Zaedni~ki COE/EC/  Program “Ednakvi Prava i Treatman za Romite od Centralna i Isto~na Evropa”

Kampawa za zgolemuvawe na svesta kon Romite

DOSTA[1];Da gi otstranime predrasuduite: dajte im {ansa na Romite

,,Dosta,, razbran bo bukvalna smisla na zborot e kampawa za podigawe na svesta so cel ne-Romite, vo sekoja smisla na zborot da se dobli`at do romskite gra|ani.

,,Dosta,, zna~i deka nie sme protiv stereotipite i predrasudite, no ne so cel da gi  osuduvame, tuku da gi iskoreneme, poka`uvaj}i koi se vsu{nost Romite. Tie ne se idealni, se razbira, no vpro~em koj e ,,idealen,,? Ona {to e sigurno, toa e faktot deka Romite se gra|ani na Evropa: tie se grupa od 8 - 10 milioni i mo`at da se najdat vo skoro site zemji ~lenki na Sovetot na Evropa; vo nekoi Centralni i Isto~no-Evropski zemji, i so~inuvaat 5% od vkupnata populacija. 

Kako evropski gra|ani Romite nemaat samo obvrski, tie imaat isto taka prava i aspiracii kako i sekoj drug, taka {to nivnite gra|anski i ~ovekovi prava treba da bidat priznaeni na ednakva osnova.

Kampawata ,,Dosta,, }e se odviva vo Isto~no evropskite zemji, Albanija, Bosna i Hercegovina, Srbija i Crna Gora i ,,nekoga{nata Jugoslovenska Republika Makedonija,,. Jasno e deka ovie zemji imaat razli~ni politiki za Romite, razli~ni kulturolo{ki sfa}awa i socijalni normi, kako i razli~ni nivoa na razvoj na civilnoto op{testvo. Kako i da e, porakata ,,Dosta,, saka da sugerira deka tie se isti za site evropski zemji.
 

1. Predizvik

Romite i Patuva~ite se grupa od okolu 8-10 milioni vo Evropa. Mo`at da se najdat vo skoro site zemji ~lenki na Sovetot na Evropa, vo nekoi centralni i isto~ni evropski zemji, i pretstavuvaat 5% od vkupnata populacija.

Iako tie se na prostorite na Evropa od 14 vek, ne sekoga{ se priznaeni od mnozinskoto naselenie kako polnopravni evropejci i ~estopati za niv e te{ko da kontribuiraat vo evropskata kultura. Mnogu romski zaednici denes `iveat vo mo{ne te{ki uslovi, a nivnata participacija vo javniot `ivot e ekstremno ograni~ena.

Vo minatite nekolku godini napraven e nekakov napredok vo formuliraweto na politi~kite celi i operacionalnite celi za podobruvawe na ekonomskiot i socijalniot razvoj na Romite vo Evropa.

Nekolku me|uvladini i ne-vladini organizacii ja podr`uvaat implementacijata na vakvata politika i merki preku razmena na iskustva i pozitivni praktiki. Kako i da e, ovie multilateralni napori se soo~uvaat so negativni vkoreneti razmisluvawa i predrasudi. Zatoa Sovetot na Evropa so finansiska pomo{ od Evropskata Komisija, ja promovira ovaa kampawa ~ija cel e Romite i ne-Romite, zaedno da gi skr{at barierite predizvikani od predrasudite i stereotipite.

2. Poraki na kampawata

Kampawata pokriva ~etiri zemji[2] koi {to imaat razli~ni politiki kon Romite, razli~ni kulturni osobenosti i socijalni normi, kako i razli~ni nivoa vo civilnoto op{testvo. Imaj}i gi na um ovie specifi~nosti, sakame da iznajdeme takvi poraki va`e~ki za site evropski zemji:

a)  Romite imaat prava i aspiracii kako i sekoj drug. Tie se gra|ani na zemjite kade {to `iveat i treba da bidat priznaeni kako takvi so celosno po~ituvawe na nivniot gra|anski status i ~ovekovi prava.

b)  Romskata kultura e del od evropskoto kulturno nasledstvo i doprinesuva za zbogatuvawe na evropskite op{testva. Sega e vreme da se poka`e ovaa kontribucija.

