Geri

Polisin silahsız insanları vurarak öldürmesi üzerine silah yasalarında reform yapılması

Nachova ve Diğerleri/Bulgaristan Davası   | 2005

Polisin silahsız insanları vurarak öldürmesi üzerine silah yasalarında reform yapılması

Tam burada onları …köpek gibi vurarak öldürdü. Gözlerinde çılgın bir ifadeyle bağırıyor, “bütün Çingeneleri geberteceğini” söylüyordu. Hatta silahını bana bile doğrulttu.

mağdurlardan birinin teyzesi olan Nedka, yeğeninin ve arkadaşının, evlerinin bahçesinde öldürülmelerini anlatırken. ‘SEGA’, gazetesinin internet yayınındaki haber

Ön bilgiler

Askerden kaçtıklarında Kuncho Angelov ve Kiril Petkov 21 yaşında iki celp askeriydiler. Büyükannelerini görmeye gelmişlerdi. Yetkililer geldiğinde gençler silahsızdı, şiddete başvurmadılar ve kaçmaya çalıştılar. Ancak askeri inzibat birliğinin komutanı Kalaşnikof tüfeğiyle her ikisini de vurarak öldürdü. Biri göğsünden diğeri ise sırtından vurulmuştu.

Ölen iki genç de Roman kökenliydi. Subay genci vurduktan sonra iddiaya göre tüfeğini gence doğrulttu ve “Allahın belası çingeneler!" diye bağırdı. İnzibat erlerinden hiç kimse kovuşturulmadı.

AİHM kararı

AİHM askeri inzibatın son derece aşırı güç kullanarak ölümlere neden olduğuna hükmetti. Yetkililer daha sonra gençlerin neden öldürüldüğü veya ayrımcılığın gençlerin vurulmasında bir rolü olup olmadığına dair düzgün bir soruşturma da yapmadılar.

Bu noksanlıklar yetersiz mevzuattan kaynaklanıyordu. O sırada yürürlükte olan kurallar yetkililere, hiçbir tehlike oluşturmasalar ve kaçsalar bile, tutuklamaya karşı koyan silahlı kuvvetler mensuplarına ateş etme hakkı veriyordu. Bu konu AHM’nin önüne gelen, nizami polis kuvvetlerinin karıştığı bir vakada da vurgulanmıştı.

Müteakip gelişmeler

Polisin (2012 ve 2014) ve askeri inzibatın (2016) silah kullanmasıyla ilgili yasalarda değişiklik yapıldı. Bu değişikliklere göre ateşli silahlar ancak “kesinlikle gerekli” olduğu zamanlarda kullanılabilecek. Yasada ayrıca tutuklamalar esnasında aşırı güç kullanılmasının ardında ırkçı nedenler olup olmadığına dair etkili soruşturma yapılmasını da gerekli kılmakta.


İlgili örnekler

Bir şahsın mücadelesi sonucunda İrlanda’da eşcinselliğin yasal hale gelmesi

David Norris cinselliğini açıkça ifade etmesinin hakkında ceza kovuşturmasıyla sonuçlanacağını anladıktan sonra panik atakları geçirmeye, yoğun depresyona girmeye başladı. Strazburg Mahkemesi, Norris’in cinselliğinin suç sayılmasının temel haklarını ihlal ettiğine hükmetti. Bu durum 1993’te karşılıklı rıza gösteren yetişkinler arasında eşcinsel eylemlerin İrlanda yasalarına göre tamamen yasal...

Read more

Birlikte yaşadığı adam tarafından boğazı sıkılarak dövülen kütüphanecinin aile içi şiddet mağdurları için adaletin yerini bulmasını sağlaması

Loreta Valiulienė yetkililere birlikte yaşadığı insanın kendisine saldırdığını bildirdi. Ancak savcı gerekli soruşturmayı defalarca yapmadı, dava zaman aşımına uğradı ve Loreta Valiulienė’in birlikte yaşadığı insan asla adaletin karşısına çıkmadı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu hatalar nedeniyle Bn Loreta Valiulienė’in temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Daha sonra Litvanya’da aile...

Read more

Bir kadına ve oğluna yönelik ölümcül saldırı sonucunda aile içi şiddete yönelik halen süregelen reformların yapılması

Kocası Elisaveta Talpis’i yıllarca fiziksel şiddete maruz bıraktı. Elisaveta Talpis polise şikayetçi oldu ancak polis aylarca herhangi bir girişimde bulunmadı. Kocası bir gece Elisaveta Talpis’e bıçakla saldırdı ve yaraladı, müdahale etmek isteyen oğlunu da öldürdü. AİHM polisin pasifliğini kınadı, bunun sonucunda İtalya’da aile içi şiddete yönelik reformlar yapıldı.

