Geri

Devletin zorla adını değiştirdiği yaşlı kadın için adaletin yerini bulması

Daróczy/Macaristan Davası  | 2008

Devletin zorla adını değiştirdiği yaşlı kadın için adaletin yerini bulması

AİHM, adların düzenlenmesinde devletin geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunun doğru olduğunu, ancak, adın özel bireylerin yaşamlarındaki önemini devletin göz ardı edemeyeceğini vurgular: adlar bireylerin kimliklerini tanımlamalarında ve kendilerini tarif etmelerinde çok önemli unsurlardır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Temmuz 2008 tarihli Kararı

Ön bilgiler

Devlet adını zorla değiştirdiğinde, Tiborné Daróczy 71 yaşındaydı. Şahıs 1950’de Tibor Ipoly Daróczy ile evlenmiş ve kendisine ad olarak, evliliğine atfen kocasının ilk adına “—ne” sonekini eklediği Tiborné Daróczy adını seçmişti. Bütün resmi evraklarında adı Tiborné Daróczy olarak geçiyordu ve 50 yılı aşkın bir süredir bütün kişisel ve kamusal işlerinde bu adı kullanmıştı.

Ancak 2004 yılında Bayan Daróczy’ye yeni bir kimlik kartı verildi. Bu kartta adı Tibor Ipolyné Daróczy olarak yazılmıştı – “ne” eki, kocasının ilk adına değil göbek adına eklenmişti.

Bayan Daróczy İçişleri Bakanlığına şikayette bulunarak adının eski haline getirilmesini istedi. Ancak kendisine yeni adını kabul etmek zorunda olduğu bildirildi.

Bayan Daróczy’nin kocası 1996 yılında vefat etmişti ve Tiborné adı Bayan Daróczy için çok derin bir anlam taşıyordu ve kaybettiği kocasıyla arasında bir bağ oluşturuyordu.

Bayan Daróczy adının zorla değiştirilmesinin temel haklarını ihlal ettiğini öne sürdü.

AİHM kararı

AİHM devletin Bayan Daróczy’nin adını değiştirme kararının kabul edilemeyecek derecede katı olduğuna ve Bayan Daróczy’nin menfaatlerini göz ardı ettiğine hükmetti. Bayan Daróczy 50 yılı aşkın bir süredir kullandığı adını değiştirmeye zorlanmıştı. Adı Bayan Daróczy’nin kimliği açısından taşıdığı önemin yanı sıra, müteveffa eşiyle arasında da derin bir bağ oluşturuyordu.

Müteakip gelişmeler

2009 yılında Macaristan yasasında değişiklik yapılarak Bayan Daróczy’nin durumundakilerin adlarını eski haline çevirmelerine izin verildi.

İki hafta sonra Bayan Daróczy’ye gönderilen resmi evrakta eski adı olan Tiborné Daróczy adını kullanabileceği belirtiliyordu.


İlgili örnekler

Dört yaşındaki bir kızın kötü muamele görmesinden sonra yapılan reformlar

Tabitha Mitunga dört yaşındayken – yanında aile fertleri, arkadaşları ve kendisine bakacak hiç kimse olmaksızın Belçika makamlarınca hemen hemen iki ay süreyle gözaltında tutuldu. Tabitha Mitunga ruhsal zarar gördü ve Strazburg Mahkemesi haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Tabitha Mitunga’nın davası Belçika’da refakatçisi olmayan çocuklar için daha iyi koruma sağlanması ihtiyacına dikkat...

Read more

20 yıl boyunca haklarından mahkum edilen binlerce “silinmiş” insana adalet sağlanması

1992 yılı Şubat ayında Slovenya’da 25.671 kişi otomatik olarak bu ülkede oturma haklarından yoksun bırakıldılar. Ana Mezga dahil—pek çok insan kişisel mallarını kaybetti veya aileleri parçalandı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararından sonra yasada değişiklik yapıldı ve bir tazminat sistemi oluşturuldu.

Read more

Çocukların ebeveynlerinin yoksul olması nedeniyle ebeveynlerinin elinden alınmasından sonra reform yapılması

Emílie Wallová ve Jaroslav Walla’nın beş çocuğu anne babanın çocuklara bakacak parası olmadığı gerekçesiyle aileden alındı. Strazburg Mahkemesi çocukların bu şartlar altında aileden alınmasının ebeveynin aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Yeni yasalarla çocukların ebeveynlerinin parasal durumu nedeniyle bakımevlerine yerleştirilmeleri yasaklandı.

