Geri

Devletin zorla adını değiştirdiği yaşlı kadın için adaletin yerini bulması

Daróczy/Macaristan Davası  | 2008

Devletin zorla adını değiştirdiği yaşlı kadın için adaletin yerini bulması

AİHM, adların düzenlenmesinde devletin geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunun doğru olduğunu, ancak, adın özel bireylerin yaşamlarındaki önemini devletin göz ardı edemeyeceğini vurgular: adlar bireylerin kimliklerini tanımlamalarında ve kendilerini tarif etmelerinde çok önemli unsurlardır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Temmuz 2008 tarihli Kararı

Ön bilgiler

Devlet adını zorla değiştirdiğinde, Tiborné Daróczy 71 yaşındaydı. Şahıs 1950’de Tibor Ipoly Daróczy ile evlenmiş ve kendisine ad olarak, evliliğine atfen kocasının ilk adına “—ne” sonekini eklediği Tiborné Daróczy adını seçmişti. Bütün resmi evraklarında adı Tiborné Daróczy olarak geçiyordu ve 50 yılı aşkın bir süredir bütün kişisel ve kamusal işlerinde bu adı kullanmıştı.

Ancak 2004 yılında Bayan Daróczy’ye yeni bir kimlik kartı verildi. Bu kartta adı Tibor Ipolyné Daróczy olarak yazılmıştı – “ne” eki, kocasının ilk adına değil göbek adına eklenmişti.

Bayan Daróczy İçişleri Bakanlığına şikayette bulunarak adının eski haline getirilmesini istedi. Ancak kendisine yeni adını kabul etmek zorunda olduğu bildirildi.

Bayan Daróczy’nin kocası 1996 yılında vefat etmişti ve Tiborné adı Bayan Daróczy için çok derin bir anlam taşıyordu ve kaybettiği kocasıyla arasında bir bağ oluşturuyordu.

Bayan Daróczy adının zorla değiştirilmesinin temel haklarını ihlal ettiğini öne sürdü.

AİHM kararı

AİHM devletin Bayan Daróczy’nin adını değiştirme kararının kabul edilemeyecek derecede katı olduğuna ve Bayan Daróczy’nin menfaatlerini göz ardı ettiğine hükmetti. Bayan Daróczy 50 yılı aşkın bir süredir kullandığı adını değiştirmeye zorlanmıştı. Adı Bayan Daróczy’nin kimliği açısından taşıdığı önemin yanı sıra, müteveffa eşiyle arasında da derin bir bağ oluşturuyordu.

Müteakip gelişmeler

2009 yılında Macaristan yasasında değişiklik yapılarak Bayan Daróczy’nin durumundakilerin adlarını eski haline çevirmelerine izin verildi.

İki hafta sonra Bayan Daróczy’ye gönderilen resmi evrakta eski adı olan Tiborné Daróczy adını kullanabileceği belirtiliyordu.