Geri

Psikiyatri hastanesinde keyfi bir biçimde gözaltı sonucunda özgürlük hakkının korunmasına yönelik reformlar yapılması

Winterwerp/Hollanda Davası  | 1979

Psikiyatri hastanesinde keyfi bir biçimde gözaltı sonucunda özgürlük hakkının korunmasına yönelik reformlar yapılması

Herkesin kişi özgürlüğüne ve güvenliğine hakkı vardır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 5. Maddesinden alıntı

Ön bilgiler

1968 yılında Frits Winterwerp bir psikiyatri hastanesine yerleştirilmişti. Yerel mahkemeler Winterwerp’in burada tutulmasına karar vermiş ve 70’li yıllar boyunca her yıl emirlerini yineleyerek Winterwerp’in oradan çıkmamasını sağlamışlardı. Bay Winterwerp bu kuruma girerken tüm parası ve mal varlığı üzerindeki kontrolünü otomatik olarak kaybetmişti.

Winterwerp herhangi bir zihinsel hastalığının olmadığı ve ne kendisi ne de başkaları için bir tehlike oluşturmadığını ve bir kurumda kilit altında tutulmaması gerektiğini ısrarla belirtti. Serbest bırakılması için dört kez talepte bulundu—tümü reddedildi.

Bay Winterwerp mahkemede dava açmasının önlendiğini ve yetkililerin itirazlarını dinlemeksizin gözaltı durumunu sürekli uzattıklarını öne sürdü.

AİHM kararı

AİHM yetkililerin bir şahsı zihinsel bir hastalığı nedeniyle gözaltında tutabileceklerine ancak şahsın buna mahkemede itiraz etme hakkının olması gerektiğine hükmetti. Bu şahıslar aynı zamanda mahkemede dinlenme ve bir avukat tarafından temsil edilme hakkına da sahip olmalıydılar.

Ancak Bay Winterwerp’in mahkemeye çıkmasına ve neden serbest bırakılması gerektiğini anlatmasına izin verilmesi talebi tekrar tekrar reddedildi. Ayrıca Hollanda mahkemelerinde kendisini temsil edecek ve durumunu anlatacak bir avukat da bulunmuyordu. Gerçekten de duruşmaların ne zaman yapıldığı ve sonuçlarının ne olduğu konusunda kendisine hiçbir bilgi verilmiyordu.

O nedenle, Bay Winterwerp’in gözaltı durumuyla ilgili olarak mahkemede duruşmalar yapılmasına rağmen, kendisinin buna karşı bir savunma yapmasına izin verilmiyordu. Bu da Bay Winterwerp’in özgürlük hakkını ve adil yargılanma hakkını ihlal ediyordu.

Müteakip gelişmeler

1980 yılında yeni yasalar kabul edildi. Bu yasaya göre, psikiyatri hastanesine istem dışı yatırılan hastalar, hastanın hastanede tutulma durumu mahkeme değerlendirilirken, mahkemede dinlenme hakkına sahip olacaklar.

Yasada yapılan değişiklikle psikiyatri hastanesine istemleri dışı yerleştirilen hastalar mal varlıkları üzerindeki yetkilerini otomatik olarak kaybetmeyecekler.

Bay Winterwerp gözaltında tutulduğu psikiyatri hastanesinden salıverilerek, topluma yeniden entegrasyonu sürecinde bir yurtta yaşamaya başladı.


İlgili örnekler

Suçsuz bir adamın yasaya aykırı olarak gözaltında tutulması ve özgürlük hakkını korumaya yönelik reformlar yapılması

Sergey Solovyev hayatının üç yılını adam öldürme suçuyla haksız yere suçlanarak bir hücrede geçirdi. Gözaltına alındıktan sonra gözaltı süresi, Rus yasalarına aykırı bir biçimde, mahkeme kararı olmadan uzatıldı. AİHM Bay Solovyev’in özgürlük hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Rusya yasadışı gözaltı emirleri verilmesini önlemek ve özgürlük hakkını korumak üzere ceza yasasında değişiklik yaptı.

Read more

Şahsın, işlemediği bir suç için hemen hemen altı yıl hapse mahkum olması – ve özgürlüğü korumaya yönelik reformlar yapılması

Haksız yere cinayet ve hırsızlığa teşebbüsle suçlanan Andrzej Leszczak beraat edinceye kadar neredeyse üç yıl gözaltında tutulmuştu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Polonya makamlarının Bay Leszczak’ı neden gözaltında tuttuklarına ilişkin geçerli nedenler göstermediğine ve kendisinin duruşmaya katılmasını sağlayacak başka yöntemler araştırmadığına hükmetti. Buna benzer bir dizi davadan sonra...