Read more

Yeni annesinin bekar olması nedeniyle hassas konumdaki çocuğun tüm koşullarıyla evlat edinilmesine izin verilmemesi

Jeanne Wagner uluslar arası bir aracı kuruluşun yardımıyla Peru’daki bir yetimhaneden bir çocuğu evlat edindi. Ancak Avrupa’ya döndükten sonra Lüksemburg mahkemeleri Jeanne’in evli olmaması nedeniyle çocuğu tüm haklarıyla evlat edinmesini reddetti. AİHM bunun adil olmadığına ve aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Evlat edinme tanındı ve bekar anne veya babanın evlat edinmesi önündeki...

Read more

Bir annenin çocuklarıyla birlikte olma mücadelesi sonucunda aile yaşamı hakkının daha iyi korunması

Yetkililer M.D.’nin eskiden birlikte olduğu insanın M.D.’nin çocuklarını dövdüğünü ve kendisinin de çocuklarını korumadığını öğrendiklerinde, M.D. çocuklarının velayetini kaybetti. M.D. bundan sonra çocuklarını döven kişiyle ilişkisini sona erdirdi ve çocuklarını yeniden geri almaya çalıştı. Ancak Malta yasaları uyarınca çocuklarının velayetini ebediyen kaybetti bunu milli mahkemelerde temyiz...

Read more

Evlilik dışında doğan çocukların babaları için velayet haklarının iyileştirilmesi

Horst Zaunegger’ın bir kızı vardı ve kendisi kızının annesinden ayrılmıştı. Alman yasaları çocuğunun ortak velayetini elde etme şansını sınırlıyordu çünkü Horst Zaunegger ve anne hiç evlenmemişlerdi. Horst Zaunegger Strazburg’da davayı kazandıktan sonra Bay Zaunegger gibi babalara daha fazla haklar sağlamak üzere yasada değişiklik yapıldı.

Read more

Evlilik dışı doğan çocukların babalarına adil velayet hakkının verilmesi

Avusturya yasalarına göre evlilik dışı doğan çocukların velayeti, çok az istisna dışında otomatik olarak anneye veriliyordu. Oysa evlilik dahilinde doğan bir çocuğun velayeti çocuğun yüksek menfaatleri göz önüne alınarak kararlaştırılıyordu. Bay Sporer Strazburg Mahkemesinde bunun adil olmadığını başarılı bir şekilde savundu – bu da Avusturya yasalarında değişiklik yapılması sonucunu doğurdu.

Read more

Çocuğunun velayetini kaybeden kadın için adaletin yerini bulması

Kocasıyla ilişkisinin bitmesinden sonra çocuklarının velayeti Verica Šobota-Gajić’e verilmişti. Ancak eski eşi oğullarını kaçırdı. Yetkililerin harekete geçmemesi nedeniyle Bn Verica Šobota-Gajić çocuklarının velayetini yeniden ancak 6 yıl sonra ele geçirebildi. Dava sayesinde çocukların velayetinin doğru insanlara verilmesi sağlandı.

Read more

Bir kız çocuğunun, babasının kızı olarak resmen tanınmasının mümkün olmaması üzerine yapılan reformlar

Nessa Williams-Johnston yasal olarak babasının kızı olarak tanınamıyordu çünkü babası daha önce Nessa’nın annesinden başka bir kadınla evliydi. Strazburg Mahkemesi ailenin lehine karar verdikten sonra Nessa’nın durumundaki çocuklara gereken yasal statünün verilmesini sağlayacak yeni yasalar kabul edildi.

Read more

Çocuğundan ayrı olan bir kadının davası

María Iglesias Gil eski kocasından çocuk yaptığında çocuğun velayeti kendisine verilmişti. Ancak eski koca çocuğu ABD’ye götürdü. Bayan İglesias İspanyol mahkemelerine başvurduğunda mahkeme uluslar arası tutuklama emri çıkartmayı reddetti ve davayı kapattı. Strazburg Mahkemesi kararın Bayan Iglesias Gil’in aile yaşamı hakkını ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Çocuğun beş yıl süreyle babasının kimliğini saptayamaması – ve çocuk haklarını korumaya yönelik reformlar

Evlilik dışı bir çocuk doğar. Anne çocuğun babasını belirlemesi için mahkemeye başvurur. Ancak yargıdaki gecikmeler ve babanın DNA testi yaptırmayı reddetmesi üzerine dava süreci beş yıldan fazla sürer. Strazburg Mahkemesi çocuğun haklarının gerektiği gibi korunmadığına hükmeder. Aynı sorunun bir daha yaşanmaması için yasalarda değişiklik yapılır.

Read more