Back Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական միության համատեղ իրականացվող ծրագրի շրջանակում Հայաստանում իրականացվող արդարադատության բարեփոխումները արձանագրել են շոշափելի արդյունքներ

Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում ծրագրի փակում

Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում ծրագրի փակում

Եվրոպայի խորհրդի, Եվրոպական միության և այլ գործընկերների միջև երեք տարվա համագործակցությունը նշանակալի առաջընթաց է ապահովել երկրի արդարադատության համակարգի ամրապնդման ուղղությամբ։

Իրականացված օրենսդրական բարեփոխումները, արդարադատության ոլորտի մասնագետների կարողությունների զարգացումը, քաղաքացիական դատարանների ծանրաբեռնվածության զգալի կրճատումը, հաշտարարության մեխանիզմների ամրապնդումը և նորարարական թվային գործիքների ներդրումը էականորեն նպաստել են Հայաստանում արդարադատության հասանելիության բարձրացմանը։

Այս արդյունքները ձեռք են բերվել Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական միության համատեղ նախաձեռնությամբ իրականացվող՝ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրային շրջանակի մաս կազմող «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի շնորհիվ։

Ծրագրի առանցքային ուղղություններից մեկը եղել է արդարադատության համակարգի մի շարք ոլորտներում՝ ներառյալ քրեական, քաղաքացիական և վարչական իրավունքի ոլորտներում, օրենսդրական բարեփոխումներին աջակցությունը։ Եվրոպայի խորհրդի Մարդու իրավունքների և իրավունքի գերակայության գլխավոր տնօրինության, ինչպես նաև Իրավունքի միջոցով ժողովրդավարության Եվրոպական հանձնաժողովի (Վենետիկի հանձնաժողով) կողմից տրամադրված փորձագիտական խորհրդատվության և իրավական կարծիքների շնորհիվ Հայաստանի իրավական դաշտն առավել համապատասխանեցվել է եվրոպական չափանիշներին։Top of Form

Bottom of Form

Top of Form

Bottom of Form

Համակարգային ամենատեսանելի արդյունքներից մեկը դատարանների ծանրաբեռնվածության զգալի կրճատումն է մոտ 82 տոկոսով։

Ծրագիրը նաև նպաստել է երկրում հաշտարարության համակարգի ամրապնդմանը՝ ընդլայնելով վեճերի այլընտրանքային լուծման մեխանիզմները և խթանելով ավելի արագ ու մատչելի արդարադատությունը։ Ծրագրի շրջանակում  հավաստագրվել է 125 հաշտարար, ինչպես նաև վերապատրաստվել է 12 հաշտարար-վերապատրաստող, ինչը հիմք է ստեղծել ապագա կարողությունների համակարգի ձևավորման և հաշտարարների հավաստագրման ավելի կառուցակարգված գործընթացի ապահովման համար։

Top of Form

Bottom of Form

Դատական պրակտիկայում նորարարությունների խթանման շրջանակում աջակցություն է ցուցաբերվել նաև Հայաստանի Վճռաբեկ դատարանի համար Իրավական հղումների և մեջբերումների էլեկտրոնային համակարգի մշակման և ներդրման ուղղությամբ։ Այս համակարգը հնարավորություն կտա դատարանին ավելի արդյունավետ կառավարել իրավական հղումները և բարելավել գործերի աճող հոսքի կառավարումը։ Այն Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների շրջանում եզակի թվային լուծում է և էականորեն նպաստում է դատական գործունեության արդիականացմանը։

Կարողությունների զարգացումը ծրագրի առանցքային ուղղություններից մեկն է եղել։ Ընդհանուր առմամբ 987 դատավոր, դատախազ և իրավական ոլորտի այլ մասնագետներ մասնակցել են վերապատրաստումներին, որոնք նպատակաուղղված էին նրանց մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը՝ իրենց ամենօրյա մասնագիտական գործունեության ընթացքում եվրոպական չափանիշների և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի արդյունավետ կիրառման նպատակով։

Ծրագրի արդյունքները ներկայացվել են ամփոփիչ միջոցառման ընթացքում, որտեղ արդարադատության ոլորտի առանցքային հաստատությունների և միջազգային գործընկերների ներկայացուցիչները անդրադարձել են արձանագրված առաջընթացին և ընդգծել շարունակական համագործակցության նշանակությունը՝ ապահովելու արդարադատության համակարգի արդյունավետությունը, հասանելիությունը և դրա նկատմամբ հանրային վստահության հետագա ամրապնդումը։

Այս միջոցառումը Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի՝ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» համատեղ ծրագրի մասն է, որը համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից և իրականացվում է Եվրոպայի խորհրդի կողմից «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում։

Top of Form

 

ԵՐԵՎԱՆ, ՀԱՅԱՍՏԱՆ 7 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, 2026թ․
  • Diminuer la taille du texte
  • Augmenter la taille du texte
  • Imprimer la page
Ծրագրի նպատակը

«Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի նպատակն էր ապահովել, որ Հայաստանի քաղաքացիները օգտվեն եվրոպական չափանիշներին համապատասխան իրենց իրավունքներից և հաշվետու ու պրոֆեսիոնալ դատաիրավական համակարգից: Ծրագիրն աջակցում էր Հայաստանի իշխանություններին դատական համակարգի բարեփոխման հետագա արդյունավետ իրականացման հարցում՝ ամրապնդելով վերջինիս անկախությունը, հաշվետվողականությունը և պրոֆեսիոնալիզմը: Այն նաև նպատակ ուներ աջակցել Հայաստանի իշխանություններին՝ ապահովելու քրեական արդարադատության նոր օրենսդրության արդյունավետ կիրառումը մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշներին համապատասխան:

Ծրագիրն իրականացվում էր Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի` «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» համատեղ ծրագրի երրորդ փուլի շրջանակներում, որը տևելու է 2023 թվականից մինչև 2027 թվականը: Այն հիմնված էր արդարադատության ամրապնդման ոլորտում «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրի նախորդ փուլերի արդյունքների վրա (I փուլ՝ 2015-2018 թթ. և II փուլ՝ 2019-2023 թթ.):

Ծրագրի տեվողությունը

Ծրագրի տևողությունն է 2023 թվականի մարտի 1-ից 2026 թվականանի փետրվարի 28։

Ծրագրի բյուջեն

► Ծրագրի ընդհանուր բյուջեն կազմում է 1 430,000 եվրո։
► Ընդհանուր բյուջեն կազմում է 19,3 մլն եվրո (80%-ը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և 20%-ը՝ Եվրոպայի խորհրդի կողմից)։

Ովքե՞ր են ծրագրի շահառուները
  • Արդարադատության նախարարություն
  • Սահմանադրական դատարան
  • Վճռաբեկ դատարան
  • Դատավորների ընդհանուր ժողով
  • Դատավորների միություն
  • Արդարադատության ակադեմիա
  • Բարձրագույն դատական ​​խորհուրդ
  • Գլխավոր դատախազություն
  • Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ
  • Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցչի գրասենյակ
  • Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ
  • լայն հասարայություն, այդ թվում՝ դատարաններում իրենց իրավունքների պաշտպանություն փնտրող անձինք
Ինչպե՞ս է իրականացվել ծրագիրը

Քաղաքականության/օրենսդրական աջակցության, կարողությունների զարգացման և իրազեկության բարձրացման գործողությունների համակցությամբ:

Արդյունքներ

► Ազգային իշխանությունները տիրապետում են անհրաժեշտ կարողությունների և գործիքների 2022-2026 թվականների դատական և իրավական բարեփոխումների ռազմավարությունն իրականացնելու համար՝ համապատասխան եվրոպական չափանիշներին և լավագույն փորձին

► Ազգային իշխանությունների կողմից դատական անկախության, անկողմնակալության և հաշվետվողականության իրավական կառուցակարգերը և քաղաքականությունը համապատասխանեցվել են Եվրոպայի խորհրդի չափանիշներին

►  Դատական ինքնակառավարման մարմինների և դատարանների կարողություններն ընդլայնվել են պրոֆեսիոնալ, թափանցիկ և հաշվետու գործելու նպատակով

►  Քրեական արդարադատության շահառուների կարողություններն ամրապնդվել են՝ ապահովելու քրեական արդարադատության նոր օրենսդրության արդյունավետ կիրառումը՝ համաձայնեցված քաղաքականության, ինստիտուցիոնալ ու իրավական կառուցակարգերի և կիրառման պրակտիկայի միջոցով

Նյութեր և հրապարակումներ

Հրատարակություններ

 Գենդերային հավասարությունը Հայաստանի դատական համակարգում․ մարտահրավերներ և հնարավորություններ

 Գենդերային ազդեցության գնահատում․ Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրքը և դրանից բխող իրավական ակտերը

 Դատական որոշումների որակի բարելավման վերաբերյալ ձեռնարկ

 Գործնական ուղեցույց հաշտարարության վերաբերյալ

 Վարչարարությունը և Դուք

 Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի 01.01.2021 - 01.07.2022 թվականների որոշումների ընտրանի

Հայաստանի հանրապետության Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական եվ վարչական գործերով 01.07.2022 – 31.12.2023 թվականների որոշումների ընտրանի

 Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 2021 թվականի որոշումների

 Հայաստանի հանրապետության Վճռաբեկ դատարանի Քրեական պալատի 2022-2023 թվականների որոշումների ընտրանի

 «Դատավորների արտահայտվելու ազատության մասին» ԵԴԴԽ կարծիք թիվ 25 (2022թ․) (հայերեն տարբերակ)

Եվրոպայի դատախազների խորհրդատվական խորհուրդ (ԵԴզԽԽ) Կարծիքների հավաքածու թիվ 1-18 (2007-2023)

 

«Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» (ԳԼԿ) ծրագիրը Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի համատեղ նախաձեռնությունն է՝ Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանում լավ կառավարումն ամրապնդելու համար:
ԳԼԿ-ն տրամադրում է նպատակային աջակցություն Արևելյան գործընկերության երկրներին՝ մարդու իրավունքների, իրավունքի գերակայության և ժողովրդավարության ոլորտներում իրենց օրենսդրությունն ու պրակտիկան եվրոպական չափանիշներին մոտեցնելու համար: Այն աջակցում է, մասնավորապես, Արևելյան գործընկերության երկրների ներպետական բարեփոխումներին՝ արդարադատության ամրապնդման, տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի, հավասարության ապահովման և խտրականության բացառման, կանանց համար արդարադատության հասանելիության խթանման և կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի նպատակով: