Հայաստանի քրեական արդարադատության բարեփոխման գործում որպես կարևոր քայլ 2023-2024թթ․-ին Եվրոպայի խորհուրդը կարևոր ուղենիշներ է սահմանել Հայաստանի պրոբացիոն ծառայությունների ամրապնդման գործում, որը, ի թիվս այլ ձեռքբերումների, ներառում է այլընտրանքային խափանման միջոցների ներդրման գործընթացին աջակցություն։
Այս նախաձեռնության շնորհիվ Հայաստանի քրեական արդարադատության համակարգը զգալիորեն բարելավվել է՝ կենտրոնանալով պրոբացիոն ծառայությունների արդիականացման, միջգերատեսչական համագործակցության խթանման և այլընտրանքային խափանման միջոցների և պատիժների կիրառման ընդլայնման հարցերի շուրջ։ Այս ձեռքբերումներն կայուն հիմք են ստեղծում Հայաստանում շարունակական վերականգնողական գործընթացների և հասարակական անվտանգության ամրապնդման համար։
«Աջակցություն Հայաստանում Պրոբացիայի ծառայության հզորացմանը» ծրագրի հիմնական ձեռքբերումներից է համապարփակ ուղեցույցների ներդրումն այնպիսի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման համար, ինչպիսիք են տնային կալանքը և վարչական վերահսկողությունը, ինչպես նաև այնպիսի պատիժների, ինչպիսին է ազատության սահմանափակումը։ Այս ուղեցույցները, որոնց մշակման ընթացքում մանրակրկիտ կերպով հաշվի են առնվել ներպետական օրենսդրության հետ համապատասխանության հարցերը, պրոբացիայի ծառայողներին տրամադրում են պարզ և գործնական ցուցումներ, քանի որ նրանք են իրականացնում Հայաստանի պրոբացիայի ծառայության նոր լիազորությունները։
Ի հավելումն ուղեցույցներին, ծրագիրը մշակել է մասնագիտացված ուսումնական մոդուլ բազմամասնագիտական խմբերի համար՝ նրանց ապահովելով այլընտրանքային խափանման միջոցներն արդյունավետ կիրառելու համար անհրաժեշտ հմտություններով, խթանելու համար նաև արդարադատության համակարգի շահառուների շրջանակում դերերի միանման ընկալումը։
Բացի այդ, պրոբացիայի ծառայության 16 աշխատակից վերապատրաստվել է որպես դասընթացավար։ Այս դասընթացավարները՝ զինված լինելով նոր գիտելիքներով և հմտություններով, ԵԽ ազգային փորձագետի հետ համագործակցությամբ առաջատար դեր ստանձնեցին հետագա երկու դասընթացի անցկացման գործում։ Պրոբացիայի ծառայությունից 40 աշխատակից մասնակցեցին այս դասընթացներին, որոնք ամրապնդեցին այլընտրանքային խափանման միջոցների վերաբերյալ իրենց գործնական գիտելիքները և իրական դեպքերի օրինակներով խթանեցին խնդիրների համատեղ լուծումը։ Դասընթացից հետո անցկացված գնահատումը վկայում է այլընտրանքային խափանման միջոցների վերաբերյալ մասնակիցների ընկալման զգալի բարելավման մասին և ընդգծում է այս դասընթացների դրական ազդեցությունը պրոբացիայի աշխատանքի նկատմամբ։
Եվրոպայի խորհրդի Հայաստանի համար 2023-2026թթ․ Գործողությունների ծրագրով ֆինանսավորված սույն նախաձեռնություններն ընդգծում են Եվրոպայի խորհրդի՝ Հայաստանի քրեական արդարադատության համակարգում ամուր, համագործակցային շրջանակ կառուցելու հանձնառությունը։ Երկխոսության խթանման, գործնականում կիրառության համար գործիքների մշակման և ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման միջոցով սույն ծրագիրը ճանապարհ է հարթում Հայաստանում արդարադատության նկատմամբ ավելի արդյունավետ և մարդակենտրոն մոտեցման համար, որի առաջնահերթությունների մեջ են մտնում հասարակության անվտանգությունը և պրոբացիայի շահառուների վերականգնումը։

