Odbor stručnjaka Evropske povelje o regionalnim ili manjinskim jezicima ocenjuje u svom novom izveštaju, koji je danas objavljen, na koji način Srbija sprovodi preporuke za hitnu akciju koje su vlastima date 2023. godine. Izveštaj beleži izvesne pozitivne primere, kao što je uvođenje „Nacionalnog čitaoca“, novog obaveznog nastavnog sredstva za sve učenike/ce osnovnih i srednjih škola, koje uključuje sadržaje o tradiciji i kulturi nacionalnih manjina u Srbiji, kao i određenih projekata koji promovišu upotrebu manjinskih jezika u medijima. Međutim, većina preporuka Odbora stručnjaka još uvek nije u potpunosti implementirana.

Odbor navodi da su u nekoliko slučajeva vlasti u Srbiji podsticale nacionalne savete nacionalnih manjina da sprovedu preporuke za hitnu akciju. Istovremeno, zbog nedovoljnog finansiranja i manjka kadrova, kapacitet ovih saveta da efikasno promovišu upotrebu regionalnih i manjinskih jezika u javnom životu ostaje ograničen. Naglašavajući potrebu za jačanjem i finansijskom podrškom nacionalnim savetima, Odbor ističe da je vlast na nacionalnom nivou ta koja je odgovorna za sprovođenje Povelje.

Kada je reč o obrazovanju na jezicima manjina, nekoliko jezika (bunjevački, češki, nemački, makedonski, romski, ukrajinski, vlaški) nastavlja da se izučava isključivo ili pretežno u okviru predmeta „Maternji jezik sa elementima nacionalne kulture“, po dva sata nedeljno. Kao što je Odbor ranije naveo, nastava regionalnog ili manjinskog jezika u trajanju od samo dva sata nedeljno ne ispunjava minimalne zahteve Povelje, naročito tamo gde se jezik ograničeno koristi u javnom i privatnom životu, uključujući i prenošenje u porodici. Od svih modela obrazovanja na jezicima manjina u Srbiji, samo model bilingvalnog obrazovanja zadovoljava minimalne standarde Povelje. Odbor stručnjaka stoga podstiče vlasti da preduzmu proaktivne korake, u saradnji sa predstavnicima korisnika regionalnih ili manjinskih jezika, kako bi se bilingvalno obrazovanje na tim jezicima uvelo na svim nivoima obrazovanja.

Jedna od preporuka bila je i podsticanje govornika albanskog, bugarskog, hrvatskog, mađarskog i slovačkog jezika da koriste svoje jezike u komunikaciji sa lokalnim organima državne vlasti kao i facilitiranje pripreme dokumenata na tim jezicima. Iako formalno postoji mogućnost podnošenja zahteva na jezicima manjina u određenim institucijama (npr. Poreska uprava, Policija, Inspektorat rada i Penzioni fond), vrlo malo ljudi je iskoristilo ovu opciju u periodu 2022–2025. Nekoliko državnih institucija izdaje dokumenta na regionalnim ili manjinskim jezicima (npr. lične karte ili potvrde o državljanstvu na više jezika), dok neke državne institucije imaju višejezične oznake. Primetan je ipak značajan nedostatak administrativnih dokumenata na ovim jezicima, uključujući često korišćene prijavne obrasce, kao što je za vozačku dozvolu ili prijavu prebivališta.

Odbor ponovo naglašava da upotreba regionalnih i manjinskih jezika u komunikaciji sa vlastima treba dodatno da se podstiče kroz uvođenje dvojezičnih ili višejezičnih dokumenata, uključujući i u e-upravi.

Evaluacija se takođe fokusira na konkretne preporuke u vezi sa upotrebom pojedinačnih regionalnih i manjinskih jezika (albanski, bosanski, bugarski, bunjevački, hrvatski, češki, nemački, mađarski, makedonski, romski, rumunski, rusinski, slovački i ukrajinski) u obrazovanju, uključujući obuku nastavnika/ca, komunikaciji sa lokalnim organima vlasti, i medijima.