Geri

Siyasi yolsuzluk mağduru olduğu öne sürülen bir hakimin görevine iade edilmesi

Oleksandr Volkov /Ukrayna Davası   | 2013

Siyasi yolsuzluk mağduru olduğu öne sürülen bir hakimin görevine iade edilmesi

Ukrayna aleyhine verilen en önemli kararlardan biri yakın zamanda görülen Oleksandr Volkov/Ukrayna Davasıdır. Çünkü bu dava, tüm insan hakları koruma sisteminin temel unsuru olan yargı bağımsızlığına ilişkindi.

Ganna Yudkivska, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki Ukrayna yargıcı
© fotoğraf Cудебно-юридическая газета «Суд инфо»

 

Ön bilgiler

Oleksandr Volkov bir Yüksek Mahkeme yargıcıydı. Yüksek Adalet Konseyi üyeleri Volkov’un görevden alınması için parlamentoya başvurdular. Bay Volkov hiçbir yanlış hareketinin olmadığını ve kendisiyle ilgili davanın düzmece olduğunu öne sürdü. Avukatı Bay Volkov’un yargı bağımsızlığını baltalamaya çalışan bir siyasi yolsuzluğun mağduru olduğunu öne sürdü.

Parlamento Volkov’un görevden alınması lehinde oy kullandı ve Bay Volkov 2010 yılında görevden alındı.

AİHM kararı

AİHM Bay Volkov’un görevden alınmasının yanlı ve manipüle edilmiş bir eylem olduğuna hükmetti. Yüksek Adalet Konseyi de Parlamento komisyonu da tarafsız davranmamıştı ve bu kurumların bazı üyeleri Bay Volkov’a karşı şahsen yanlı bir tutum içindeydiler. Görevinden alınmasıyla ilgili olarak Parlamento’da yapılan oylamada bazı üyeler, yasal olmayan bir biçimde orada bulunmayan üyelerin yerine oy kullanmışlardı. Görevden alınma mahkemede ele alındığında hakimler tarafsız bir tutum alamamış, davayı gereken biçimde incelememiş veya davayla ilgili anlamlı bir mukabelede bulunmamışlardı.

Görevden alınması Bay Volkov’un adil yargılanma hakkını ve özel ve aile yaşamı hakkını ihlal etmişti.

AİHM muhatap devletin davacının Yüksek Mahkeme yargıçlığı görevine mümkün olan en kısa zamanda iadesini sağlaması gerektiğine hükmetmiştir.

Avrupa İnsan hakları Mahkemesinin 9 Ocak 2013 tarihli Kararı

Müteakip gelişmeler

Bay Volkov 2 Şubat 2015’te yeniden Yüksek Mahkeme hakimliği görevine iade edildi. Davadan sonra Ukrayna hükümeti yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını iyileştirmek üzere, önemli yasama reformları ve kurumsal reformlar da yapmıştır:

  • Yargı bağımsızlığının yapısal olarak daha iyi korunması için anayasada değişiklikler yapılmış ve iki önemli yasa kabul edilmiştir;
  • Muhtemel siyasi etkileri azaltmak maksadıyla, Ukrayna adalet sisteminin yönetiminden sorumlu kurum olan Yüksek Adalet Kurulu yeniden düzenlenmiştir;  
  • Parlamentonun yargı disiplini ve hakimlerin kariyerleri üzerinde artık her hangi bir etkisi kalmamıştır;
  • Hakimlerin değerlendirilmesi ve uygulanacak disiplin tedbirleri konusunda objektif usuller oluşturulmuştur;
  • Savcıların hakimlere yönelik disiplin önlemleriyle ilgili yetkilerine kısıtlama getirilmiştir ve
  • Hakimleri görevden alma veya disiplin cezası verme kararlarına karşı etkili yargı denetimi getirilmiş ve temyiz usulleri oluşturulmuştur

Avrupa Konseyi Ukrayna’da bağımsız ve tarafsız yargıyı destekleme gayretlerini izlemeye devam etmektedir.


