Հայաստանի արդարադատության  համակարգի անկախության, պրոֆեսիոնալիզմի և հաշվետվողականության  ամրապնդումը

Մեկնարկը` 2014թ. հունիս
Ավարտը`2016 թ. դեկտեմբեր

Տևողությունը` 31 ամիս
Բյուջեն`1, 669 211 եվրո
Դոնորը`Եվրոպայի խորհուրդ և Եվրոպական միություն
Գործընկերները` Արդարադատության նախարարություն,
դատական իշխանություն, դատական ինքնակառավարման մարմիններ, Արդարադատության ակադեմիա, Փաստաբանական դպրոց
Կոնտակտային անձ`Նարինե Գասպարյան, Ծրագրի ղեկավար

Ծրագրի նպատակն էր ամրապնդել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության համակարգի անկախությունն ու բարելավել պրոֆեսիոնալիզմը, ինչպես նաև աջակցել Հայաստանի Հանրապետության դատական համակարգը եվրոպական չափորոշիչներին համապատասխանեցնելուն ուղղված ինստիտուցիոնալ և օրենսդրական բարեփոխումներին:

Ծրագրի իրագործման ընթացքում միջոցառումներ են իրականացվել հետևյալ երեք հիմնական բաղադրիչների ներքո՝

  • Բարեփոխված նյութական և դատավարական նորմեր սահմանող օրենսդրություն:
  • Դատավորների էթիկայի և վարքագծի հետ կապված վարույթների կարգը բարեփոխելու միջոցով դատական համակարգի հաշվետվողականության բարելավում և արդարադատության համակարգի նկատմամբ հանրության վստահության բարձրացում:
  • Փաստաբանական դպրոցի և Արդարադատության ակադեմիայի կարողությունների հզորացման միջոցով դատական իշխանության պրոֆեսիոնալիզմի մակարդակի բարձրացում:

Ծրագրի իրականացման շնորհիվ ձեռք են բերվել հետևալ արդյունքները`

  • Դատավորները դատական ակտերը կայացնում են` հենվելով բարեփոխված օրենսդրության վրա, քանի որ մշակվել են նոր քաղաքացիական դատավարության և վարչական իրավախախտումների օրենսգրքերը և լրամշակվել է քաղաքացիական օրենսգիրքը` եվրոպական չափորոշիչներին համապատասխան: Առևտրային արբիտրաժի մասին ՀՀ օրենքը լրացվել է` ապահովելու, որ այն առավել համապատասխանի UNCITRAL-ի միջազգային առևտրային արբիտրաժի մասին մոդելային օրենքին: Սնանկության մասին օրենքը փոփոխվել է` ապահովելու որ այն ավելի շատ համապատասխանի միջազգային և Եվրոպայի խորհրդի չափորոշիչներին: Դատարաններին կից հաշտարարությունը ներդրվել և փորձարկվել է Հայաստանում, հաշտարարները վերապատրաստում են անցել և ստացել համաշխարհային ճանաչում ունեցող հավաստագրեր: Տպագրվել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 1996 թ.-ից մինչև 2016թ. հոկտեմբերը կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն ու դրանց իրացումը թեմայով ձեռնարկի առաջին հատորը, որը կապահովի իրական որոշակիության սկրզբունքի առավել լայն կիրառումը  (բաղադրիչ 1):
  • Բարելավվել են դատական իշխանության հաշվետվողականության ընթացակարգերը, քանի որ լրամշակվել են Դատավորի վարքագծի կանոնները,  մշակվել և հաստատվել են նորաստեղծ Էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի և Դատավորների գնահատման հանձնաժողովի կանոնակարգերը: Դատական օրենսգիրքը և Էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի կանոնակարգը լրացվել են նոր իրավակարգավորմամբ, համաձայն որի Դատավորի գրավոր հարցման հիման վրա Էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովը պարզաբանում է տալիս դատավորի վարքագծի կանոնի կիրառության վերաբերյալ: Հայաստանում առաջին անգամ իրականացվել է դատարաններից օգտվողների բավարարվածության հետազոտությունը, և դրա արդյունքները կօգտագործվեն հետագա բարեփոխումներ և ուղղիչ միջոցառումներ իրականացնելու նպատակով (բաղադրիչ 2):   
  • Հզորացվել են Արդարադատության ակադեմիայի և Փաստաբանական դպրոցի կողմից կադրերի մասնագիտական պատրաստում և վերապատրաստում իրականացնելու կարողությունները` ոչ-իրավական թեմաներով հեռավար դասընթացների մշակման նպատակով տեխնիկական  աջակցություն տրամադրելու և այս երկու կառույցի կազմակերպչական կարողությունների ամրանդման միջոցով (բաղադրիչ 3):