Read more

Beslan okulundaki terör saldırısı mağdurlarının davayı kazanmaları

2004 yılında Beslan rehine krizinde 330’u aşkın insan ölmüş (180’i aşkını çocuk olmak üzere) ve 750 kişi de yaralanmıştı. Yetkililerin elinde yakında bir terör saldırısı olacağına dair yeterli bilgi olmasına rağmen emniyet tedbirleri artırılmamış ve halk uyarılmamıştı. Bu ve diğer noksanlıklar nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yetkililerin halkı gerektiği gibi koruyamadığına hükmetmiştir.

Read more

Ebeveynin, oğullarının ölümü üzerine adalet arayışını kazanmaları

Gregor Šilih 20 yaşındayken hastanede öldü. Gregor Šilih’in anne babası olaya hastanenin ihmalinin neden olduğuna inanıyordu. Gerçeği öğrenmek üzere yasal girişimde bulundular. Aradan onaltı yıl geçtikten sonra girişimleri hala bir sonuç vermemişti. AİHM, yetkililerin gerçeği ortaya çıkarmak için etkili adımlar atmadıklarına hükmetti. Dava sonucunda aynı olayın bir daha tekrarlanmasını...

Read more

Mimarın Strazburg’da davayı kazanması üzerine eşcinselliğin suç olmaktan çıkması

Kıbrıs yasaları onyıllar boyunca erkekler arasındaki eşcinsel ilişkiyi suç olarak kabul etti. Alecos Modinos başka bir erkekle olan ilişkisi nedeniyle baskı, endişe ve hakkında suç kovuşturması yapılma korkusu içinde yaşıyordu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Aleco’nun cinselliğinin suç sayılması nedeniyle Aleco’nun özel yaşamla ilgili temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Kıbrıs 1988...

Read more

Romanya’da aile içi şiddet mağduruna adalet sağlanması

Yara bere içinde ve dayak yemiş durumdaki Angelica Bălșan kocasının sekiz kez saldırısına uğramıştı ve aldığı yaralar nedeniyle on gün kadar tedavi görmesi gerekti. Kendisi ilgili makamlara defalarca başvurmasına rağmen ilgili makamlar Angelica Bălșan’ı korumak üzere gerekli tedbirleri almadılar. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Bn Bălșan’ın saldırılara karşı yeterince korunmadığına hükmetti –...

Read more

İnsan trafiği mağduru olduğu iddia edilen bir şahsın ölümü

İddiaya göre Oxana Rantseva 20 yaşındayken cinsel istismar amacıyla Rusya’dan Kıbrıs’a kaçırılmıştı. İki hafta sonra kaçmaya çalışırken düştüğü beşinci kattaki bir balkonun altında ölü bulunmuştu. Strazburg Mahkemesi yetkililerin Rantseva’yı koruyamadığına ve aynı zamanda ölümüyle ilgili gerekli soruşturmayı yapmadıklarına hükmetti. Olaylardan sonra insan ticaretiyle mücadele için bir dizi...

Read more

Roman yerleşimlerine saldırının soruşturulmaması sonucunda yerel reformlar yapılması

Köyün Roman sakinlerinin tümünün evleri diğer yerel halk tarafından yakıldı. Yetkililer ikaz edilmelerine rağmen olaya müdahale etmeyi reddetti. Saldırıdan sonra yetkililer olayı gereken biçimde soruşturmadı ve mağdurların davalarının adil bir şekilde görülmesini sağlamadı. Davacıların Strazburg Mahkemesine başvurmaları sonucunda davacılara tazminat verildi ve ayrımcılığa ve dışlamaya karşı...

Read more

Eşcinsel babaya çocuğunun velayetinin verilmemesi sonrasında yasal standartlarda değişiklik yapılması

João Salgueiro da Silva Mouta boşandığında Temyiz Mahkemesi kız çocuklarının velayetini anneye verdi. Kararda belirleyici nedenlerden biri Bay Salgueiro da Silva Mouta’nın eşcinsel olmasıydı. Strazburg Mahkemesi bunun geçerli bir gerekçesi olmaksızın ayrımcılık yarattığına hükmetti – karar Portekiz yargı uygulamalarında değişiklik yapılmasını sağladı.