Read more

Şahsın işlemediği bir suç nedeniyle üç ay gözaltında tutulması – ve özgürlükleri korumaya yönelik reformlar yapılması

I.I., işlemediği bir suç için dava öncesinde penceresiz bir hücrede 3 ay gözaltında tutuldu. Çeşitli hastalıklara yakalandıktan sonra I.I’ya yönelik suçlamalar delil yetersizliğinden kaldırıldı ve kendisi serbest bırakıldı. Benzer bir dizi davadan sonra Bulgaristan yasalarında özgürlükleri korumaya yönelik değişiklik yapıldı.

Read more

Gayri adil yargılama sonucunda adaleti koruyacak reformlar yapılması

İşsiz olduğu ve parası bulunmadığı için César Igual Coll aile bakım masrafı ödememe suçundan aklandı. Ancak dava temyiz edildi. Temyiz mahkemesi kamuya açık bir oturum yapmadı ve César Igual Coll’dan kanıt almadı. Buna rağmen César Igual Coll hüküm giydi ve hapis cezasına çarptırıldı. AİHM kendisinin adil yargılanmadığına hükmetti. İspanya’da adil yargılama yapılma hakkını koruyacak...

Read more

Suçsuz bir otel müdürünün gereken kanıtlar olmaksızın 14 ay cezaevine konmasından sonra yasalarda reform yapılması

Otel müdürü Juozas Jėčius cinayet davasından yargılanmak üzere 14 ayı aşkın bir süre gözaltında tutuldu. Ancak kendisine karşı geçerli bir kanıt yoktu ve duruşmada beraat etti. Strazburg Mahkemesi Bay Jėčius’un hapse konmasının özgürlük hakkını ihlal ettiğine hükmetti. AİHM kararından sonra haksız yere gözaltı uygulamasının önlenmesi için yeni tedbirler alındı.

Read more

Mahkeme izni olmaksızın gözaltıyı önlemeye yönelik reform yapılması

Allar Harkmann mahkemeye çıkarılmadan veya tutuklanmasının yasal olup olmadığı sorgulanmadan gözaltına alındı. Ancak 15 gün sonra serbest bırakıldı. Strazburg Mahkemesi Bay Harkmann’ın tutukluluk halinin bir hakim tarafından süratle incelenmemesi – ve kendisine tazminat ödenme şansı olmamasının – özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Bir kadının yargı öncesinde 4 yıl gözaltında tutulması sonucunda özgürlüklerin korunmasına yönelik adımlar atılır

Josette Prencipe tutuklanıp yargılanmadan neredeyse dört yıl gözaltına alındığında altmışlı yaşlarının ortalarındaydı. Kendisi yasa dışı banka havaleleri yapmakla suçlanıyordu. Strazburg Mahkemesi yetkililerin Bayan Prencipe’nin özgürlük hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava, yargı öncesi gözaltı süresine sınırlama getirilmesi dahil olmak üzere bir dizi reformu da tetikledi.

Read more

Gözaltındaki şahsa dava açma fırsatı verilmemesi üzerine yasal prosedürde değişiklik yapılması

Peter Frommelt mali suçlarla ilgili olarak yargılanmayı beklerken tutukluluk halinin sona ermesini talep etti. Bu durumda temyize gidildiğinde, kendisine de avukatına da yasal savlarını anlatmalarına izin verilmedi. Strazburg Mahkemesi bunun adil olmadığına hükmetti. Buna ilişkin yargı usullerinde değişiklik yapıladı ve bu gibi durumlarda insanların mahkemede açıklama yapmasına izin verildi.

Read more

Yargı öncesi gözaltı için düzgün kurallar olmalıdır

Giuseppe Toniolo başka ülkeye iadesini beklerken San Marino’da beş hafta gözaltında tutuldu. Strazburg Mahkemesi San Marino yasalarında Toniolo’nın hapsedilmesine dair açık ve net kurallar olmadığına, bunun da kendisinin keyfi olarak gözaltına alınabileceği ve serbest bırakılması için fiilen bir talepte bulunamayacağı anlamına geldiğine hükmetti.

Read more