Geri

Asbest zehirlenmesinden ölen mağdurun ailesi için adaletin sağlanması

Howald Moor ve Diğerleri/İsviçre  | 2014

Asbest zehirlenmesinden ölen mağdurun ailesi için adaletin sağlanması

Ön bilgiler

Hans Moor 1960’lı- 70’li yıllarda çalışırken asbeste maruz kalmıştı. Moor bunun sonucunda 2004 yılında teşhis edilen kanser hastalığına yakalanmıştı. Hans Moor 2005 yılında 58 yaşındayken öldü.

Bay Moor ölümünden çok kısa bir süre önce asbeste maruz kalması konusunda tedbir almayan eski işverenine tazminat davası açtı. Davayı eşi ve çocukları sürdürdüler.

Mahkeme kazalarla ilgili tazminat taleplerinin mağdurun farkına vardığı tarihten itibaren değil, hasarın oluştuğu tarihten itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresinin geçmesi nedeniyle talebi reddetti. Bay Moor asbeste en son 1978’de maruz kaldığından, 2005’te yaptığı tazminat talebinde geç kalınmıştı.

AİHM kararı

Asbeste maruz kalmadan kaynaklanan sağlık sorunlarının oluşması on yıllar aldığından, AİHM on yıllık zaman aşımı kuralının insanların mahkemede haklarını savunmaktan alıkoyduğuna hükmetti.

AİHM bir şahsın belirli bir hastalıktan muzdarip olduğunu bilemeyeceğinin bilimsel olarak kanıtlandığı durumlarda, bunun söz konusu zaman aşımı süresinin hesaplanmasında göz önüne alınması gerektiğine hükmetti.

Müteakip gelişmeler

İsviçre mahkemeleri 2015 yılında on yıllık zaman aşımı süresini dikkate almaksızın Hans Moor’un ailesinin tazminat talebinde bulunmasına izin verdi. Aynı zamanda asbest mağdurlarına tazminat vermek ve psikolojik destek sağlamak üzere “Asbest Mağdurları Tazminat Fonu (FIVA)” altında bir fon kurulması da planlandı. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi asbest mağdurlarının yasal haklarının korunmasına yönelik değişiklikleri izlemeye devam etmektedir.


İlgili örnekler

Siyasi yolsuzluk mağduru olduğu öne sürülen bir hakimin görevine iade edilmesi

Oleksandr Volkov Yüksek Mahkeme hakimliği görevinden alınmıştı. Avukatı Ukrayna yargısının bağımsızlığını baltalamayı amaçlayan bir siyasi yolsuzluk mağduru olduğunu ileri sürdü. Strazburg Mahkemesi Volkov’un görevden alınmasının tamamen yanlı ve manipülasyona dayalı olduğuna, bunun da Volkov’un temel haklarını ihlal ettiğine hükmetti. Volkov 2015 yılında Yüksek Mahkemedeki görevine iade edildi.

Read more

Suçsuz bir şahsın 40 yıl hapse mahkum edilmesinin ardından adil yargılama reformlarının yapılması

Neđo Ajdarić , adil olmayan bir yargılamadan sonra, haksız yere üç cinayetle suçlanarak 40 yıl hapse mahkum edildiğinde, 52 yaşındaydı. Strazburg’da açtığı davayı kazandıktan sonra serbest bırakılmış ve gelecekte adil yargılama yapılabilmesi için değişiklikler yapıldı.

Read more

Davada hakimlerin tarafsızlığının korunması ihtiyacı üzerinde durulmaktadır

Bayan M’nin davasına karşı tarafı temsil eden iki avukatla yakın akraba olan bir hakim bakıyordu. Strazburg Mahkemesi Bayan M’nin tarafsızlık konusundaki endişesinin haklı olduğuna ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Read more

Gayri adil yargılamadan sonra daha adil ceza muhakemesi usulüne geçiş

İki şahıs, polisin manipüle ettiği kanıtlara dayanılarak soygun yapmaktan mahkum oldu. Strazburg Mahkemesi davalıların adil yargılanmadığına hükmetti. Yasalarda sanıkların teşhis sürecinin iyileştirilmesine ve Arnavutluk’ta adil yargılanma hakkının korunmasına yönelik değişiklik yapıldı.

Read more

Çernobil kurtarma görevlisine tazminat ödenmemesi üzerine reformlar yapılması

Anatoly Burdov Çernobil felaketi sırasında acil müdahale ekibinde görevliyken radyasyona maruz kalmıştı. Kendisi çeşitli sosyal haklar ve ödeneklere hak kazanmıştı ancak yetkililer – Rus mahkemelerince bu yönde kararlara rağmen -- bunları ödemeyi reddettiler. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bay Burdov’un haklarının ihlaline neden olduğuna hükmetti. Sonuç olarak mahkeme kararlarının...