İlgili örnekler

Roman yerleşimlerine saldırının soruşturulmaması sonucunda yerel reformlar yapılması

Köyün Roman sakinlerinin tümünün evleri diğer yerel halk tarafından yakıldı. Yetkililer ikaz edilmelerine rağmen olaya müdahale etmeyi reddetti. Saldırıdan sonra yetkililer olayı gereken biçimde soruşturmadı ve mağdurların davalarının adil bir şekilde görülmesini sağlamadı. Davacıların Strazburg Mahkemesine başvurmaları sonucunda davacılara tazminat verildi ve ayrımcılığa ve dışlamaya karşı...

Read more

Gayri adil yargılama sonucunda adaleti koruyacak reformlar yapılması

İşsiz olduğu ve parası bulunmadığı için César Igual Coll aile bakım masrafı ödememe suçundan aklandı. Ancak dava temyiz edildi. Temyiz mahkemesi kamuya açık bir oturum yapmadı ve César Igual Coll’dan kanıt almadı. Buna rağmen César Igual Coll hüküm giydi ve hapis cezasına çarptırıldı. AİHM kendisinin adil yargılanmadığına hükmetti. İspanya’da adil yargılama yapılma hakkını koruyacak...

Read more

Çok uzun yasal sürecin adaletin süratlendirilmesi için reformlara yol açması

AİHM Litvanya’daki dava süreçlerinin aşırı uzun sürdüğü çeşitli davaları tespit etmiştir. Buna bir örnek de davası yaklaşık dokuz yıl süren Donatas Šulcas davasıydı. AİHM kararlarını müteakiben, hukuk, ticaret, idare ve ceza davalarında gecikmelerin azaltılmasına yönelik geniş çaplı reformlar yapılmıştır.

Read more

Yargıda makul olmayan gecikmelerle ilgili reformlar

Almanya’da onlarca davacı yargı sürecindeki aşırı gecikmelerden şikayetçiydi. Bunlardan biri idari bir sorunla ilgili bir mahkeme kararının çıkmasını 13 yılı aşkın bir süredir bekleyen Rüdiger Rumpf’du. Strazburg Mahkemesi Almanya’da aşırı uzun dava süreciyle ilgili hukuk yollarının bulunmamasıyla ilgili bir yapısal sorunu tespit etti. Bunun sonucunda sorunla başa çıkmak üzere önemli reformlar...

Read more

Yanlı bir yargıçla ilgili kuşkuların, adil bir yargı sistemini korumaya yönelik reformlara yol açması

DMD Grubu diğer şirketlere karşı çok değerli bir yasal alacak davası açmıştı. Davaların yargıçlar arasında dağıtımından sorumlu bir yargıç, davanın kendisine verilmesini ayarladı ve daha sonra da davayı aniden reddetti. DMD Grubu yargıcın davayı reddetmek üzere kasten bu düzenlemeyi yaptığından kuşku duyuyordu. AİHM yargıcın davanın kime verileceğini kontrol etmesine izin veren kuralların adil...

Read more

Davada hakimlerin tarafsızlığının korunması ihtiyacı üzerinde durulmaktadır

Bayan M’nin davasına karşı tarafı temsil eden iki avukatla yakın akraba olan bir hakim bakıyordu. Strazburg Mahkemesi Bayan M’nin tarafsızlık konusundaki endişesinin haklı olduğuna ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Read more

Gayri adil yargılamadan sonra daha adil ceza muhakemesi usulüne geçiş

İki şahıs, polisin manipüle ettiği kanıtlara dayanılarak soygun yapmaktan mahkum oldu. Strazburg Mahkemesi davalıların adil yargılanmadığına hükmetti. Yasalarda sanıkların teşhis sürecinin iyileştirilmesine ve Arnavutluk’ta adil yargılanma hakkının korunmasına yönelik değişiklik yapıldı.

Read more

Polisin bir ırkçı saldırıyı düzgün bir biçimde soruşturmaması üzerine reformlar yapılması

Bir gece, Gánovce-Filice köyünde Roman köylüler diğer yerli halk tarafından beyzbol sopaları ve demir çubuklarla dövüldü. Strazburg Mahkemesi yetkililerin sorumluları gerektiği gibi soruşturup cezalandırmadıklarına hükmetti. Dava yeniden açıldı ve yetkililerin ırkçılık suçuyla baş etmelerine yardımcı olacak yasal değişiklikler yapıldı.

