2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Եվրոպայի խորհուրդը Երևանում անցկացրեց համաժողով՝ քննարկելու Հայաստանում երեխաների պաշտպանության ամրապնդման գործում արձանագրված առաջընթացը:

Միջոցառումը, որը նախաձեռնվել էր «Հայ երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը հետկոնֆլիկտային համատեքստում» ծրագրի շրջանակում արձանագրված առաջընթացը քննարկելու համար՝ որպես Եվրոպայի խորհրդի՝ Հայաստանում փախստականների ներհոսքին արձագանքման համալիր փաթեթի մաս, հնարավորություն տվեց ամփոփել մինչ օրս գրանցված նվաճումները, գնահատել մնացած մարտահրավերները և սահմանել արտակարգ իրավիճակներում և դրանից հետո երեխաների անվտանգության և բարեկեցության ապահովման առաջնահերթությունները։

Միջոցառմանը մասնակցում էին ազգային իշխանությունների, միջազգային գործընկերների, քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, մասնագետներ, ինչպես նաև առանցքային նախարարությունների բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, Եվրոպայի խորհրդի Երեխաների իրավունքների բաժնի ներկայացուցիչներ,  Եվրոպայի խորհդի անդամ պետությունների անկախ փորձագետներ, ինչպես նաև ներկայացուցիչներ ՅՈւՆԻՍԵՖ-ից, ՄԱԿ ՓԳՀ-ից, ԿԽՄԿ-ից, Հայաստանում Եվրոպական Միության պատվիրակությունից և երեխաների շահերի պաշտպանության ոլորտում գործող առաջատար ՀԿ-ներից՝ ցույց տալով համատեղ հանձնառությունը՝ Հայաստանում ինտեգրված և երեխաների համար արդյունավետ պաշտպանության համակարգի առաջմղմանը:

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին առընթեր երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցերով հասարակական խորհրդի ավելի քան 15 երեխա նույնպես ակտիվորեն մասնակցեցին երեխաների պաշտպանության վերաբերյալ աշխատաժողովին՝ առաջատար դեր ստանձնելով քննարկումներում և սահմանելով օրվա տրամադրությունը։

Համաժողովը մեկնարկեց Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակի ղեկավարը, Մարդու իրավունքների պաշտպանը և հիմնական գործընկեր նախարարությունների փոխնախարարների ողջույնի և բացման խոսքերով։

«Այսօր՝ ծրագրի մեկնարկից երկու տարի անց, քարտեզագրվել են խնամակալության և այլընտրանքային խնամքի համակարգերը՝ բացահայտելով ուժեղ և թույլ կողմերը՝ իրավական և քաղաքական մակարդակներում երեխայակենտրոն առաջարկություններ ներկայացնելու համար: Հիմնվելով անդամ պետություններին ճգնաժամային իրավիճակներում աջակցելու Եվրոպայի խորհրդի փորձի վրա՝ գնահատված կարիքները վերածվել են լուծումների և դրանք բավարարելու համար անհրաժեշտ գործիքների: Երեխաները, այդ թվում՝ առանց ուղեկցության և ընտանիքից անջատված երեխաները, այսօր կարող են ապավինել մի համակարգի, որը նրանց ավելի լավ է հասկանում, ինչպես նաև այնպիսի մասնագետների վրա, ովքեր գիտեն՝ ինչպես գործել երեխաների լավագույն շահերից ելնելով՝ համաձայն Եվրոպայի խորհրդի չափանիշների», - ընդգծեց  Մաքսիմ Լոնգանգեն՝ Երևանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակի ղեկավարը։

Մասնակիցները քննարկեցին երեխաների, այդ թվում՝ առանց ուղեկցության և ծնողներից անջատված երեխաների այլընտրանքային խնամքի և խնամակալության ներկայիս համակարգը՝ դիտարկելով, թե ինչպես կարելի է կիրառել թեմատիկ Կարիքների գնահատման զեկույցում նշված առաջարկությունները այն բարելավելու համար: Մասնակիցները խոսեցին ծրագրի շրջանակներում նախաձեռնված կարողությունների զարգացման մասնագիտացված դասընթացների՝ իրենց ամենօրյա աշխատանքի վրա ունեցած ազդեցության մասին և ներկայացրեցին երեխաների համար հարմարեցված նոր նյութեր՝ օգնելու երեխաներին հասկանալ իրենց իրավունքները, և իրազեկման բարձրացման գրքույկներ՝ մասնագետների գիտելիքները որոշակի հարցերի շուրջ խորացնելու նպատակով: Տարբեր եվրոպական երկրներից հրավիրված փորձագետները ներկայացրին իրենց մոտեցումները՝ արտակարգ իրավիճակներում երեխաների պաշտպանության վերաբերյալ՝ կենտրոնանալով այն հարցի վրա, թե ինչպես կարելի է ապահովել երեխաների անվտանգությունը բոլոր միջավայրերում։

Օրն ավարտվեց առանցքային հարցերի շուրջ ընդհանուր մտորումներով և Հայաստանում երեխաների համար ավելի անվտանգ միջավայր ստեղծելու հանձնառության վերահաստատմամբ: Եվրոպայի խորհուրդը հայտարարեց նախագիծը մեկ տարով երկարաձգելու մասին՝ մինչեւ 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը, որի ընթացքում կաջակցի ազգային իշխանություններին երեխաների պաշտպանության մասին նոր ընդունված օրենքների իրականացման և երեխաների սեռական բռնության ու շահագործման դեմ երաշխիքների հետագա ամրապնդման հարցում:

Միջոցառումը կազմակերպվել էր Եվրոպայի խորհրդի Հայաստանի համար իրականացվող գործողությունների 2023-2026 թթ․ ծրագրի ներքո իրականացվող «Հայ երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը հետկոնֆլիկտային համատեքստում» ծրագրի շրջանակում։