Read more

Mahkemenin belirlediği çocuk yardımının on üç yıl boyunca ödenmemesi üzerine yasal reformlar yapılması

Snežana Boucke’nin evlilikten olma, Kristina adlı bir kız bebeği vardı. Babaya çocuk yardımı ödeme emri tebliğ edildi. Yetkililer mahkeme kararının uygulatılmasını sağlayamadı ve ödemeler 13 yıl boyunca yapılmadı. Strazburg Mahkemesi bu durumun Bn. Boucke’nin mahkeme kararlarının uygulatılması hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava sonucunda mahkeme kararlarının uygulatılması alanında önemli...

Read more

Aile içi şiddete maruz kalan kadının mahkemeye erişim sağlayamamasından sonra adli yardım sistemi oluşturulmuştur

Bayan Airey şiddet uygulayan bir alkolik olduğu iddia edilen kocasından resmen boşanmak istiyordu. Ancak avukat ücretlerini karşılayacak adli yardım alamıyordu ve avukat ücretlerini kendisi karşılayamıyordu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi adli yardımın olmamasının Bayan Airey’in mahkemelere erişimini fiilen engellediğini ve o nedenle de temel haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Ertesi yıl...

Read more

Polisin kötü muamelesinin soruşturulmaması sonunda reformlar yapılması

Pazarda ticaretle uğraşan Ágoston Kmetty iddiaya göre karakolda polislerce üç saat boyunca darp edilmiştir. Ancak polis memurlarına karşı bir suç atfedilmemiştir. Strazburg Mahkemesi savcının olayı hiçbir şekilde gerektiği gibi soruşturmadığına – olaya karışan polis memurlarının her hangi birini sorgulamayı bile reddettiğini tespit etmiştir. Bilahare yapılan değişiklikler mağdurların, suçların...

Read more

Anayasa Mahkemesine başvuru hakkı üzerindeki devlet kontrolünün sona erdirilmesi

Bay Millan davasını Anayasa Mahkemesinde temyiz etmek istemiştir. Ancak yasalar bir devlet kurumunun buna izin vermeyi reddebileceğini amirdir—nitekim reddetmiştir. Dava Strazburg’a taşındığı sırada hükümet, bireylerin hükümetin izni olmaksızın da temyize gidebileceğini kabul etmesiyle davaya çözüm getirmiştir.

Read more

Adaletin yerini bulmasındaki gecikmelere çözüm bulunması için yasal reform yapılması

Yüzlerce davacı Türk mahkemelerindeki aşırı uzun dava süreçlerinden şikayetçi olmuştur. Bunlardan biri, devletin kocasını teröristlerden koruyamadığına ilişkin şikayetinin mahkemede hemen hemen altı yıl boyunca bir sonuca ulaştırılamadığını öne süren Fatma Ormancı idi. Strazburg Mahkemesi 280’i aşkın diğer davada da davacıların Türk mahkemelerindeki yasal süreçte aşırı gecikmelerle karşı...

Read more

Gözaltındaki şahsa dava açma fırsatı verilmemesi üzerine yasal prosedürde değişiklik yapılması

Peter Frommelt mali suçlarla ilgili olarak yargılanmayı beklerken tutukluluk halinin sona ermesini talep etti. Bu durumda temyize gidildiğinde, kendisine de avukatına da yasal savlarını anlatmalarına izin verilmedi. Strazburg Mahkemesi bunun adil olmadığına hükmetti. Buna ilişkin yargı usullerinde değişiklik yapıladı ve bu gibi durumlarda insanların mahkemede açıklama yapmasına izin verildi.

Read more

Strazburg Mahkemesine yapılan dava başvurularından sonra adalete erişim konusunda yapılan reformlar çok uzun dava süreçlerine dikkat çekmiştir

AİHM İtalya’da bini aşkın davanın aşırı uzun sürdüğünü tespit etmiştir. Buna bir örnek de aile işletmesiyle ilgili bir dava süreci on yıldan fazla süren Bay Ceteroni’nin açtığı davadır. Gecikmeleri azaltmak üzere geniş kapsamlı reformlar yapılmıştır.

Read more

Adaletin yerini bulmasının on yılı aşkın bir süre gecikmesi sonrasında mahkeme sisteminde reform yapıldı

Aleksandar Caminski beş kişinin saldırısına uğramıştı. Şüphelilere karşı suç atfedilmiş ancak mahkemeye ancak on bir yıl sonra çıkarılmışlardı. Strazburg Mahkemesi bu gecikmenin makul sınırları aştığına hükmetti. Diğer davalarla birlikte bu dava sayesinde Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyetindeki dava süreçlerinin kısaltılmasına yönelik önemli değişiklikler yapıldı.

Read more

Kan transfüzyonuyla HIV virüsü bulaşan bir adamın davasının görülmesi yıllarca sürmüştür

Bay C ‘ye hastanede yapılan bir kan transfüzyonundan HIV virüsü bulaşmıştı. Bay C bu nedenle tazminat talep etti. Ancak Danimarka mahkemelerinde beş yıllık bir gecikme sonunda dava ele alınmadan Bay C AIDS’den hayatını kaybetti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gecikmenin Bay C’nin mahkemeye makul bir sürede erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetti. İleride bu tür gecikmelerin yaşanmamasını...

Read more