Եվրոպայի խորհրդի Արդարադատության արդյունավետության եվրոպական հանձնաժողովը (CEPEJ) ներկայացնում է եվրոպայում արդարադատության համակարգերի գնահատման վերաբերյալ զեկույց։ Այս առիթով զեկույցի հիմնական միտումները կներկայացվեն դեսպաններին, Եվրոպայի խորհրդում մշտական ներկայացուցչություններին և Եվրոպայի խորհրդի ղեկավարներին:
Զեկույցը հիմնված է 2022 թվականի տվյալների վրա և վերաբերում է Եվրոպայի խորհրդի 44 անդամ պետություններին, ինչպես նաև CEPEJ-ի երկու դիտորդ պետություններին՝ Իսրայելին և Մարոկկոյին։ Այս տասներորդ երկամյա գնահատման ցիկլը հավատարիմ է մնում CEPEJ-ի գործընթացին, որը սկսվել է դեռևս 2004 թվականից՝ Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների և որոշ դիտորդ պետությունների դատական համակարգերի գնահատման վերաբերյալ:
Զեկույցի նպատակն է քաղաքականություն մշակողներին և արդարադատության ոլորտի մասնագետներին տրամադրել գործնական և մանրամասն գործիք՝ Եվրոպայում և նրա սահմաններից դուրս արդարադատության գործունեությունն ավելի լավ հասկանալու համար՝ դրա արդյունավետությունն ու որակը բարելավելու նպատակով:
CEPEJ-ի այս նոր զեկույցից դուք կիմանաք, օրինակ, որ Եվրոպայում միջին հաշվով վարչական գործը քննվելու է 741 օրում՝ երեք դատական ատյաններով, քաղաքացիական գործը՝ 591 օրում և քրեական գործը՝ 344 օրում, կամ՝ Եվրոպայում 57% կին դատավորներ է, սակայն կին դատավորների միայն 42%-ն է դատարանների նախագահ։ Դատավորների համախառն աշխատավարձը միջինում 2,5 անգամ բարձր է միջին ազգային աշխատավարձից իրենց կարիերայի սկզբում և 4,9 անգամ ավելի բարձր իրենց կարիերայի ավարտին։ Դատարանների մատչելիությունը անվճար է միայն երեք անդամ պետություններում, ինչպես նաև եվրոպական երկրներն իրենց դատական համակարգի վրա ծախսում են միջինը 85,4 եվրո մեկ բնակչի համար (7,31 եվրո ավելի, քան 2020 թվականին) և ՀՆԱ-ի 0,31%-ը։
Զեկույցը բաղկացած է երեք լրացուցիչ մասերից.
-
«Ընդհանուր վերլուծություններ» առաջին մասում ներկայացված են եվրոպական միտումները դատական համակարգերի հիմնական թեմաների վերաբերյալ՝ բյուջե, մասնագետներ, արդարադատության հասանելիություն, արդյունավետություն և որակ, տեղեկատվական և հաղորդակցման տեխնոլոգիաներ: Այն նաև ընդգծում է որոշ դատական համակարգերում մշակված լավ փորձը:
-
Երկրորդ մասը՝ «Երկրի պրոֆիլներ» ներկայացնում է հիմնական տվյալներ և ցուցիչներ յուրաքանչյուր երկրի համար, ինչը հնարավորություն է տալիս պետությունը տեղավորել եվրոպական համատեքստում՝ համեմատելով դրա հիմնական տվյալները եվրոպական միջինների հետ: Երկրի նկարագրությունը պարունակում է նաև յուրաքանչյուր դատական համակարգի ամենաուշագրավ տարրերի սինթետիկ վերլուծություն:
-
Երրորդ մասը «CEPEJ-STAT»-ը դինամիկ տվյալների բազա է, որը պարունակում է CEPEJ-ի կողմից 2010 թվականից ի վեր հավաքագրված բոլոր որակական և քանակական տվյալները: Այն նաև ներառում է տվյալներին ուղեկցող մեկնաբանությունները՝ թույլ տալով ավելի լավ հասկանալ յուրաքանչյուր դատական համակարգի առանձնահատկությունները:





