Geri

Aile içi şiddete maruz kalan kadının mahkemeye erişim sağlayamamasından sonra adli yardım sistemi oluşturulmuştur

Airey/İrlanda Davası   | 1979

Aile içi şiddete maruz kalan kadının mahkemeye erişim sağlayamamasından sonra adli yardım sistemi oluşturulmuştur

Yasada bir yanlışlık olduğunu biliyordum. Bir yerlerde adaletin olduğu bir yer olması lazım

Johanna Airey on ‘Frontline’ TV programında konuşurken - © fotoğraf RTE

Ön bilgiler

Johanna Airey yetkililere kocasının şiddet uygulayan bir alkolik olduğunu anlatarak şikayetçi olmuştu. Johanna Airey kocasının kendisini ve dört çocuğunu yıllarca zihinsel ve fiziksel şiddete maruz bıraktığını iddia etmişti.

Bayan Airey kendisini ve çocuklarını korumak için kocasından resmen boşanmak istemişti. Ancak avukatlık masraflarını karşılayamadığından kendisini hiçbir avukat temsil etmek istememişti. Bu nedenle Bayan Airey’in kocası ailenin kaldığı eve girebiliyor ve orada kalabiliyordu.

AİHM Kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Bayan Airey’in kendisini bir avukat tarafından mahkemede temsil ettirmesinin imkansız olduğuna hükmetti. Bu şartlar altında, hükümetin kendisine adli destek sağlamaması sonucunda mahkemeye erişimi fiilen engellenmişti. Bu da Bayan Aire’in temel haklarının ihlaline neden olmuştu.

Müteakip gelişmeler

Strazburg Mahkemesinin kararından sonra, 1980’de İrlanda’da bir dizi hukuk davaları için adli yardım sağlandı. Bundan yararlananlar arasında Bayan Airey ile aynı sorunlardan muzdarip, eşlerinden ayrılma davaları başlatmış kadınlar da vardı. Bu program sayesinde bu kadınlara adli yardım ve mahkemelere fiilen erişim sağlandı.

 


İlgili örnekler

Bir şahsın mücadelesi sonucunda İrlanda’da eşcinselliğin yasal hale gelmesi

David Norris cinselliğini açıkça ifade etmesinin hakkında ceza kovuşturmasıyla sonuçlanacağını anladıktan sonra panik atakları geçirmeye, yoğun depresyona girmeye başladı. Strazburg Mahkemesi, Norris’in cinselliğinin suç sayılmasının temel haklarını ihlal ettiğine hükmetti. Bu durum 1993’te karşılıklı rıza gösteren yetişkinler arasında eşcinsel eylemlerin İrlanda yasalarına göre tamamen yasal...

Read more

Birlikte yaşadığı adam tarafından boğazı sıkılarak dövülen kütüphanecinin aile içi şiddet mağdurları için adaletin yerini bulmasını sağlaması

Loreta Valiulienė yetkililere birlikte yaşadığı insanın kendisine saldırdığını bildirdi. Ancak savcı gerekli soruşturmayı defalarca yapmadı, dava zaman aşımına uğradı ve Loreta Valiulienė’in birlikte yaşadığı insan asla adaletin karşısına çıkmadı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu hatalar nedeniyle Bn Loreta Valiulienė’in temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Daha sonra Litvanya’da aile...

Read more

Cinsiyeti nedeniyle zulme maruz kalan erkeğin kilometre taşı niteliğindeki davayı kazanması – bunun sonucunda Kuzey İrlanda’da ve diğer yerlerde yasada değişiklik yapılması

Jeffrey Dudgeon 14 yaşından beri, cinselliği suç kabul edildiğinden, taciz edilme, şantaj, acı çekme ve psikolojik stres korkusu içindeydi. Polis evine baskın düzenledi ve kendisini saatlerce sorguya çekti. Örnek teşkil eden bir dava sonucunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yasanın Dudgeon’un özel yaşam hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Kuzey İrlanda 1982 yılında eşcinselliğin yasal olduğunu...

