Back Լրատվամիջոցների կարողությունների զարգացումը Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ

Լրատվամիջոցների կարողությունների զարգացումը Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ

Լրատվամիջոցները կարևոր դեր են խաղում ժամանակակից հասարակություններում, հատկապես ընտրությունների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է արդար, հավասարակշռված և մանրակրկիտ լուսաբանում: Առաջին միջոցառման հաջողությունից հետո, Եվրոպայի խորհուրդը, համագործակցելով ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) հետ, անցկացրեց լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների համար նախատեսված երկրորդ մասնագիտացված կարողությունների զարգացման միջոցառումը՝ 2026 թվականի հունիսին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններից առաջ:

Լրատվամիջոցներն ապահովում են, որպեսզի քաղաքացիները կարողանան կատարել տեղեկացված ընտրություն, ինչպես նաև, որ թեկնածուներն ու քաղաքական կուսակցություններն ունենան հավասար հասանելիություն՝ թույլ տալով արդար մրցակցություն: Կարևոր է նաև, որ լրատվամիջոցները մնան անկախ և իրացնեն իրենց խոսքի ազատությունը: 

Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ ընտրությունների լուսաբանման հիմնական մարտահրավերների, այդ թվում՝ ապատեղեկատվության, կողմնակալության և լրատվամիջոցների անհավասար հասանելիության հաղթահարմանն ուղղված դիմակայունության ամրապնդումը՝ ոլորտը կարգավորող ներպետական և եվրոպական չափանիշներին համապատասխան, Եվրոպայի խորհրդի և ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից 2026 թվականի մարտի 28-29-ին և ապրիլի 25-26-ին Ծաղկաձորում, Հայաստանում համատեղ կազմակերպված մասնագիտացված կարողությունների զարգացման միջոցառումների հիմնական թեման էր։

Միջոցառումների հիմքում որպես ուղեցույց Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի հիմնական առաջարկություններն էին։ Մասնավորապես Լրատվամիջոցների կողմից ընտրությունների լուսաբանմանն առնչվող միջոցառումների վերաբերյալ CM/Rec(2007)15 առաջարկությունը և Ընտրական հաղորդակցության և լրատվամիջոցների կողմից ընտրարշավների լուսաբանման վերաբերյալ CM/Rec(2022)12 առաջարկությունը այն հիմնական տեղեկատվական փաստաթղթերն էին, որոնք ուրվագծում են ընտրությունների ժամանակ լրատվամիջոցների արդար, հավասարակշռված և անաչառ լուսաբանման ապահովման հիմնարար սկզբունքները։

Մասնագիտացված կարողությունների զարգացման միջոցառումներին մասնակցեցին առաջիկա ընտրությունները լուսաբանելու համար հավատարմագրված լրատվամիջոցների մոտ 40 լրագրողներ Երևանից և Հայաստանի մարզերից, ինչպես նաև Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի և Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի պաշտոնյաներ։ Միջոցառումները հանդիսացան երկխոսության արժեքավոր հարթակ տարբեր տեսակետների շուրջ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել  լրագրողների իրազեկվածությունը և ամրապնդել արդար, հավասարակշռված և էթիկական ընտրությունների լուսաբանում ապահովելու կարողությունը՝ նպաստելով Հայաստանի ընտրական գործընթացի թափանցիկությանն ու ամբողջականությանը։

Եվրոպայի խորհուրդը և ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը կշարունակեն ընտրությունների լուսաբանման ուղղությամբ իրենց համագործակցությունը ողջ տարվա ընթացքում՝ խորհրդարանական ընտրություններից հետո Հայաստանում նախատեսված մոտ 40 տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին ընդառաջ։  

Միջոցառումները իրականացվեցին Եվրոպայի խորհրդի «Խոսքի և մամուլի ազատության և տեղեկատվության հասանելիության խթանումը Հայաստանում» ծրագրի կողմից՝ Եվրոպայի խորհրդի՝ Հայաստանի համար իրականացվող 2023-2026 թթ․ գործողությունների ծրագրի շրջանակներում։

ԾԱՂԿԱՁՈՐ, ՀԱՅԱՍՏԱՆ 28-29 ՄԱՐՏԻ, 25-26 ԱՊՐԻԼԻ, 2026թ․
  • Diminuer la taille du texte
  • Augmenter la taille du texte
  • Imprimer la page
Ո՞րն է ծրագրի նպատակը