3. Aktivnosti na kampawata

3.1 Internet stranica na kampawata

Internet stranicata www.dosta.org }e bide lansirana vo juni 2006 godina i }e pretstavuva platforma za promocija na site ostanati aktivnosti na kampawata. Stranicata }e vklu~i informacii za centralnite i decentraliziranite aktivnosti,  tekstuelni informacii, forum za diskusija i vizuelen materijal za romskata kultura i istorija, koj {to bi mo`el da se presnimi.

Sega sme vo podgotvitelna faza preku koja sakame da doznaeme pove}e za va{ite o~ekuvawa za da ovaa kampawa stane proekt na site onie koi {to sakaat da bidat del od nea.

Ako sakate da pomognete vo oformuvaweto na ovaa internet stranica, ispratete ni gi va{ite komentari i idei!

3.2 Konkurs za video

Vie ste umetnik, ili umetni~ka akademija/u~ili{te, ili ednostavno nekoj {to saka da raboti so kamera i ste zainteresirani za na{ata kampawa? Ve povikuvame da producirate 3-minutno video {to }e gi promovira osnovnite poraki na kampawata.

Videoto mo`e da bide snimeno na bilo koj jazik na zemjite u~esni~ki vo kampawata ili pak na romski, no mora da bide titluvano na angliski jazik.

Selektiranite video spotovi }e se najdat i na internet stranicata.

@irito }e go izbere najdobroto video a dodeluvaweto na nagradite }e se odr`i vo Sovetot na Evropa vo Strazburg, za vrema na Romskiot filmski festival.

@irito }e bide sostaveno od umetnici, producenti, pretstavnici na Sovetot na Evropa, pretstvnici na romski asocijacii, kako i od Evropskiot Forum na Romite i Patuva~ite

Nagradenite videa }e bidat besplatno emituvani od TV stanicite u~esni~ki i }e bidat koristeni od Sovetot na Evropa i negovite partneri.

Rokot i kriteriumite za aplicirawe }e bidat dostaveni do javnosta preku veb stranicata na kampawata i preku elektronskiot informator.

3.3 Konkurs za u~ili{ta i proekti na civilnoto op{testvo

Vo sorabotka so nacionalnite/lokalnite {kolski avtoriteti, Sovetot na Evropa saka da motivira u~ili{ni natprevari i ceremonii za dodeluvawe na nagradi vo zemjite u~esni~ki, so cel da se promovira kulturnoto bogatstvo na Romite i kontribucijata vo evropskite op{testva.

Prvata nagrada }e bide dodelena od strana na `irito na glavnata ceremonija.

@irito }e go so~inuvaat lu|e od Sovetot na Evropa, od delegaciite na Evropskata Komisija, internacionalni partnerski organizacii, nacionalni eksperti (relevantni avtoriteti), pretstavnici od romskite asocijacii, vklu~uvaj}i go tuka i Evropskiot Forum na Romite i Patuva~ite.

Isto taka, gi povikuvame i organizaciite od civilniot sektor od zemjite u~esni~ki da gi implementiraat i dokumentiraat nivnite proekti za predrasudite i diskriminacijata kon Romite vo sekojdnevniot `ivot od zemjata, ili pak, promovirawe na participacijata na Romite vo evropskite op{testva.

Selektiranite proekti }e bidat dokumentirani na veb stranicata i preku publikacii kako primeri na dobra praktika. Ovie proekti kako priznanie }e go dobijat brendot na Sovetot na Evropa.

Dali ste involvirani vo nekoi interesni interkulturni aktivnosti koi {to gi opfa}aat romskite i ne-romiskite deca? Dali znaete za proekti vo va{ata zemja koi {to se smetaat za uspe{ni? Sakate li i drugite da doznaat za niv kako za primeri za dobra praktika? Kontaktirajte ne!