Read more

Polisin silahsız insanları vurarak öldürmesi üzerine silah yasalarında reform yapılması

21 yaşında iki genç askerden kaçarak büyükannelerini görmeye gelirler. Askeri inzibat geldiğinde silahsızdırlar ve şiddete başvurmazlar – ve kaçarlar. Ancak vurularak öldürülürler. Strazburg Mahkemesi askeri inzibatın son derece aşırı güç kullandığına hükmeder. Bu ve diğer davalar sonucunda yetkililerin ateşli silahlar kullanmalarına dair kurallarda değişiklikler yapıldı.

Read more

Roman yerleşimlerine saldırının soruşturulmaması sonucunda yerel reformlar yapılması

Köyün Roman sakinlerinin tümünün evleri diğer yerel halk tarafından yakıldı. Yetkililer ikaz edilmelerine rağmen olaya müdahale etmeyi reddetti. Saldırıdan sonra yetkililer olayı gereken biçimde soruşturmadı ve mağdurların davalarının adil bir şekilde görülmesini sağlamadı. Davacıların Strazburg Mahkemesine başvurmaları sonucunda davacılara tazminat verildi ve ayrımcılığa ve dışlamaya karşı...

Read more

Suçsuz bir şahsın 40 yıl hapse mahkum edilmesinin ardından adil yargılama reformlarının yapılması

Neđo Ajdarić , adil olmayan bir yargılamadan sonra, haksız yere üç cinayetle suçlanarak 40 yıl hapse mahkum edildiğinde, 52 yaşındaydı. Strazburg’da açtığı davayı kazandıktan sonra serbest bırakılmış ve gelecekte adil yargılama yapılabilmesi için değişiklikler yapıldı.

Read more

Eşcinsel babaya çocuğunun velayetinin verilmemesi sonrasında yasal standartlarda değişiklik yapılması

João Salgueiro da Silva Mouta boşandığında Temyiz Mahkemesi kız çocuklarının velayetini anneye verdi. Kararda belirleyici nedenlerden biri Bay Salgueiro da Silva Mouta’nın eşcinsel olmasıydı. Strazburg Mahkemesi bunun geçerli bir gerekçesi olmaksızın ayrımcılık yarattığına hükmetti – karar Portekiz yargı uygulamalarında değişiklik yapılmasını sağladı.

Read more

Polisin bir ırkçı saldırıyı düzgün bir biçimde soruşturmaması üzerine reformlar yapılması

Bir gece, Gánovce-Filice köyünde Roman köylüler diğer yerli halk tarafından beyzbol sopaları ve demir çubuklarla dövüldü. Strazburg Mahkemesi yetkililerin sorumluları gerektiği gibi soruşturup cezalandırmadıklarına hükmetti. Dava yeniden açıldı ve yetkililerin ırkçılık suçuyla baş etmelerine yardımcı olacak yasal değişiklikler yapıldı.

Read more

Çernobil kurtarma görevlisine tazminat ödenmemesi üzerine reformlar yapılması

Anatoly Burdov Çernobil felaketi sırasında acil müdahale ekibinde görevliyken radyasyona maruz kalmıştı. Kendisi çeşitli sosyal haklar ve ödeneklere hak kazanmıştı ancak yetkililer – Rus mahkemelerince bu yönde kararlara rağmen -- bunları ödemeyi reddettiler. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bay Burdov’un haklarının ihlaline neden olduğuna hükmetti. Sonuç olarak mahkeme kararlarının...

Read more

Mahkemenin belirlediği çocuk yardımının on üç yıl boyunca ödenmemesi üzerine yasal reformlar yapılması

Snežana Boucke’nin evlilikten olma, Kristina adlı bir kız bebeği vardı. Babaya çocuk yardımı ödeme emri tebliğ edildi. Yetkililer mahkeme kararının uygulatılmasını sağlayamadı ve ödemeler 13 yıl boyunca yapılmadı. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bn. Boucke’nin mahkeme kararlarının uygulatılması hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava sonucunda mahkeme kararlarının uygulatılması alanında önemli...

Read more

Protesto gösterisinin reddedilmesinden sonra barışçı gösterilere daha iyi koruma sağlanmıştır

Bir STK kadınlara ve azınlıklara yönelik ayrımcılığa dikkat çekmek üzere Varşova’da yapılmak üzere bir dizi gösteri düzenledi. Belediye başkanının bu gösterilerin homoseksüellerin haklarını savunduğu için karşı olduğunu açıklamasından sonra gösteriler yasaklandı. Strazburg Mahkemesi yasağın kamunun toplanma özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Bunun sonucunda protesto hakkının korunması için...