Read more

Gözaltındaki bir adama işkence edilmesi polisin tutukluları istismarını önleyecek reformları tetiklemiştir

Olsi Kaçiu polis tarafından işkence görmüş, daha sonra da kendisinin mahkum edilmesine yol açan bir ifade vermeye zorlanmıştı. Strazburg Mahkemesi işkencenin ve adil olmayan yargılamanın Bay Kaçiu’nun temel haklarının ihlaline neden olduğuna hükmetti. Bu ve diğer davalar sonucunda tutuklulara kötü muamelenin ve kötü muamele sonucu elde edilen kanıtların kullanılmasının önlenmesine yönelik bir...

Read more

Anayasa Mahkemesine başvuru hakkı üzerindeki devlet kontrolünün sona erdirilmesi

Bay Millan davasını Anayasa Mahkemesinde temyiz etmek istemiştir. Ancak yasalar bir devlet kurumunun buna izin vermeyi reddebileceğini amirdir—nitekim reddetmiştir. Dava Strazburg’a taşındığı sırada hükümet, bireylerin hükümetin izni olmaksızın da temyize gidebileceğini kabul etmesiyle davaya çözüm getirmiştir.

Read more

Adaletin yerini bulmasındaki gecikmelere çözüm bulunması için yasal reform yapılması

Yüzlerce davacı Türk mahkemelerindeki aşırı uzun dava süreçlerinden şikayetçi olmuştur. Bunlardan biri, devletin kocasını teröristlerden koruyamadığına ilişkin şikayetinin mahkemede hemen hemen altı yıl boyunca bir sonuca ulaştırılamadığını öne süren Fatma Ormancı idi. Strazburg Mahkemesi 280’i aşkın diğer davada da davacıların Türk mahkemelerindeki yasal süreçte aşırı gecikmelerle karşı...

Read more

Asbest zehirlenmesinden ölen mağdurun ailesi için adaletin sağlanması

Hans Moor 1960’lı- 70’li yıllarda çalışırken asbeste maruz kalmıştı. Moor bunun sonucunda 2004 yılında teşhis edilen kanser hastalığına yakalanmıştı. Hans Moor 2005 yılında 58 yaşındayken öldü. Bay Moor ölümünden çok kısa bir süre önce asbeste maruz kalması konusunda tedbir almayan eski işverenine tazminat davası açtı. Davayı eşi ve çocukları sürdürdüler.

Read more

Gözaltındaki şahsa dava açma fırsatı verilmemesi üzerine yasal prosedürde değişiklik yapılması

Peter Frommelt mali suçlarla ilgili olarak yargılanmayı beklerken tutukluluk halinin sona ermesini talep etti. Bu durumda temyize gidildiğinde, kendisine de avukatına da yasal savlarını anlatmalarına izin verilmedi. Strazburg Mahkemesi bunun adil olmadığına hükmetti. Buna ilişkin yargı usullerinde değişiklik yapıladı ve bu gibi durumlarda insanların mahkemede açıklama yapmasına izin verildi.

Read more

Strazburg Mahkemesine yapılan dava başvurularından sonra adalete erişim konusunda yapılan reformlar çok uzun dava süreçlerine dikkat çekmiştir

AİHM İtalya’da bini aşkın davanın aşırı uzun sürdüğünü tespit etmiştir. Buna bir örnek de aile işletmesiyle ilgili bir dava süreci on yıldan fazla süren Bay Ceteroni’nin açtığı davadır. Gecikmeleri azaltmak üzere geniş kapsamlı reformlar yapılmıştır.

Read more

Adaletin yerini bulmasının on yılı aşkın bir süre gecikmesi sonrasında mahkeme sisteminde reform yapıldı

Aleksandar Caminski beş kişinin saldırısına uğramıştı. Şüphelilere karşı suç atfedilmiş ancak mahkemeye ancak on bir yıl sonra çıkarılmışlardı. Strazburg Mahkemesi bu gecikmenin makul sınırları aştığına hükmetti. Diğer davalarla birlikte bu dava sayesinde Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyetindeki dava süreçlerinin kısaltılmasına yönelik önemli değişiklikler yapıldı.

Read more