3.4 Video reklamirawe za nacionalnite televizii protiv diskriminacijata i predrasudite: povik za scenarija!

Sovetot na Evropa }e izgotvi dve video reklami od po 30 sekundi koi {to }e gi promoviraat porakite na kampawata.

Video reklamite }e bidat staveni na veb stranicata za da mo`at besplatno da se distribuiraat na nacionalnite televizii koi {to }e gi prika`uvaat eden mesec.

Sakata da participirate vo ovaa produkcija? Ispratete ni go va{eto scenario pred 16 juni 2006 godina! Najdobrite scenarija }e bidat koristeni za spotovite i }e dobijat 750 evra.

Kontakt: DG3.Roma@coe.int

3.5 Umetni~ki i MladinskiFestival protiv stereotipite

Proletta 2007 godina, Sovetot na Evropa }e organizira dvodneven regionalen mladinski festival na romskata kultura. Celta na festivalot e da privle~e {to pove}e ne-romski gra|ani. Na festivalot }e bidat prika`ani filmovi za Romite, dela na poznati romski avtori i audio vizuelen materijal produciran vo tekot na kampawata. ]e bidat pokaneti romski muzi~ki grupi koi {to so ostanatite Romi i ne-Romi umetnici }e nastapuvaat zaedni~ki protiv diskriminacijata. Festivalot isto taka }e vklu~i i sportski aktivnosti, rabotilnica i foto izlo`ba za integracijata na Romite.

Va{ite fotografii korespondiraat so na{ata kamawa? Vie ste umetnik, muzi~ar, tan~er? Sakate da pomognete vo organiziraweto na Festivalot? Ispratete ja va{ata kontribucija!

3.6 regionalna Rabotilnica za romskata kultura i tradicija za mediumskite eksperti i ~lenovi na inter-minsiterskite komisii za Romite.

Rabotilnicata }e se odr`i vo edna od zemjite u~esni~ki vo dekemvri 2007 godina. Rabotilnicata }e vklu~i i prezentacii od Romi i mediumski eksperti za romskata kultura i eti~kiot kodeks vo mediumite. U~esnicite }e bidat inter-alia li~nosti involvirani vo monitoring programite/akcionite planovi, kako i mediumski profesionalci. Prezentirawe na romskata kultura isto taka mo`e da se napravi i preku teatarski pretstavi.

Dali ste zainteresirani za u~estvo na ovaa rabotilnica? Sakate da doznaete pove}e za nea? Dali ste romska teatarska grupa i sakate da ja poka`ete va{ata kultura preku teatarska reprezentacija na ovaa rabotilnica? Ispratete ni ja va{ata kontribucija!

3.7 Posteri za kampawata i VIP li~nosti

Sovetot na Evropa gi pokanuva popularnite li~nostite da participiraat vo kampawata protiv diskriminacijata i predrasudite kon Romite. Tie }e dobijat besplatno mesto vo vesnicite i magazinite vo zemjite u~esni~ki. Isto taka }e se izgotvat i posteri vo sorabotka so ambasadorite na dobrata volja koi {to bi gi reflektirale kulturnite i socio-politi~kite poraki na kampawata.

Sakate da pomognete so va{i idei? Rabotite vo medium i sakate da ja disperzirate ovaa poraka? Sakate da pomognete vo diseminacijata na posterite? Kontaktirajte ne!

4. Generalen povik za sorabotka

Za da se postignat mo{ne ambicioznite celi na kampawata, nie sme otvoreni za sorabotka so site ostanati evropski i internacionalni organizacii, kako i so lokalnite avtoriteti i NVO i nadvor od zemjite u~esni~ki vo kampawata. Barame javni/privatni partneri i se razbira podr{ka od op{tinite i vladite.

Ako sakate da zemete u~estvo vo kampawata so idei, prakti~na podr{ka od zemjite u~esni~ki, ve molime kontaktirajte ne:

DG3.Roma@coe.int

Ili Ivana D Alesandro: (++33) (0) 3 90 21 51 51

* translated by: Sarita Jasarova