Read more

Yasal mücadele sonucunda transcinsiyet hakları güçlendi

Bayan B doğduğunda nüfus kaydına erkek olarak işlenmişti. Kendisi daha sonra kadın davranışlarını benimsedi, dişilik homonu tedavisi gördü ve genital ameliyat geçirdi. Ancak yetkililer kendisine kadın kimliği vermeyi reddettiler – bu da Bayan B’nin gündelik yaşamında sorunlara neden oldu. Strazburg Mahkemesi Bayan B’nin temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Ameliyatlı transcinsiyet...

Read more

Polisin kötü muamelesinin soruşturulmaması sonunda reformlar yapılması

Pazarda ticaretle uğraşan Ágoston Kmetty iddiaya göre karakolda polislerce üç saat boyunca darp edilmiştir. Ancak polis memurlarına karşı bir suç atfedilmemiştir. Strazburg Mahkemesi savcının olayı hiçbir şekilde gerektiği gibi soruşturmadığına – olaya karışan polis memurlarının her hangi birini sorgulamayı bile reddettiğini tespit etmiştir. Bilahare yapılan değişiklikler mağdurların, suçların...

Read more

Asbest zehirlenmesinden ölen mağdurun ailesi için adaletin sağlanması

Hans Moor 1960’lı- 70’li yıllarda çalışırken asbeste maruz kalmıştı. Moor bunun sonucunda 2004 yılında teşhis edilen kanser hastalığına yakalanmıştı. Hans Moor 2005 yılında 58 yaşındayken öldü. Bay Moor ölümünden çok kısa bir süre önce asbeste maruz kalması konusunda tedbir almayan eski işverenine tazminat davası açtı. Davayı eşi ve çocukları sürdürdüler.

Read more

Gözaltındaki şahsa dava açma fırsatı verilmemesi üzerine yasal prosedürde değişiklik yapılması

Peter Frommelt mali suçlarla ilgili olarak yargılanmayı beklerken tutukluluk halinin sona ermesini talep etti. Bu durumda temyize gidildiğinde, kendisine de avukatına da yasal savlarını anlatmalarına izin verilmedi. Strazburg Mahkemesi bunun adil olmadığına hükmetti. Buna ilişkin yargı usullerinde değişiklik yapıladı ve bu gibi durumlarda insanların mahkemede açıklama yapmasına izin verildi.

Read more

Strazburg Mahkemesine yapılan dava başvurularından sonra adalete erişim konusunda yapılan reformlar çok uzun dava süreçlerine dikkat çekmiştir

AİHM İtalya’da bini aşkın davanın aşırı uzun sürdüğünü tespit etmiştir. Buna bir örnek de aile işletmesiyle ilgili bir dava süreci on yıldan fazla süren Bay Ceteroni’nin açtığı davadır. Gecikmeleri azaltmak üzere geniş kapsamlı reformlar yapılmıştır.

Read more

Adaletin yerini bulmasının on yılı aşkın bir süre gecikmesi sonrasında mahkeme sisteminde reform yapıldı

Aleksandar Caminski beş kişinin saldırısına uğramıştı. Şüphelilere karşı suç atfedilmiş ancak mahkemeye ancak on bir yıl sonra çıkarılmışlardı. Strazburg Mahkemesi bu gecikmenin makul sınırları aştığına hükmetti. Diğer davalarla birlikte bu dava sayesinde Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyetindeki dava süreçlerinin kısaltılmasına yönelik önemli değişiklikler yapıldı.

Read more

Kan transfüzyonuyla HIV virüsü bulaşan bir adamın davasının görülmesi yıllarca sürmüştür

Bay C ‘ye hastanede yapılan bir kan transfüzyonundan HIV virüsü bulaşmıştı. Bay C bu nedenle tazminat talep etti. Ancak Danimarka mahkemelerinde beş yıllık bir gecikme sonunda dava ele alınmadan Bay C AIDS’den hayatını kaybetti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gecikmenin Bay C’nin mahkemeye makul bir sürede erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetti. İleride bu tür gecikmelerin yaşanmamasını...

Read more