Read more

Polis gözetimindeyken ölen engelli bir şahsın ölümüyle ilgili soruşturma yapılmaması üzerine reformların gerçekleştirilmesi

Valdis Jasinskis sağır ve dilsizdi. Dışarıda bir öğrenci partisindeyken merdivenlerden düşerek başını çarptı. Polise şahsın yaralandığı ve engelli olduğu anlatıldı ancak polis şahsı bir hücreye kapattı ve şahsın iletişim kurma çabalarını görmezden geldi. Bay Jasinskis daha sonra hastanede öldü. Polis olay yerine geldiğinde kendilerine şahsın engelli olduğu, başını yere çarptıktan sonra...

Read more

15 yaşında bir erkek çocuğunun yetkililerin harekete geçmemesi nedeniyle okulunun önünde öldürülmesi

Gençler arasındaki önemli sorunlar nedeniyle bir okul müdürü okul giriş kapısının önünde polis bulundurulmasını istemiştir. Bu konuda kendisine yardımcı olunmamıştır. 15 yaşındaki Sedat Kayak okulun hemen dışında başka bir öğrenci tarafından bıçaklanarak öldürülmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yetkililerin çocukları koruma görevini yerine getirmediğine hükmetmiştir. Dava sonucunda...

Read more

Polisin bir ırkçı saldırıyı düzgün bir biçimde soruşturmaması üzerine reformlar yapılması

Bir gece, Gánovce-Filice köyünde Roman köylüler diğer yerli halk tarafından beyzbol sopaları ve demir çubuklarla dövüldü. Strazburg Mahkemesi yetkililerin sorumluları gerektiği gibi soruşturup cezalandırmadıklarına hükmetti. Dava yeniden açıldı ve yetkililerin ırkçılık suçuyla baş etmelerine yardımcı olacak yasal değişiklikler yapıldı.

Read more

Gözaltındaki bir şahsın ölümü cezaevindeki tıbbi uygulamalarda değişik yapılmasını sağladı

Psikoz ve depresyon rahatsızlığı olan bir genç adam hırsızlık suçundan cezaevine konulmuştu. Şahıs cezaevindeyken intihar etti. Strazburg Mahkemesi yetkililerin şahsın yaşamını korumak için yeterli çaba sarfetmediğine hükmetti. Cezaevi personelinin mahkumların intihar etmesini önlemeleri için yeni kurallar oluşturuldu.

Read more

Protesto gösterisinin reddedilmesinden sonra barışçı gösterilere daha iyi koruma sağlanmıştır

Bir STK kadınlara ve azınlıklara yönelik ayrımcılığa dikkat çekmek üzere Varşova’da yapılmak üzere bir dizi gösteri düzenledi. Belediye başkanının bu gösterilerin homoseksüellerin haklarını savunduğu için karşı olduğunu açıklamasından sonra gösteriler yasaklandı. Strazburg Mahkemesi yasağın kamunun toplanma özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Bunun sonucunda protesto hakkının korunması için...

Read more

Yasal mücadele sonucunda transcinsiyet hakları güçlendi

Bayan B doğduğunda nüfus kaydına erkek olarak işlenmişti. Kendisi daha sonra kadın davranışlarını benimsedi, dişilik homonu tedavisi gördü ve genital ameliyat geçirdi. Ancak yetkililer kendisine kadın kimliği vermeyi reddettiler – bu da Bayan B’nin gündelik yaşamında sorunlara neden oldu. Strazburg Mahkemesi Bayan B’nin temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Ameliyatlı transcinsiyet...

Read more

Aile içi şiddete maruz kalan kadının mahkemeye erişim sağlayamamasından sonra adli yardım sistemi oluşturulmuştur

Bayan Airey şiddet uygulayan bir alkolik olduğu iddia edilen kocasından resmen boşanmak istiyordu. Ancak avukat ücretlerini karşılayacak adli yardım alamıyordu ve avukat ücretlerini kendisi karşılayamıyordu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi adli yardımın olmamasının Bayan Airey’in mahkemelere erişimini fiilen engellediğini ve o nedenle de temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Ertesi yıl...

Read more

Şüpheli bir ölümle ilgili olarak yapılan “tümüyle yetersiz” bir soruşturma ve ceza soruşturmalarında reform yapılması

Tatiana Trufin’in erkek kardeşi kuşkulu bir ölüm sonucunda hayatını kaybetmişti. Saldırı olduğuna dair kanıtlar olmasına rağmen, yetkililer aradan geçen on iki yıl boyunca olayı soruşturmak için pek fazla çaba göstermedi. Strazburg Mahkemesi yetkililerin çabalarının hiçbir şekilde yeterli olmadığına hükmetti. Bu karar Romanya’da ceza soruşturmalarının daha etkili yapılmasına yönelik reformlar...

Read more