacak bir medeni statüye sahip olmaları gerektiğine hükmederek bir emsal yaratmıştır.

Bu talepler için geçerli yasal mevzuat 2016 Kasım ayında geçirilen bir yasayla değiştirilerek Strazburg Mahkemesinin içtihatlarına daha büyük ölçüde uyum sağlanmıştır.


İlgili örnekler

Bir şahsın mücadelesi sonucunda İrlanda’da eşcinselliğin yasal hale gelmesi

David Norris cinselliğini açıkça ifade etmesinin hakkında ceza kovuşturmasıyla sonuçlanacağını anladıktan sonra panik atakları geçirmeye, yoğun depresyona girmeye başladı. Strazburg Mahkemesi, Norris’in cinselliğinin suç sayılmasının temel haklarını ihlal ettiğine hükmetti. Bu durum 1993’te karşılıklı rıza gösteren yetişkinler arasında eşcinsel eylemlerin İrlanda yasalarına göre tamamen yasal...

Read more

Birlikte yaşadığı adam tarafından boğazı sıkılarak dövülen kütüphanecinin aile içi şiddet mağdurları için adaletin yerini bulmasını sağlaması

Loreta Valiulienė yetkililere birlikte yaşadığı insanın kendisine saldırdığını bildirdi. Ancak savcı gerekli soruşturmayı defalarca yapmadı, dava zaman aşımına uğradı ve Loreta Valiulienė’in birlikte yaşadığı insan asla adaletin karşısına çıkmadı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu hatalar nedeniyle Bn Loreta Valiulienė’in temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Daha sonra Litvanya’da aile...

Read more

Cinsiyeti nedeniyle zulme maruz kalan erkeğin kilometre taşı niteliğindeki davayı kazanması – bunun sonucunda Kuzey İrlanda’da ve diğer yerlerde yasada değişiklik yapılması

Jeffrey Dudgeon 14 yaşından beri, cinselliği suç kabul edildiğinden, taciz edilme, şantaj, acı çekme ve psikolojik stres korkusu içindeydi. Polis evine baskın düzenledi ve kendisini saatlerce sorguya çekti. Örnek teşkil eden bir dava sonucunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yasanın Dudgeon’un özel yaşam hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Kuzey İrlanda 1982 yılında eşcinselliğin yasal olduğunu...

Read more

Polisin silahsız insanları vurarak öldürmesi üzerine silah yasalarında reform yapılması

21 yaşında iki genç askerden kaçarak büyükannelerini görmeye gelirler. Askeri inzibat geldiğinde silahsızdırlar ve şiddete başvurmazlar – ve kaçarlar. Ancak vurularak öldürülürler. Strazburg Mahkemesi askeri inzibatın son derece aşırı güç kullandığına hükmeder. Bu ve diğer davalar sonucunda yetkililerin ateşli silahlar kullanmalarına dair kurallarda değişiklikler yapıldı.

Read more

Roman yerleşimlerine saldırının soruşturulmaması sonucunda yerel reformlar yapılması

Köyün Roman sakinlerinin tümünün evleri diğer yerel halk tarafından yakıldı. Yetkililer ikaz edilmelerine rağmen olaya müdahale etmeyi reddetti. Saldırıdan sonra yetkililer olayı gereken biçimde soruşturmadı ve mağdurların davalarının adil bir şekilde görülmesini sağlamadı. Davacıların Strazburg Mahkemesine başvurmaları sonucunda davacılara tazminat verildi ve ayrımcılığa ve dışlamaya karşı...

Read more

Eşcinsel babaya çocuğunun velayetinin verilmemesi sonrasında yasal standartlarda değişiklik yapılması

João Salgueiro da Silva Mouta boşandığında Temyiz Mahkemesi kız çocuklarının velayetini anneye verdi. Kararda belirleyici nedenlerden biri Bay Salgueiro da Silva Mouta’nın eşcinsel olmasıydı. Strazburg Mahkemesi bunun geçerli bir gerekçesi olmaksızın ayrımcılık yarattığına hükmetti – karar Portekiz yargı uygulamalarında değişiklik yapılmasını sağladı.

Read more

Polisin bir ırkçı saldırıyı düzgün bir biçimde soruşturmaması üzerine reformlar yapılması

Bir gece, Gánovce-Filice köyünde Roman köylüler diğer yerli halk tarafından beyzbol sopaları ve demir çubuklarla dövüldü. Strazburg Mahkemesi yetkililerin sorumluları gerektiği gibi soruşturup cezalandırmadıklarına hükmetti. Dava yeniden açıldı ve yetkililerin ırkçılık suçuyla baş etmelerine yardımcı olacak yasal değişiklikler yapıldı.

Read more

Protesto gösterisinin reddedilmesinden sonra barışçı gösterilere daha iyi koruma sağlanmıştır

Bir STK kadınlara ve azınlıklara yönelik ayrımcılığa dikkat çekmek üzere Varşova’da yapılmak üzere bir dizi gösteri düzenledi. Belediye başkanının bu gösterilerin homoseksüellerin haklarını savunduğu için karşı olduğunu açıklamasından sonra gösteriler yasaklandı. Strazburg Mahkemesi yasağın kamunun toplanma özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Bunun sonucunda protesto hakkının korunması için...

Read more

Aile içi şiddete maruz kalan kadının mahkemeye erişim sağlayamamasından sonra adli yardım sistemi oluşturulmuştur

Bayan Airey şiddet uygulayan bir alkolik olduğu iddia edilen kocasından resmen boşanmak istiyordu. Ancak avukat ücretlerini karşılayacak adli yardım alamıyordu ve avukat ücretlerini kendisi karşılayamıyordu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi adli yardımın olmamasının Bayan Airey’in mahkemelere erişimini fiilen engellediğini ve o nedenle de temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Ertesi yıl...

Read more