Evropska unija i Vijeće Evrope snažno ponavljaju svoje nedvosmisleno protivljenje smrtnoj kazni, u svim slučajevima i situacijama

Više od dvije trećine zemalja ukinule su smrtnu kaznu u zakonima ili u praksi. U 2024. godini, pozdravili smo ukidanje smrtne kazne u Zimbabveu, te ratifikaciju drugog opcionog protokola uz Međunarodnu povelju o građanskim i političkim pravima u Zambiji i Côte d'Ivoire (Obali Bjelokosti). Iste godine, rekordan broj zemalja, njih 130, glasalo je u korist Rezolucije Opšte skupštine Ujedinjenih naroda o moratoriju na izvršenja smrtne kazne.

Uprkos rastućem svjetskom trendu podrške ukidanju smrtne kazne, ona se još uvijek primjenjuje u nekim zemljama. Pet zemalja sa najvećim brojem izvršenja smrtne kazne u 2024. godini su bile Kina, Iran, Saudijska Arabija, Irak i Jemen. Bjelorusija je jedina zemlja u Evropi koja i dalje zadržava smrtnu kaznu. Izvršenja ove kazne se takođe nastavljaju u Sjedinjenim Američkim Državama.

Pozivamo preostale države koje još uvijek izvršavaju smrtne kazne da uvedu zakonski  moratorij kao prvi korak ka potpunom ukidanju.

Zagovarači smrtne kazne često zasnivaju svoje argumente na efektu odvraćanja od činjenja krivičnog djela. Međutim, studije kontinuirano pokazuju da države koje izvršavaju smrtne kazne nemaju niže stope kriminala u odnosu na one koje ih ne izvršavaju. Smrtna kazna također čini da se eventualne greške u suđenjima ne mogu popraviti, a bilo kakva reforma i društvena rehabilitacija postaju nemoguće.

Vijeće Evrope i Evropska unija će nastaviti da se suprotstavljaju narativima koji zagovaraju vraćanje smrtne kazne, uključujući u samoj Evropi, te će jačati otvorenu i demokratsku debatu ka potpunom ukidanju u svim dijelovima svijeta. S tim u vezi, pozdravljamo organiziranje regionalnog Kongresa protiv smrtne kazne u Japanu u Novembru 2025. i Svjetskog kongresa protiv smrtne kazne u Francuskoj 2026. godine. Ovi događaji potvrđuju važnost liderske uloge civilnog društva u zagovaranju svijeta bez smrtne kazne.

Smrtna kazna, uključujući i proces koji vodi do njenog izvršenja, predstavlja nehumano ili ponižavajuće postupanje ili kažnjavanje, te u konačnici potpuno poricanje ljudskog dostojanstva. Evropska unija i Vijeće Evrope pozivaju na njeno ukidanje.