Եվրոպայի խորհրդի Հայաստանի  համար իրականացվող գործողությունների 2023-2026 թվականների ծրագրի շրջանակներում  իրականացվող «Խոսքի և մամուլի ազատության և տեղեկատվության հասանելիության խթանումը Հայաստանում» ծրագիրը նպատակ ունի աջակցել խոսքի ազատության երաշխիքների ամրապնդմանը և այս ոլորտում ընթացիկ օրենսդրական բարեփոխումներին, տեսալսողական մեդիայի ազգային կարգավորող մարմնի, հանրային հեռարձակողի կարողությունների հզորացմանը, Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան կառույցների և շահագրգիռ կողմերի (Արդարադատության նախարարություն, Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով) ինստիտուցիոնալ ջանքերին՝ ապատեղեկատվության դեմ պայքարի և մեդիագրագիտության բարելավման ուղղությամբ, մասնավորապես՝ նախընտրական շրջանում, հանրային մասնակցության դեմ ուղղված ռազմավարական ​​​​հայցերի (SLAPPs) դեմ պայքարի ուղղությամբ ձեռնարկվող օրենսդրական և գործնական քայլերին՝ համաձայն Եվրոպայի խորհրդի գործիքակազմի, ինչպես նաև տեղեկատվության հասանելիության վերաբերյալ ներպետական օրենսդրության ներդաշնակեցմանը՝ Թրոմսոյի կոնվենցիայի դրույթներին համապատասխան։

 Ծրագրի սկիզբը՝ 2026 թվականի հունվարի 1

 Տևողությունը՝ 12 ամիս

 Ֆինանսավորում՝ 400,000 եվրո, Եվրոպայի խորհրդի Հայաստանի համար իրականացվող գործողությունների 2023–2026 թվականների ծրագրին աջակցող դոնորներ

Կոնտակտային անձ՝ Նաիրա Մելիքսեթյան, Ծրագրի ավագ պատասխանատու

 

Ովքե՞ր են ծրագրի շահառուները
  • Համապատասխան ազգային կառույցներ
  • Արդարադատության նախարարություն
  • Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարություն
  • Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն
  • Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողով
  • Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ
  • Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով
  • Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերություն
  • խոշոր համազգային լրատվամիջոցներ, լրագրողներ
  • մեդիա համայնք և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ
  • լայն հասարակություն
Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը

Ծրագիրը բաղկացած է երեք փոխկապակցված բաղադրիչներից՝

  • Բաղադրիչ 1. Աջակցել Արդարադատության նախարարությանը և այլ պետական ​​հաստատություններին՝ Հայաստանում խոսքի ազատության և մամուլի ոլորտի, ինչպես նաև SLAPP-ների դեմ ուղղված պայքարի ուղղությամբ օրենսդրական ու կարգավորող շրջանակի ընթացիկ և նախատեսվող բարեփոխումների առաջխաղացման հարցում։
  • Բաղադրիչ 2. Հզորացնել համապատասխան ազգային կառույցների և շահագրգիռ կողմերի, այդ թվում՝ Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի (տեսալսողական մեդիայի ազգային կարգավորող մարմին), Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի և Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի ինստիտուցիոնալ կարողությունները՝ ընտրությունների լուսաբանման, տեղեկատվական աղտոտվածության դեմ պայքարի, մեդիագրագիտության բարելավման և հասարակության՝ ապատեղեկատվության նկատմամբ դիմակայունության բարձրացման ուղղությամբ: Աջակցել քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին և խոշոր համազգային լրատվամիջոցներին, այդ թվում՝ հանրային հեռարձակողին՝ հասցեագրելու ապատեղեկատվության մարտահրավերները և հռետորաբանությունները, բարելավելու գենդերազգայուն լուսաբանումը, ինչպես նաև աջակցել մամուլի ոլորտի մասնագետներին և այլ շահագրգիռ կողմերին՝ էթիկական, անաչառ լրատվության և բովանդակության բազմազանության խթանման հարցերում:
  • Բաղադրիչ 3. Բարելավել տեղեկատվության հասանելիության իրավական և ինստիտուցիոնալ շրջանակը՝ համապատասխանեցնելով այն Եվրոպայի խորհրդի չափանիշներին, այդ թվում՝ պաշտոնական փաստաթղթերի հասանելիության մասին Թրոմսոյի կոնվենցիայի դրույթներին։

Ի՞նչ արդյունքի ենք ակնկալում հասնել

Ծրագրի հիմնական նպատակն է Հայաստանի քաղաքացիների՝ խոսքի  ազատության իրավունքի առավել արդյունավետ իրացումը։

Ակնկալվող արդյունքները ներառում են՝

  • Համապատասխան ազգային կառույցների և դերակատարների գործունեության արդյունավետության բարձրացում խոսքի/մեդիայի ազատության հետ կապված հարցերի հասցեագրման ուղղությամբ, այդ թվում՝ իրավական, քաղաքական և կարգավորող միջավայրի համապարփակ բարեփոխումների միջոցով։
  • Լրատվամիջոցների բովանդակության բազմազանության ամրապնդում՝ հիմնված անաչառ, էթիկական և որակյալ լրատվության վրա՝ նպաստելով տեղեկատվական աղտոտվածության, ապատեղեկատվության նվազեցմանը և լրագրողների անվտանգության ապահովմանը։
  • Տեղեկատվության հասանելիության վերաբերյալ բարելավված իրավական և ինստիտուցիոնալ շրջանակ՝ համապատասխան Եվրոպայի խորհրդի չափանիշներին, այդ թվում՝ Թրոմսոյի կոնվենցիային։