Geri

Şahsın, işlemediği bir suç için hemen hemen altı yıl hapse mahkum olması – ve özgürlüğü korumaya yönelik reformlar yapılması

Leszczak /Polonya  | 2006

Şahsın, işlemediği bir suç için hemen hemen altı yıl hapse mahkum olması – ve özgürlüğü korumaya yönelik reformlar yapılması

 … davacının dava öncesi gözaltına alınması için öne sürülen nedenler, kendisinin 2 yıl 10 ayı aşkın bir süre gözaltında tutulması için “yeterli” ve “anlamlı” bir gerekçe oluşturmamaktadır…

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Mart 2006 tarihli Kararı

Ön bilgiler

Haksız yere cinayetle ve hırsızlığa teşebbüsle suçlanan Andrzej Leszczak sonunda aklanıncaya kadar neredeyse üç yıl gözaltında tutuldu. Kendisi sürekli olarak suçsuz olduğunu iddia ediyor ve duruşmalara katılacağını ısrarla belirtiyordu. Ancak duruşmadan önce salıverilme talepleri reddedildi.

AİHM kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Polonya makamlarının Bay Leszczak’ı iki yıl on ayı aşkın bir süredir gözaltında tutmaları için makul bir neden gösteremediğine hükmetti. Bay Leszczak’ın salıverilme başvuruları da gerektiği gibi incelenmemişti. Özellikle de duruşmalara katılmasını sağlamak için başka yöntemler araştırılmamıştı. Bu da Bay Leszczak’ın neredeyse üç yıl boyunca özgürlük hakkını ihlal eden koşullarda gözaltında tutulmasına neden olmuştu.

Müteakip gelişmeler

Bir dizi benzer davadan sonra Polonya, ülkede özgürlük hakkının ihlalinde çok büyük ölçüde azalmaya yol açan çok geniş çaplı reformlar yaptı. Bu reformlar arasında aşağıdakiler de yer alıyordu:

  • Uygun davalarda, duruşma öncesi göz atı uygulamasına alternatif olabilecek yöntemlere başvurulmasını artıracak tedbirler;
  • Duruşma öncesi gözaltı sürelerinde azami sınırlar getirmeye ve duruşma öncesi gözaltı uygulamasının ne zaman gerekli olacağına ilişkin bilgilendirme sürecini iyileştirmeye yönelik yasal değişiklikler;
  • Özgürlük hakkının korunması konusunda hakim ve savcıların eğitilmesi.

İlgili örnekler

Şahsın işlemediği bir suç nedeniyle üç ay gözaltında tutulması – ve özgürlükleri korumaya yönelik reformlar yapılması

I.I., işlemediği bir suç için dava öncesinde penceresiz bir hücrede 3 ay gözaltında tutuldu. Çeşitli hastalıklara yakalandıktan sonra I.I’ya yönelik suçlamalar delil yetersizliğinden kaldırıldı ve kendisi serbest bırakıldı. Benzer bir dizi davadan sonra Bulgaristan yasalarında özgürlükleri korumaya yönelik değişiklik yapıldı.

Read more

Psikiyatri hastanesinde keyfi bir biçimde gözaltı sonucunda özgürlük hakkının korunmasına yönelik reformlar yapılması

Frits Winterwerp bir psikiyatri hastanesinde gözaltında tutuluyordu. Bay Winterwerp zihinsel hastalığı olmadığını ve serbest bırakılması gerektiğini söyledi. Ancak Hollanda mahkemelerinde ifade verme isteği tekrar tekrar reddedildi ve mahkemeler kendisini mahkemede dinlemeden gözaltı süresini sürekli uzattılar. AİHM bunun Bay Winterwerp’in özgürlük hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Bay...

Read more

Suçsuz bir otel müdürünün gereken kanıtlar olmaksızın 14 ay cezaevine konmasından sonra yasalarda reform yapılması

Otel müdürü Juozas Jėčius cinayet davasından yargılanmak üzere 14 ayı aşkın bir süre gözaltında tutuldu. Ancak kendisine karşı geçerli bir kanıt yoktu ve duruşmada beraat etti. Strazburg Mahkemesi Bay Jėčius’un hapse konmasının özgürlük hakkını ihlal ettiğine hükmetti. AİHM kararından sonra haksız yere gözaltı uygulamasının önlenmesi için yeni tedbirler alındı.

Read more

Mahkeme izni olmaksızın gözaltıyı önlemeye yönelik reform yapılması

Allar Harkmann mahkemeye çıkarılmadan veya tutuklanmasının yasal olup olmadığı sorgulanmadan gözaltına alındı. Ancak 15 gün sonra serbest bırakıldı. Strazburg Mahkemesi Bay Harkmann’ın tutukluluk halinin bir hakim tarafından süratle incelenmemesi – ve kendisine tazminat ödenme şansı olmamasının – özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti.

Read more

Bir kadının yargı öncesinde 4 yıl gözaltında tutulması sonucunda özgürlüklerin korunmasına yönelik adımlar atılır

Josette Prencipe tutuklanıp yargılanmadan neredeyse dört yıl gözaltına alındığında altmışlı yaşlarının ortalarındaydı. Kendisi yasa dışı banka havaleleri yapmakla suçlanıyordu. Strazburg Mahkemesi yetkililerin Bayan Prencipe’nin özgürlük hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Dava, yargı öncesi gözaltı süresine sınırlama getirilmesi dahil olmak üzere bir dizi reformu da tetikledi.

Read more