Նախարարների կոմիտեի կանոնակարգի 9-րդ կանոնի համաձայն՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ինստիտուտները և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները հնարավորություն ունեն հաղորդագրություններ ներկայացնել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների կատարման վերաբերյալ: Այս հաղորդագրությունները կարող են վերաբերել ընդհանուր և անհատական միջոցներին կամ ընթացակարգային խնդիրներին:
Այս գործընթացում Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի դերն ամրապնդելու համար կազմակերպվել է կարողությունների բարձրացման մի նոր նախաձեռնություն՝ 9-րդ կանոնի համաձայն մանրամասն և բովանդակալից հատուկ դիրքորոշում նախապատրաստելու համար:
Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը պատրաստվում է առաջիկա ամիսներին ներկայացնել 9-րդ կանոնի համաձայն հատուկ դիրքորոշումներ՝ կապված Նախարարների կոմիտեի ուժեղացված վերահսկողության ներքո գտնվող Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի երկու վճիռի վերաբերյալ։
Սույն թվականի հունվարի 22-ին Եվրոպայի խորհրդի կողմից կազմակերպված աշխատաժողովի ընթացքում ուսումնասիրվեցին 9-րդ կանոնի վերաբերյալ արդյունավետ ներկայացումների մշակման գործընթացը: Միջոցառումը ընդգծեց Մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների կենսական դերը Նախարարների կոմիտեի մոնիտորինգի ջանքերին նպաստելու գործում:
Մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունները իրենց հաղորդումների միջոցով կարող են օգնել երաշխավորել, որ մարդու իրավունքների վերաբերյալ դատավճիռները կատարվեն ամբողջությամբ և իրականացվեն անհրաժեշտ բարեփոխումներ: Աշխատաժողովը գործնական ուղեցույց է առաջարկել 9-րդ կանոնի դիրքորոշման պատրաստման վերաբերյալ՝ ընդգրկելով հիմնական քայլերն ու լավագույն փորձը: Մասնակիցները նաև ուսումնասիրեցին այլ անդամակցող պետությունների լավագույն փորձը 9-րդ կանոնի վերաբերյալ՝ ուղղված մարդու իրավունքների մարտահրավերներին և իրենց երկրներում համակարգային փոփոխությունների կատարմանը:
Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի գլխավոր քարտուղար Նինա Փիրումյանը ընդգծել է, որ ՄԻԵԴ վճիռների կատարման հետ կապված հատուկ դիրքորոշումների ներկայացմանն առնչվող հարցերի քննարկումն արդիական է՝ հաշվի առնելով Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի հաստատության ձևավորած դրական պրակտիկան այս հարցում, ինչպես նաև դրա շարունակականությունն ապահովելու կարևորությունն ու հանձնառությունը։ Աշխատակազմի գլխավոր քարտուղարը հավելել է, որ Հայաստանի վերաբերյալ ՄԻԵԴ վճիռների կատարման վիճակի ուսումնասիրությունն ու հատուկ դիրքորոշումների ներկայացումը Օմբուդսմանական հաստատության գործունեության տեսանկյունից ունեն երկակի նշանակություն։ Մասնավորապես, ՄԻԵԴ վճիռների կատարման համատեքստում մարդու իրավունքներին առնչվող խնդիրների հասցեագրումը կարող է խթանել ինչպես Օմբուդսմանի առաջարկների կատարումը ներպետական մակարդակում, այնպես էլ նպաստել հենց ՄԻԵԴ վճիռների կատարման գործընթացին։
Միջոցառումը կազմակերպվել է Եվրոպայի խորհրդի Համագործակցության ծրագրերի բաժնի կողմից՝ «Հայաստանում տեղահանված բնակչության համար մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքների ամրապնդում» ծրագրի շրջանակներում։